Lampo (1931)

Niszczyciele typu Folgore miały stalowy kadłub z podwyższonym pokładem dziobowym^[6]. Sylwetka okrętów wyróżniała się pojedynczym szerokim kominem i zastosowaniem dwóch dwudziałowych stanowisk armat na pokładzie dziobowym i nadbudówce rufowej. „Folgore” i „Lampo” budowane w Neapolu odróżniały się od drugiej pary graniastą ścianą przednią nadbudówki dziobowej (jak w typie Dardo) zamiast zaokrąglonej i minimalnie mniejszą długością^[7]. Wyporność standardowa wynosiła 1238 ton, normalna 1665 ton, a pełna 1890 ton^[8]. Podczas wojny, po modernizacjach uzbrojenia i wyposażenia wyporność pełna okrętów sięgała ok. 2100 ton^[9]. Długość całkowita „Folgore” i „Lampo” wynosiła 96,05 m, a na linii wodnej 94,25 m, natomiast szerokość wynosiła 9,28 m, a na linii wodnej 9,2 m^[8]. Zanurzenie wynosiło 3,02 m przy wyporności standardowej i 4,5 m przy pełnej^[8].

Załoga etatowo składała się początkowo ze 165 osób, w tym 6 oficerów^[10]. Podczas wojny liczebność załogi rosła w przypadku „Lampo” do 213 osób w 1943 roku^[10].

Okręty typu Folgore były napędzane przez dwa zespoły turbin parowych systemu Beluzzo z przekładniami, zasilane przez trzy kotły wodnorurkowe o ciśnieniu roboczym 22 atmosfer, poruszające dwie trzyłopatowe śruby^[8]. Kotły i turbiny były wyprodukowane przez stocznię budującą okręt^[8]. Projektowa moc wynosiła 44 000 KM, a prędkość maksymalna 38 węzłów^[8]. Na próbach „Lampo” przekroczył moc projektową i rozwinął średnią prędkość 38,8 węzła, ale w stanie lekkim przy wyporności 1407 ton^[11]. Typowo okręty tego typu w realnych warunkach rozwijały podczas służby prędkość nie większą niż 34 węzły, która u progu II wojny światowej na skutek zużycia mechanizmów spadła do 30–31 węzłów^[4]. Normalny zapas paliwa płynnego wynosił 192–400 ton, a pełny 462–530 ton^[8]. Zasięg wynosił początkowo 3600 mil morskich przy prędkości 12 węzłów, 3200 Mm przy 16 węzłach, 1500 Mm przy 24 węzłach lub 640 mil przy 32 węzłach^[8].

Główną artylerię stanowiły cztery armaty kalibru 120 mm Ansaldo model 1926 o długości lufy L/50 (50 kalibrów)^[4]. Podwójne podstawy dział model 1926 lub 1931 z maskami ochronnymi (dłuższymi w drugim wypadku) umieszczone były na pokładzie dziobowym i na niskiej nadbudówce na rufie^[4]. Kąt podniesienia lufy wynosił w pierwszym przypadku do +45°, a w drugim do 35°^[4]. Działa strzelały pociskami przeciwpancernymi o masie 23,4 kg, burzącymi lub zapalającymi o masie 22,8 kg i oświetlającymi^[12]. Donośność dział sięgała 18 km^[4]. Amunicja była rozdzielnego ładowania, przy czym ładunek miotający umieszczony był w łusce^[4]. Teoretycznie szybkostrzelność wynosiła do 7–8 strzałów na minutę, lecz w praktyce wynosiła ok. 6 (salwy co 10 sekund)^[12]. Zapas amunicji wynosił etatowo 800 pocisków (200 na lufę)^[12].

