Racławiczki

Racławiczki
Rasselwitz
wieś
Ilustracja
Widok na wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

Gmina

Strzeleczki

Liczba ludności (2011)

785

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-370[1]

Tablice rejestracyjne

OKR

SIMC

0503570

Położenie na mapie gminy Strzeleczki
Mapa konturowa gminy Strzeleczki, po lewej znajduje się punkt z opisem „Racławiczki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Racławiczki”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Racławiczki”
Położenie na mapie powiatu krapkowickiego
Mapa konturowa powiatu krapkowickiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Racławiczki”
Ziemia50°28′11″N 17°47′41″E/50,469722 17,794722[2]
Strona internetowa

Racławiczki (dodatkowa nazwa w j. niem. Rasselwitz, śl. Racławicy[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki[4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Strzeleczki w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 785 osób[5].

Geografia

Racławiczki znajdują się w południowo-zachodniej części Polski. Leżą na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik[6]. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska[7]. Pod względem administracyjnym Racławiczki położone są w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki[8]. Znajdują się w pobliżu granicy z Czechami[7]. Należą do Euroregionu Pradziad[9].

Sołectwo Racławiczki obejmuje obręb wsi Racławiczki[10]. Zajmuje powierzchnię 4,7 km²[11]. Graniczy z miastem Strzeleczki od wschodu oraz z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Smolarnia, Ścigów, Kujawy, Dziedzice[8].

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Racławiczki znajdują się w granicach mikroregionów Wysoczyzna Niemodlińska (318.55.6) i Dolina Dolnej i Środkowej Białej (318.55.8)[12]. W obszarze wsi przepływają rzeka Biała, struga Młynówka i rów wodny Rzymkowicka Struga.

Fragment lasu na północ od Racławiczek nosi nazwę Racławski Las[13]. Na południowy wschód od miejscowości znajduje się Małyj Las (również Klajnwald)[14]. W pobliżu wsi znajdują się pola o nazwach Przecznice i Zadolne[15][16]. Pola między Racławiczkami i Ścigowem nazywane są Farsky[17]. Na południowy zachód od miejscowości położone są łąki o nazwach Munitko, Jutra i Ogon[18][19][20]. W północnej części Racławiczek znajduje się otoczone drzewami zagłębienie po wydobyciu gliny nazywane Gliniŏki[21].

Część wsi, którą stanowią zabudowania po obu stronach ul. Opolskiej, nazywana jest Kolōnijŏ[22].

Nazwa

Na polskojęzycznej mapie wydanej w 1772 miejscowość została podpisana nazwą Pol. Racławice[23]. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod zniekształconą, polską nazwą Polskie Raslowice oraz niemiecką nazwą Polnisch Rasselwitz[24]. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość pod polską nazwą Polskie Raclowice, a także niemiecką Polnisch Rasselwitz we fragmencie: „Polnisch Rasselwitz (1383 Polonicalis Raslowitz, 1531 Raslawitze polonicalis, Polskie Raclowice)”[25].

Niemiecki leksykon geograficzny Neumanna wydany w 1905 roku notuje nazwę miejscowości jako Polnisch Rasselwitz[26]. Później ze względu na związek z Polską Niemcy wymazali pierwszy człon nazwy – Polnisch pozostawiając w nazwie Rasselwitz.

Ze względu na polskie pochodzenie nazwy w okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1939–1945 nazistowska administracja III Rzeszy zmieniła nazwę na nową, całkowicie niemiecką – Rosstal[27]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę Racławiczki[28].

W gwarach prudnickich nazwa miejscowości występuje jako Racławicy (odmiana: dzie miyszkył? w Racławicach; jadã do Racławic; miyndzy Prudnikã, a Racławicōma)[29].

