Oboro (1899)
 „Oboro” w 1900 | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Wodowanie |
5 października 1899 |
 Dai-Nippon Teikoku Kaigun
| |
| Nazwa |
Oboro |
| Wejście do służby |
1900 |
| Los okrętu |
wycofany w 1921, złomowany |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
305 t normalna |
| Długość |
68,43 m |
| Szerokość |
6,27 m |
| Zanurzenie |
1,58 m |
| Napęd | |
| 2 maszyny parowe, 4 kotły, 6000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
31 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1→2 działo 76 mm 5→4 dział 57 mm (5 x I) | |
| Wyrzutnie torpedowe |
2 x 450 mm (2 x I) |
| Załoga |
55 |
Oboro (jap. 朧) – japoński niszczyciel typu Ikazuchi z przełomu XIX i XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1899 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w 1900 roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Wycofany w 1921 roku.
Historia
Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli[1]. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. Pierwsze sześć niszczycieli typu Ikazuchi Japonia zamówiła w stoczni Yarrow, która w 1894 roku zbudowała pierwsze niszczyciele na świecie dla marynarki brytyjskiej[2][a]. Wysoko postawione były wymagania dotyczące prędkości: 31 węzłów przez trzy godziny[3].
„Oboro” został wodowany jako przedostatni niszczyciel typu Ikazuchi 5 października 1899 roku w stoczni Yarrow w Poplar (dzielnicy Londynu), a okręt ukończono w 1900 roku[3].
Opis
Okręty typu Ikazuchi były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”[4]. Dziobnica była pionowa[4]. Wyporność normalna wynosiła 305 ton, a pełna 410 ton[3]. Długość całkowita wynosiła 68,43 metra, a na linii wodnej 67,3 m[5]. Szerokość wynosiła 6,27 m, a zanurzenie 1,58 m[5]. Załoga liczyła 55 osób[3].
Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 6000 KM (maksymalnie 7000 KM), poruszające dwie śruby[3]. Parę dostarczały cztery kotły typu Yarrow[3]. Prędkość maksymalna wynosiła 31 węzłów[3]. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 110 ton[3].
Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie[5]. Jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono uzbrojenie, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm[5]. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowej[5][b].
Służba
W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Oboro” wchodził w skład 2. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora por. Ishidę, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej[6]. Dowódcą okrętu był komandor ppor. H. Takemura[5]. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Przed północą, po wygaszeniu na okrętach rufowych świateł pozycyjnych, „Oboro” zderzył się z prowadzącym dywizjon flagowym niszczycielem „Ikazuchi”, uszkadzając dziób i wypadając z szyku[7][8]. Mimo uszkodzenia, powodującego przeciek i pozwalającego na osiąganie prędkości tylko do 8 węzłów, dowódca niszczyciela zdecydował kontynuować atak na rosyjską flotę[7][9]. Jako ostatni japoński okręt podszedł na redę, na której były już zaalarmowane okręty rosyjskie, i o 1:45 (czasu japońskiego) wystrzelił jedną torpedę w kierunku krążownika pancernego „Bajan”, nie uzyskując trafienia[9].
W toku dalszych działań pod Port Arturem, 2 listopada 1904 roku rano „Oboro” na południowy zachód od półwyspu Laotieszan wszedł na rosyjską minę, przy czym rany odniósł jeden członek załogi[10]. Okręt utrzymał się na wodzie i został odholowany do zatoki Sihau przez bliźniaczy „Akebono”[10]. Możliwe, że nocą z 3 na 4 listopada holowany okręt został storpedowany dodatkowo w zatoce przez niewykryty kuter parowy pancernika „Retwizan” (opisywany w rosyjskiej relacji jako trafiony „czterokominowy niszczyciel”)[c]. Japońskie źródła nie potwierdzają takiego zdarzenia, jednakże lekka torpeda kalibru 380 mm mogła nie wywołać dużych uszkodzeń i mogła być wzięta za wybuch kolejnej miny[d]. Niszczyciel został następnie wyremontowany[3].
„Oboro” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku. Był wówczas okrętem flagowym 2. dywizjon niszczycieli komandora Yajimy[11]. Dowódcą okrętu był kapitan mar. Fujiwara[5]. Razem z innymi niszczycielami został skierowany do nocnego ataku torpedowego na pozostałe po bitwie dziennej rosyjskie okręty, płynące do Władywostoku[11]. Po 20:15 wystrzelił torpedę do pancernika „Nikołaj I”, ale została ona wymanewrowana przez pancernik[11]. Sam został ostrzelany i lekko uszkodzony przez rosyjskie okręty, przy czym zginął jeden członek załogi i pięciu ciężko raniono[11]. Po południu 28 maja „Oboro” ze swoim dywizjonem wziął udział w odnalezieniu i pościgu za rosyjskim krążownikiem pancernym „Dmitrij Donskoj”[12]. Ok. godziny 21:07 bezskutecznie odpalił torpedy do krążownika stojącego na kotwicy, z którego ewakuowano wówczas załogę[12].
Od 1918 roku „Oboro” służył jako tender (okręt-baza), a w 1921 roku został wycofany ze służby i złomowany[3].
Uwagi
- ↑ W literaturze podaje się, że okręty dla Japonii zaprojektowano na wzór zbudowanych dla Argentyny niszczycieli typu Corrientes (np. Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237, Suliga 1995 ↓), ale niszczyciele dla Japonii były znacznie większe i szybsze (Corrientes: wyporność pełna 280 t, 27 węzłów – por. Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 404)
- ↑ Publikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. Suliga 1995 ↓), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Londyn: 1997, s. 778.
- ↑ Taką możliwość podają Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 214 oraz Siergiej Bałakin. Bronienosiec «Rietwizan». „Morskaja Kollekcyja”. Nr 4/1999. s. 29-30. (Bałakin omyłkowo podaje miesiąc i datuje akcję kutra na noc na 22 listopada?/5 grudnia, pisząc zarazem o uszkodzeniu „Oboro” na minie „w przeddzień” – w nocy na 20 października?/2 listopada).
- ↑ Siergiej Bałakin. Bronienosiec «Rietwizan». „Morskaja Kollekcyja”. Nr 4/1999. s. 30. Uszkodzony mógł zostać także inny niszczyciel, aczkolwiek źródła japońskie nie ujawniają remontu uszkodzeń innego niszczyciela.
Przypisy
- ↑ Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237-238
- ↑ Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 90, 237.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 130
- 1 2 Na podstawie Suliga 1995 ↓, s. rysunek
- 1 2 3 4 5 6 7 Suliga 1995 ↓, s. bez nr.
- ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 26.
- 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 44-45.
- ↑ Olender 2021 ↓, s. 170.
- 1 2 Olender 2021 ↓, s. 175, 638.
- 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 210-212.
- 1 2 3 4 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 391.
- 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 409-410.
Bibliografia
- Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
- Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Wyd. IV (1986). Naval Institute Press, 1977. ISBN 0-87021-893-X. (ang.).
- Józef Wiesław Dyskant, Andrzej Michałek: Port Artur Cuszima 1904–1905. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2005. ISBN 83-11-10209-0.
- Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
- Siergiej Suliga: Japonskij fłot. Korabli Russko-Japonskoj wojny 1904-1905 gg. Wypusk 2. Moskwa: Askold, 1995. ISBN 5-85259-077-0. [Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]