Uzbrojenie przeciwlotnicze początkowo stanowiły dwa działka automatyczne kalibru 40 mm Vickers-Terni model 1917 o długości lufy L/39, na podstawach model 1930, umieszczone po obu burtach na pokładzie górnym za kominem^[13]. Uzupełniały je cztery wielkokalibrowe karabiny maszynowe kalibru 13,2 mm Breda, podwójnie sprzężone w dwóch stanowiskach na skrzydłach dachu nadbudówki dziobowej^[13]. Okręty miały też dwa karabiny maszynowe kalibru 8 mm Breda na przenośnych lawetach^[13]. W grudniu 1940 roku „Lampo” poddano modernizacji uzbrojenia, zdejmując wszystkie przestarzałe działka 40 mm i karabiny maszynowe 13,2 mm, zamiast których zamontowano sześć działek automatycznych kalibru 20 mm Breda model 1935 L/65 (dwie podwójne podstawy na burtach na końcach pokładu dziobowego i dwa pojedyncze w miejscu wkm-ów 13,2 mm)^[14]. W listopadzie 1942 roku zdjęto także pomocniczy dalmierz na śródokręciu, na platformie którego dodano podwójne działko 20 mm^[5].

Broń podwodną stanowiło sześć wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm w dwóch potrójnych obrotowych aparatach torpedowych na pokładzie na śródokręciu^[13]. Początkowo okręty typu Folgore miały tylko jedną zrzutnię bomb głębinowych na rufie^[10]. Począwszy od 1937 roku zaczęły być sukcesywnie wyposażane w dwie zrzutnie bomb głębinowych na rufie (na trzy bomby o masie 100 kg albo sześć o masie 50 kg każda), a podczas wojny liczbę bomb głębinowych jeszcze zwiększano^[15]. Wszystkie okręty były wyposażone w demontowane tory minowe na pokładzie, na których można było zabierać do 52 min kotwicznych typu Bollo, co jednak w praktyce nie było stosowane z uwagi na pogorszenie stateczności^[10]. Okręty typu Folgore były ponadto od 1937 roku sukcesywnie wyposażane w dwa trały typu C z żurawikami do ich obsługi na rufie, które były demontowane na początku 1942 roku^[15]. Na początku 1942 roku zamiast trału „Lampo” otrzymał holowane miny przeciw okrętom podwodnym^[9].

System kierowania ogniem obejmował przede wszystkim dalocelownik SDT na dachu nadbudówki dziobowej, z dwoma stereoskopowymi dalmierzami optycznymi o bazie 3 m i celownikiem APG^[13]. Na platformie przed masztem, mieszczącej stanowisko starszego oficera artyleryjskiego, znajdował się inklinometr służący do oceny kąta kursowego celu^[13]. Na pokładówce na śródokręciu był trzeci rezerwowy dalmierz 3-metrowy, zdemontowany podczas wzmacniania uzbrojenia przeciwlotniczego w 1942 roku^[13]. Okręt miał jeden reflektor o średnicy 90 cm na platformie nad stanowiskiem obserwacyjnym na nadbudówce^[10].

Okręty typu Folgore wyposażone były w radiostacje do łączności telegraficznej, z anteną rozciągniętą między masztem dziobowym i rufowym^[10]. Od końca lat 30. wyposażano je też w radiostacje RM.4 krótkiego zasięgu do łączności fonią, z antenami na mostku^[10]. Część okrętów otrzymała wówczas radionamierniki^[10]. Do wykrywania okrętów podwodnych służył tylko szumonamiernik^[10]. „Lampo” podczas służby nie otrzymał hydrolokatora ani radaru^[9]. W skład wyposażenia ponadto wchodziła aparatura do stawiania parowej zasłony dymnej montowana w kominie oraz generatory chemiczne zasłony dymnej na rufie^[10].

Początkowo niszczyciele były malowane w części nadwodnej na kolor jasny popielatoszary, z ciemnym ołowianoszarym pokładem, a część podwodna była malowana na ciemnozielono^[16]. Na burtach w okolicy dział dziobowych i na rufie malowano na czerwono litery identyfikacyjne^[16]. Na początku wojny od lipca 1940 roku na pokłady na dziobie naniesiono biało-czerwone skośne pasy dla identyfikacji z powietrza^[16]. Na początku 1942 roku „Lampo” otrzymał kontrastowy kamuflaż, z plam ciemnoszarych i popielatoszarych z prostymi liniami podziału, z krańcami kadłuba w kolorze brudnobiałym – przy czym na okręcie tym ciemne plamy tworzyły liczne cienkie ostre wielokąty^[16].