Historia

XIV–XX wiek

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana była w spisach urzędowych w 1383 po łacinie i po niemiecku jako Polonicalis Rastlowitz. W 1531 zostały wymienione po łacinie i po polsku jako Raslawice Polonicalis[30]. Na miejscu wioski miała znajdować się leśna osada. Według kronik kościelnych, około XIV wieku znajdował się tu drewniany kościół[31]. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego[32]. Przez Racławiczki prowadziła główna droga z Głogówka przez las do Opola. Przez wieś miał przejeżdżać król Jan Kazimierz uciekając do Głogówka podczas potopu szwedzkiego, a także król Jan III Sobieski, który jechał z wojskiem na odsiecz wiedeńską[31]. Wraz ze swoją armią miał zatrzymać się na odpoczynek i nocować w miejscu, w którym współcześnie znajduje się boisko[33].

Racławiczki (Pol. Racławice) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na polskojęzycznej mapie z 1772

Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów[34]. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk[35]. W XIX wieku w Racławiczkach funkcjonował młyn wodny[36]. Na początku XIX wieku wzniesiono nowy kościół parafialny św. Marii Magdaleny[31]. W latach 30. XIX wieku we wsi znajdował się majątek barona Seherr-Thoss z Kujaw. Następnym właścicielem majątku został Hubert von Tiele-Winckler[33].

Pieczęć Racławiczek (1836)

Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu chłopa trzymającego na uprzęży konia, a w otoku napis: POHL: RASSELWITZ: GEM: / NEYSTAETER CREYS (pol. Gmina Racławiczki / Powiat Prudnicki)[37]. 1 maja 1874 miejscowość weszła w skład gminy Kujawy (od 1912 gmina Zielina) w powiecie prudnickim, rejencji opolskiej[38]. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 921 mieszkańców Racławiczek 45 posługiwało się językiem niemieckim, 874 językiem polskim, a 2 było dwujęzycznych[39].

Dwudziestolecie międzywojenne

Mogiła zbiorowa powstańców śląskich

W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Racławiczki znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem[40], w obwodzie nr 9 powiatu prudnickiego[41]. Do głosowania uprawnione były w Racławiczkach 703 osoby, z czego 687, ok. 97,7%, stanowili mieszkańcy (w tym 467, ok. 66,4% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 688 głosów (ok. 97,9% uprawnionych), w tym 686 (ok. 99,7%) ważnych; za Niemcami głosowało 507 osób (ok. 73,9%), a za Polską 179 osób (ok. 26,1%)[42]. Po stronie polskiej w III powstaniu śląskim, w 3. kompanii prudnickiej służyli mieszkańcy Racławiczek[43]. Czterech powstańców śląskich, poległych w 1921: Augustyn Apostel ze Smolarni, Jan Pach, Kasper Pach i Walenty Pach, zostało pochowanych w zbiorowej mogile w Racławiczkach[44].

Pomnik poległych w I i II wojnie światowej

9 września 1923 w ogrodzie naprzeciwko budynku ówczesnej szkoły podstawowej w Racławiczkach powstał pomnik upamiętniający 43 mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Na dolnych stopniach postumentu umieszczono cytat z Ewangelii Jana: „Grössere Liebe hat niemand als die, dass einer sein Leben hingibt für seine Freunde” (pol. Nikt nie ma większej miłość od tej, gdy ktoś życie swe oddaje za przyjaciół swoich) oraz „Den im Weltkriege 1914-1918 gefallenen Helden. Die dankbare Gemeinde Poln. Rasselwitz” (Bohaterom poległym w wojnie światowej 1914–1918.Wdzięczna gmina wiejska Racławiczki). Przy ul. Leśnej w Racławiczkach ustawiono dwa murowane krzyże, które również upamiętniały I wojnę światową. Pierwszy upamiętnia poległych braci z rodziny Janocha, a drugi powstał jako wotum dziękczynne rodziny Fitz za powrót z wojny syna[45].

Według wyników ankiety kościelnej z 1931, odsetek Polaków wśród mieszkańców Racławiczek oceniono na 95%[46].

