Stawiska (Katowice)

Stawiska
Część
Ilustracja
Fragment Stawisk − budynek przy ulicy Krakowskiej 207
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Katowice

Dzielnica

Janów-Nikiszowiec,
Szopienice-Burowiec

W granicach Katowic

31 grudnia 1959

Strefa numeracyjna

32

SIMC

0937787

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Stawiska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Stawiska”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stawiska”
Ziemia50°15′04″N 19°06′32″E/50,251111 19,108889[1]

Stawiska – część Katowic[2], położona w rejonie ulic Stawiska oraz Krakowskiej[3], na odcinku od wiaduktu nad linią kolejową nr 171[4] na zachodzie do granicy miasta z Mysłowicami na wschodzie, na terenach dwóch dzielnic rozdzielonych ulicą Krakowską: Szopienice-Burowiec (północna część) i Janów-Nikiszowiec (południowa część), nad Boliną[5].

Historia

Ulica Krakowska w Stawiskach (widok w kierunku Mysłowic; 2019)

Początki Stawisk sięgają początku XIX wieku. Powstały one wówczas jako kolonia Janowa po prawej stronie drogi w kierunku Mysłowic (obecna ul. Krakowska). Na początku XX wieku kupcy katowiccy postawili w Stawiskach osiem jedno- i dwupiętrowych domów wielorodzinnych w związku z powstaniem w Szopienicach huty „Uthemann” (późniejsza Huta Metali Nieżelaznych „Szopiencie”)[3]. Część tej zabudowy przetrwała do dziś – są to budynki przy ulicy Krakowskiej 207, 208, 208a, 209 i 210[6].

W jednym z wyżej wymienionych domów mieszkał Paweł Antonik – robotnik wydziału maszynowego obecnego szybu „Carmer” kopalni węgla kamiennego „Giesche” (późniejsza kopalnia „Wieczorek”), który został zwolniony z pracy za organizację strajku solidarnościowego z pracownikami pobliskiej huty „Wilhelmina”, protestującymi od 8 czerwca 1910 roku. W Stawiskach powstały również baraki, gdzie odbywały się zebrania grup „Sokoła” z Szopienic[3].

W 1926 roku Stawiska zostały włączone do gminy Szopienice-Roździeń[3], a 31 grudnia 1959 roku do Katowic[7]. W latach 70. i 80. XX wieku powstała znaczna część zabudowy przemysłowo-usługowej przy ulicy Krakowskiej, natomiast w 2010 roku został wybudowany dom przy ulicy Krakowskiej 210a[6].

Charakterystyka

Stawiska pełnią głównie funkcje usługowe. Według stanu z października 2020 roku, zlokalizowane są tu następujące przedsiębiorstwa: sklep budowlany[8], sklepy z częściami i akcesoriami samochodowymi[9][10] i motocyklowymi[11], hurtownia wyposażenia optycznego i okulistycznego[12][13], przedsiębiorstwo obsługujące infrastrukturę gazowniczą[14] czy sklep z urządzeniami GPS[15].

Przy ulicy Krakowskiej zlokalizowany jest przystanek autobusowy ZTM Kolonia Stawiska. W październiku 2020 roku odjeżdżało z niego 6 linii autobusowych, w tym jedna nocna. Linie te mają charakter międzymiastowy i łączą Stawiska z sąsiednimi częściami Katowic (głównie z Zawodziem, Wilhelminą i Śródmieściem) oraz pobliskimi gminami, w tym z Bieruniem, Chełmem Śląskim, Dąbrową Górniczą, Imielinem, Lędzinami, Mysłowicami i Sosnowcem[16].

Wierni rzymskokatoliccy mieszkający w Stawiskach przynależą do parafii św. Jadwigi Śląskiej[17].

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 130580.
  2. ↑ Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. Wyszukiwanie. eteryt.stat.gov.pl. [dostęp 2023-05-16]. (pol.).
  3. 1 2 3 4 Lech Szaraniec, Osady i osiedla Katowic, Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 230, ISBN 83-905115-0-9.
  4. ↑ PKP Polskie Linie Kolejowe, Mapa Interaktywna Linii Kolejowych [online], mapa.plk-sa.pl [dostęp 2026-01-26] (pol.).
  5. ↑ OpenStreetMap. Mapa Podstawowa. www.openstreetmap.org. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  6. 1 2 Katowickie budynki. katowickiebudynki.eu. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  7. ↑ Dz. U. z 1959 r. Nr 64, poz. 381 (ISAP)
  8. ↑ Stobud Katowice. stobud.com.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  9. ↑ ATS: Kontakt. ats-oleje.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  10. ↑ Auto Części Mda Dariusz Michałowski. www.pkt.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  11. ↑ Bikespace: Kontakt. sklep.bikespace.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  12. ↑ Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe Spectrum. mapa.targeo.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  13. ↑ Spectrum. spectrum24.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  14. ↑ Regionalny Zakład Obsługi Urządzeń Gazowniczych Gaz-Technika: Kontakt. gaztechnika.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  15. ↑ Xultra. xultra.pl. [dostęp 2020-10-19]. (pol.).
  16. ↑ Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM. rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-10-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)]. (pol.).
  17. ↑ Grzegorz Grzegorek, Piotr Tabaczyński, Parafie i kościoły Katowic, Katowice: Wydawnictwo Prasa i Książka, 2014, s. 34, ISBN 978-83-63780-06-7.