„Lampo” został wcielony do służby w Regia Marina 13 sierpnia 1932 roku^[3]. Razem z pozostałymi okrętami typu Folgore tworzył 8. dywizjon (squadriglia) niszczycieli, bazujący w Tarencie^[2][a]. Podczas hiszpańskiej wojny domowej pełnił służbę na wodach Hiszpanii, biorąc udział w „patrolach neutralności”, a faktycznie wspierając nacjonalistów^[17]. „Lampo” odbył pierwszy rejs tego typu w październiku 1936 roku, odwiedzając przy tym Barcelonę (10 października) i Baleary^[17]. Dowódcą był wtedy kmdr ppor. Francesco Gatteschi^[17]. Okręt patrolował również w ramach blokady morskiej w związku z podjęciem przez Włochów potajemnych ofensywnych działań przeciw żegludze republikańskiej w Cieśninie Sycylijskiej latem 1937 roku^[17]. 23 listopada 1938 roku podczas ćwiczeń na Morzu Jońskim „Lampo” zderzył się z krążownikiem „Pola”, tracąc część dziobową przed stanowiskiem dział, przy czym zginęło kilku członków załogi^[18]. Został odholowany przez holownik „Salvatore” do Tarentu, po czym remont trwał do 22 maja 1939 roku^[18].

Na początku 1943 roku „Lampo” używany był do eskorty statków i zaopatrywania wojsk Osi w Tunezji. W sytuacji alianckiego panowania w powietrzu szlak ten określano mianem „drogi śmierci”^[26]. 17 lutego 1943 roku eskortował samotnie statek „Col di Lana” (5891 BRT) z Tunisu, przewożący między innymi jeńców alianckich, który po północy 18 lutego został zatopiony przez brytyjskie samoloty torpedowe z Malty^[26][29]. Z uwagi na ataki lotnicze „Lampo” mógł uratować niewielu rozbitków, po czym odszedł do Palermo^[26]. 22 lutego natomiast został wysłany w celu ratowania rozbitków z zatopionego przez lotnictwo statku „Gerd” (1700 BRT)^[26][29]. Na skutek intensywnego wykorzystywania 19 marca, podczas eskortowania konwoju do Bizerty, doszło do awarii w siłowni niszczyciela i musiał być odholowany do Neapolu przez torpedowiec „Cassiopea”^[26].

30 kwietnia „Lampo” wyszedł w rejs zaopatrzeniowy z Trapani do Tunisu z niszczycielami: „Leone Pancaldo” i niemieckim „Hermesem”, samemu przewożąc 52 tony zaopatrzenia, w roli szybkiego transportowca^[26]. Zespół był kilkakrotnie atakowany przez lotnictwo brytyjskie i amerykańskie^[26]. Najpierw został zatopiony „Pancaldo”, następnie uszkodzony „Hermes”, który dotarł jednak do Tunisu, po czym ok. 17:00 został ciężko uszkodzony przez brytyjskie samoloty myśliwsko-bombowe „Lampo”^[22]. O 17:35 dowódca kmdr ppor. Albanese rozkazał opuścić okręt, który był dalej atakowany przez lotnictwo i o 19:12 zatonął w odległości 6 mil od przylądka Ras Mustafa (półwysep Bon)^[22][2]. Zginęło ok. 60 osób spośród 213 członków załogi^[22].

We włoskiej służbie podczas wojny okręt 137 razy wychodził w morze i przepłynął 36 651 mil morskich w czasie 3012 godzin w morzu^[22]. W tym 3 razy wychodził w celu osłony okrętów, 62 razy w celu konwojowania, 10 razy na poszukiwanie okrętów podwodnych^[22].