II wojna światowa

Po prawej grób Augustyna Borka – proboszcza Racławiczek podczas II wojny światowej

W okresie II wojny światowej w Racławiczkach pracowali robotnicy przymusowi z Polski[47]. 8 stycznia 1945 budynek szkoły w Racławiczkach zaadaptowano do przyjęcia uchodźców z Gogolina. Zakwaterowano w niej także członków Volkssturmu z Lublińca (później przeniesieni do Dytmarowa). W budynku poczty urządzono sztab Wehrmachtu, a w karczmie wartownię. Mieszkańcy Racławiczek zostali wcieleni do Volkssturmu. 18 marca 1945 żołnierze Wehrmachtu wycofali się ze wsi. W wyniku bombardowań i ostrzałów artyleryjskich Armii Czerwonej uszkodzone zostały m.in. dach i wieża kościoła, szkoła podstawowa, gospoda Szkodów, dom rolnika Niedzieli, budynki gospodarcze, zabudowania parafialne i cmentarz. Niemieccy żołnierze wysadzili pobliskie mosty na rzece Biała[48]. 19 marca 1945 wieś zajęli zmierzający do Prudnika żołnierze 1 Frontu Ukraińskiego[49]. Sowieci rozpoczęli w Racławiczkach falę kradzieży. Podpalono dwa domy. Radzieccy żołnierze zabili pięciu mieszkańców Racławiczek oraz polskiego robotnika przymusowego[48].

Cywile z Racławiczek i okolic byli wykorzystywani przez Sowietów do budowy okopów w rejonie Prężyny oraz Olbrachcic od marca do maja 1945[50]. Na początku kwietnia 1945 cała ludność wsi została na kilka dni ewakuowana do Dobrej, Łowkowic i Komornik. W Racławiczkach przyjęto ewakuowanych mieszkańców Prudnika, Białej, Zieliny i Kujaw[51].

Czasy polskie

Tymczasowe zaświadczenie o narodowości polskiej wydane przez starostwo powiatowe w Prudniku dla mieszkanki wsi Racławiczki w 1946

Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim[52]. 28 maja 1945 sołtysem wsi został Anton Langer. Mieszkańcom Racławiczek, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa[53]. W dniach 20–24 czerwca 1945 żołnierze radzieccy opuścili Racławiczki. W sierpniu nowym sołtysem wsi mianowany był Antoni Pelka[51].

Położenie na mapie powiatu prudnickiego w 1950 r.

W latach 1945–1950 Racławiczki należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Strzeleczki[54], w latach 1954–1959 była siedzibą gromady Racławiczki[55], a w latach 1959–1972 należała do gromady Zielina. Podlegała urzędowi pocztowemu w Strzeleczkach[56].

Do 1956 roku Racławiczki należały do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Racławiczki zostały odłączone od powiatu prudnickiego i przyłączone do nowo utworzonego krapkowickiego[57].

W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku[58], sklep spożywczy[59], cukiernik[60], kotlarz[61], krawiec[62], piekarz[63], trzech stolarzy[64].

W 1991 obok pomnika poległych w I wojnie światowej postawiono dwie tablice z nazwiskami mieszkańców poległych w II wojnie światowej[65].

Mieszkańcy

Tablica z podwójną nazwą przed wjazdem do Racławiczek od strony Prudnika

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Podlesioki[66].

Liczba mieszkańców wsi

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[74]:

  • kościół par. pw. św. Marii Magdaleny, 1802 r.
  • mogiła zbiorowa powstańców śląskich, na cmentarzu przykościelnym
  • plebania, z 1836 r.

Pomniki i obiekty upamiętniające

  • Pomnik poległych w I i II wojnie światowej – pomnik w Racławiczkach powstały w latach 20. XX wieku jako upamiętnienie mieszkańców wsi, którzy polegli w I wojnie światowej. W 1991 dostawiono do niego dwie tablice z nazwiskami mężczyzn, którzy zginęli podczas II wojny światowej. Znajduje się na nim napis w języku niemieckim: Gefallen im II Weltkrieg. Zgodnie z kryteriami w sprawie upamiętnień na obszarze RP żołnierzy niemieckich przyjętymi w uchwale Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w 1995, pomnik został uznany za nieprawidłowy[65].

