Sadyba (Katowice)
![]() Fragment osiedla Sadyba (2015) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miasto | |
| Dzielnica | |
| Data budowy |
1986–1996 |
| Architekt |
Ryszard Jurkowski, Janusz Kapitoński, Jan Pallado |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Sadyba, także Kokociniec pod Lasem[1] – osiedle mieszkaniowe w zachodniej części Katowic. Wchodzi ono w skład dzielnicy Ligota-Panewniki, w rejonie Kokocińca. Osiedle położone jest w rejonie ulic: Jutrzenki, Uroczej i Szafirowej, otoczone z trzech stron Lasami Panewnickimi, nad rzeką Kłodnicą.
Historia
Projekt osiedla Sadyba powstał w latach 1984–1985 w CBSiP „Inwestprojekt” Katowice przez zespół architektów: Ryszarda Jurkowskiego, Janusza Kapitońskiego i Jana Pallado[2][3]. Pierwsza zabudowa osiedla została wybudowana w 1986 roku. Powstały wówczas domy przy ulicy Szafirowej 14, ulicy Jutrzenki 3, 5 i 7 oraz ulicy Uroczej 6 i 8. Do 1990 roku oddano do użytku pozostałe budynki przy ulicy Szafirowej, zaś ostatnie domy ukończono w latach 1992–1996 (ulica Urocza 4, 7 i 7a)[4].
W kwietniu 2012 roku na osiedlu, przy współfinansowaniu unijnym rozpoczęło działalność Przedszkole Niepubliczne Skrable[5]. Od września 2013 roku[6] do połowy 2015 roku przeprowadzono na osiedlu prace związane z jego rewitalizacją. Prace te polegały na odnowienie zabudowy osiedla w połączeniu z pracami nad demontażem zawierających azbest płyt typu Acekol z uwagi na ich szkodliwość dla zdrowia[7]. W ramach prac pod kierunkiem pracowni AiR Jurkowscy-Architekci wykonano również inne roboty, w tym: przeszklenia galerii prowadzących do mieszkań, wymiana balustrad ceglanych na wykonane ze szkła bezpiecznego, wymiana pokrycia dachowego na blachodachówkę, wymiana stolarki okiennej czy odnowienie elementów małej architektury[2].
W ramach budżetu obywatelskiego miasta Katowice za 2014 rok, zrealizowano projekt odtworzenia zieleni na Sadybie po pracach rewitalizacyjnych na osiedlu. W ramach tych prac wykonano nowe nasadzenia drzew, odtworzono trawniki i niską zieleń[8]. Na rzecz integracji oraz celem poprawy warunków życia mieszkańców, od 2016 roku działa Inicjatywa Mieszkańców Osiedli Kokociniec i Sadyba, pierwotnie obejmowała swoim zasięgiem sam Kokociniec, a w późniejszym czasie rozszerzyła działalność na Sadybę[9].
Charakterystyka
Osiedle Sadyba mieści się w zachodniej części Katowic, w dzielnicy Ligota-Panewniki[10], w rejonie ulic: Jutrzenki, Uroczej i Szafirowej[11], nieopodal rzeki Kłodnicy[10]. Osiedlem Sadyba zarządza Spółdzielnia Mieszkaniowa Sadyba z siedzibą przy ulicy Szafirowej 7[12]. Sama zaś Sadyba składa się przeważnie z bloków trzypiętrowych[13]. Za projekt osiedla odpowiada zespół architektów pod kierunkiem Ryszarda Jurkowskiego[11].
Działają tu dwa niepubliczne przedszkola: Madzik Place (ul. Szafirowa 14)[14] oraz Przedszkole Niepubliczne „Skrable” (ul. Szafirowa 5)[5]. W sąsiedztwie Sadyby, przy ulicy Jutrzenki 4, znajduje się jeszcze siedziba Leśnictwa Zadole, będącego częścią Nadleśnictwa Katowice[15]. Najbliższy przystanek transportu miejskiego znajduje się przy ulicy Kruczej – Kokociniec Ogrodowa, który obsługują autobusy na zlecenie ZTM[16]. Wierni rzymskokatoliccy z osiedla Sadyba przynależą do panewnickiej parafii św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny[17].
Przypisy
- ↑ Julia Kos, W poszukiwaniu charakteru miejsca [online], natemat.pl, 14 czerwca 2013 [dostęp 2026-02-22] (pol.).
- 1 2 AiR Jurkowscy - Architekci: Kokociniec. www.air-jurkowscy.com. [dostęp 2021-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
- ↑ Irena Kontny, Ewa Caban (red.), Dobra kultury współczesnej w województwie śląskim. [T.] 1: Urbanistyka i architektura, Katowice: Instytut im. Wojciecha Korfantego, 2023, s. 176, ISBN 978-83-67490-28-3 (pol.).
- ↑ Katowickie budynki. katowickiebudynki.eu. [dostęp 2021-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
- 1 2 Przedszkole Niepubliczne Skrable: O Przedszkolu Skrable. www.przedszkoleskrable.pl. [dostęp 2021-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
- ↑ Spółdzielnia Mieszkaniowa Sadyba: Rewitalizacja. www.smsadyba.pl. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Spółdzielnia Mieszkaniowa Sadyba: Rewitalizacja zasobów mieszkaniowych SM Sadyba zbliża się do końca. www.smsadyba.pl, 2015-02-26. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice: Odtworzenie zieleni na os. "Sadyba" przy ul. Szafirowej, Uroczej i Jutrzenki po pracach rewitalizacyjnych. bo.katowice.eu. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Dorota Malejka Żywica: Pięć lat działalności Inicjatywy Mieszkańców Osiedla Kokociniec. kokociniec.pl, 2021-04-06. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- 1 2 Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach: Geoportal Województwa Śląskiego – ORSIP. mapy.orsip.pl. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- 1 2 Szaraniec 1996 ↓, s. 202.
- ↑ Spółdzielnia Mieszkaniowa Sadyba: Kontakt. www.smsadyba.pl. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 678.
- ↑ Madzik Place. www.madzikplace.com. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Nadleśnictwo Katowice: Leśnictwa. katowice.katowice.lasy.gov.pl. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
- ↑ Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM. rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2021-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)]. (pol.).
- ↑ Parafia św. Ludwika IX, króla i Wniebowzięcia NMP: Ulice należące do parafii. parafia.panewniki.pl. [dostęp 2021-08-02]. (pol.).
Bibliografia
- Antoni Barciak, Ewa Chojecka, Sylwester Fertacz (red.), Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 2, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2012, ISBN 978-83-87727-29-1 (pol.).
- Lech Szaraniec, Osady i osiedla Katowic, Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, ISBN 83-905115-0-9 (pol.).