Transport

Racławiczki posiadają połączenia autobusowe z Moszną, Opolem, Prudnikiem, Krapkowicami, Smolarnią[75].

Oświata

W Racławiczkach znajduje się Publiczne Przedszkole oraz Szkoła Podstawowa[76].

Kultura

Dom Kultury przed remontem

W 2021 oddano do użytku zmodernizowany Dom Kultury w Racławiczkach. W obiekcie umieszczono bibliotekę, izbę regionalną, aulę oraz pomieszczenie do organizacji spotkań[77].

Sport

Mecz LZS-u Racławiczki z Pogonią Prudnik (Stadion Miejski w Prudniku)

We wsi funkcjonuje klub piłkarski LZS Racławiczki, założony w 1948. W latach 50. XX wieku klub zdobył wicemistrzostwo powiatu prudnickiego[78]. Klub rozgrywa swoje mecze na boisku przy ul. Leśnej w Racławiczkach, w miejscu zwanym Zandgruba[79]. Na boisku znajdują się trybuny z 218 miejscami[80].

Turystyka

We wsi funkcjonuje gospodarstwo agroturystyczne „Racławiczki”[81].

Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Racławiczkach[82].

Bezpieczeństwo

Remiza OSP Racławiczki

W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Racławiczkach działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, zrzeszona w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Strzeleczkach[83]. Do 1998 bezpieczeństwo pożarowe w Racławiczkach było nadzorowane przez Komendę Rejonową PSP w Prudniku[84].

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 8 Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach[85].

Teren wsi, jak i całej gminy Strzeleczki, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[86]. Gminę Strzeleczki obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[87].

Ludzie związani z Racławiczkami

  • Franciszek Reszka (1849–1903) – duchowny rzymskokatolicki, działacz narodowy, duszpasterz parafii w Racławiczkach

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1069 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 113731.
  3. ↑ Tabela pt. Miejscowości parafii Racławiczki po śląsku, https://geudka.eu/aktualnosci/miejscowosci-parafii-raclawiczki-po-slasku/
  4. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)).
  5. ↑ GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  6. ↑ Grzegorz Kopij, Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego Ciconia ciconia na Ziemi Prudnickiej w latach 2007–2009, „Przyroda Śląska Opolskiego”, 22, 2017, s. 14–17.
  7. 1 2 Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2026-02-21].
  8. 1 2 Powiat Prudnicki – Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej województwa opolskiego [online], mapy.opolskie.pl [dostęp 2026-02-21].
  9. ↑ Mapa interaktywna [online], emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  10. ↑ Konsultacje społeczne w sprawie projektów statutów sołectw [online], bip.strzeleczki.pl [dostęp 2026-02-24].
  11. ↑ obręb RACŁAWICZKI [online], e-mapa.net [dostęp 2026-02-24].
  12. ↑ Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260.
  13. ↑ Racławski Las [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  14. ↑ Małyj Las [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  15. ↑ Przecznice [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  16. ↑ Zadolne [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  17. ↑ Farsky [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  18. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 207014
  19. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 207015
  20. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 207016
  21. ↑ Gliniŏki [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  22. ↑ Kolōnijŏ [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  23. ↑ Andrzej Dereń, Polskie nazwy na pruskim Śląsku, „Tygodnik Prudnicki”, 46 (1812), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 12 listopada 2025, s. 12, ISSN 1231-904X.
  24. ↑ Knie 1830 ↓, s. 615.
  25. ↑ Triest 1865 ↓, s. 1099.
  26. ↑ Broesike 1905 ↓, s. 840.
  27. ↑ M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 82.
  28. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262 (ISAP)).
  29. ↑ Robert Hellfeier, Miejscowości parafii Racławiczki po śląsku [online], geudka.eu, 2 kwietnia 2024 [dostęp 2025-02-15].
  30. ↑ Plan 2016 ↓, s. 3.
  31. 1 2 3 Plan 2016 ↓, s. 4.
  32. ↑ Maciej Woźny: Rycerstwo opolskie do połowy XV wieku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2020, s. 461. ISBN 978-83-226-3887-3.
  33. 1 2 Racławiczki [online], www.pspraclawiczki.pl [dostęp 2023-08-26].
  34. ↑ Johann Wolfgang Wieland, Principatus Silesiae Oppoliensis exactissima Tabula geographica, sistens Circulus Oppoliensem Ober-Glogau Gros Strehliz, Cosel, Tost, Rosenberg, Falckenberg & Lubleniz, Norimbergae: ab Homannianis Heredibus. Cum Spec. S. Caes. Rque Mtis Privilegio, 1736.
  35. ↑ Andrzej Dereń, XVIII-wieczna rewolucja, „Tygodnik Prudnicki”, Antoni Weigt – redaktor naczelny, 18 (441), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 6 kwietnia 1999, s. 17, ISSN 1231-904X.
  36. ↑ Zachariasz Mosakowski, Racławiczki (Racławice Polskie), młyn wodny [online], Centralna Baza Danych o Młynach w Polsce, 6 czerwca 2020 [dostęp 2023-08-20].
  37. ↑ 981 Polnisch Rasselwitz (Racławiczki) [online], Pieczęcie gminne na Śląsku, 18 sierpnia 2021 [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  38. ↑ Rolf Jehke, Amtsbezirk Zellin [online], territorial.de, 25 lutego 2011 [dostęp 2025-12-09].
  39. 1 2 Kazimierz Nabzdyk, Rezultaty wyborów w powiecie prudnickim na początku XX wieku – szkic demograficzny, „Ziemia Prudnicka”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 2007, s. 75.
  40. ↑ Natomiast z pow. prudnickiego należą do terenu plebiscytowego tylko następujące gminy, które tutaj poniżej według polskich i niemieckich nazw imiennie podajemy, „Instrukcja dla Komitetów Parytetycznych”, 2, 1921, s. 24.
  41. ↑ Hellfeier 2014 ↓, s. 100.
  42. ↑ Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W. [dostęp 2023-08-26]. (niem.).
  43. ↑ Hellfeier 2014 ↓, s. 104.
  44. ↑ Indeks osób – Mapa Powstańców Śląskich [online], pamietamy.instytutslaski.pl [dostęp 2023-08-26] (pol.).
  45. ↑ Robert Hellfeier, Miejsca pamięci, „Tygodnik Krapkowicki”, Joanna Bassek – redaktor naczelny, 46 (1070), Krapkowice: Bastech, 13 listopada 2018, s. 25, ISSN 1505-4861.
  46. ↑ Lesiuk 1978 ↓, s. 108.
  47. ↑ „RACŁAWICZKI (PRUDNIK)” w bazie danych „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” [online], straty.pl [dostęp 2025-09-11].
  48. 1 2 Robert Hellfeier, Armia Czerwona w parafii i Racławiczki w 1945 roku, „Tygodnik Krapkowicki”, 11 (1402), 18 marca 2025, s. 16–17, ISSN 1505-4861.
  49. ↑ Lesiuk 1978 ↓, s. 182.
  50. ↑ Robert Hellfeier, Prężyńskie okopy, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 11 (1263), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 11 marca 2015, s. 9, ISSN 1231-904X.
  51. 1 2 Robert Hellfeier, Powojenna rzeczywistość w parafi i Racławiczki w 1945 roku, „Tygodnik Krapkowicki”, 17 (1408), 29 kwietnia 2025, s. 11–12, ISSN 1505-4861.
  52. ↑ Andrzej Dereń, Polska Ziemia Prudnicka, „Tygodnik Prudnicki”, 19 (754), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 11 maja 2005, s. 8, ISSN 1231-904X.
  53. ↑ Rejestr osiedlonych powiatu prudnickiego [online], szukajwarchiwach.gov.pl [dostęp 2026-08-29].
  54. ↑ Powiat Prudnicki (Prudnik), [w:] Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Według stanu na z dnia 1 VII 1952 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1952, s. 249–250.
  55. ↑ Uchwała Nr VII/28/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu prudnickiego, „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 12, Opole: Prezydium WRN, 27 grudnia 1954, s. 10–11.
  56. ↑ Wykaz gromad wchodzących w skład gminy, „Głos Prądnika”, Czesław Żelazny – redaktor naczelny, 3 (4), Prądnik [Prudnik]: Powiatowy Komitet Osadniczy, 23 listopada 1946, s. 5.
  57. ↑ Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2022-04-17] (pol.).
  58. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 151.
  59. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 267.
  60. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 339.
  61. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 375.
  62. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 390.
  63. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 405.
  64. ↑ Śląsk 1949 ↓, s. 416.
  65. 1 2 Pomniki upamiętniające żołnierzy niemieckich, którzy zginęli w II wojnie światowej podlegające kontroli komisji wojewody opolskiego (29.10.2002 r., 5 i 12.11.2002 r.), „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 6 (636), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 5 lutego 2003, s. 12, ISSN 1231-904X.
  66. ↑ Robert Hellfeier, Chrzelicka mowa? cz. I, „Panorama Bialska”, Rafał Magosz – redaktor naczelny, 6 (279), Biała: Gminne Centrum Kultury, czerwiec 2018, s. 8, ISSN 1232-7352.
  67. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1871) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  68. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1885) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  69. ↑ Kreis Neustadt O.S. (1. Dezember 1905) [online], AGOFF [dostęp 2024-06-14] (niem.).
  70. 1 2 Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt [online], treemagic.org [dostęp 2024-04-18] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-13] (niem.).
  71. ↑ Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 105.
  72. 1 2 3 4 5 Racławiczki [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-04-18], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  73. ↑ Największe Strzeleczki, najmniejsze Urszulanowice, „Tygodnik Prudnicki”, 11 (1055), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 16 marca 2011, s. 15, ISSN 1231-904X.
  74. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 52.
  75. ↑ Rozkład jazdy PKS na przystanku Racławiczki Skrz., gm. Strzeleczki [online], e-podroznik.pl [dostęp 2023-11-24].
  76. ↑ Plan 2016 ↓, s. 5.
  77. ↑ Andrzej Dereń, Ten Dom Kultury robi wrażenie [online], Teraz Prudnik!, 23 czerwca 2021 [dostęp 2023-08-25] (pol.).
  78. ↑ Jarosław Krzyżanowski, O LZS w Racławiczkach, „Wiadomości Prudnickie”, 2 (55), Prudnik: Powiatowy Komitet Frontu Narodowego, styczeń 1955, s. 4.
  79. ↑ Zandgruba [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  80. ↑ Andrzej Dereń, Oglądają mecze z nowych trybun [online], Teraz Prudnik!, 25 listopada 2017 [dostęp 2023-08-25] (pol.).
  81. ↑ Katarzyna Kolasińska-Morawska, Katalog gospodarstw agroturystycznych, Suchy Bór–Opole: Studio 4 Andrzej Nowak na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, s. 34, ISBN 978-83-60455-49-4.
  82. ↑ Regulamin Odznaki Krajoznawczej Ziemi Prudnickiej [online], prudnik.pttk.pl [dostęp 2024-01-01].
  83. ↑ Bronisław Kurpiela, Sprawozdanie z działalności Zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Strzeleczkach za lata 2006–2010 [online], strzeleczki.pl [dostęp 2024-02-25].
  84. ↑ Kasza 2020 ↓, s. 581.
  85. ↑ Komenda Powiatowa Policji w Krapkowicach [online], krapkowice.policja.gov.pl [dostęp 2024-02-24] (pol.).
  86. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1580 (ISAP)).
  87. ↑ PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.