Uteman
| Część | |
 Tereny dawnej Huty Metali Nieżelaznych „Szopienice”, z prawej zabytkowa wieża ciśnień (2010) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Konurbacja | |
| Miasto | |
| Dzielnica | |
| W granicach Katowic |
31 grudnia 1959 |
| Strefa numeracyjna |
32 |
| SIMC | |
Położenie na mapie Katowic  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
 50°15′24″N 19°05′37″E/50,256667 19,093611[1] | |
Uteman, Huta Uteman[2][3][4] (też: pol. Utyman, Huta Utyman[5], niem. Uthemannhütte[6]) – poprzemysłowa część dzielnicy Szopienice-Burowiec w Katowicach, będąca wschodnim fragmentem dawnej szopienickiej części Huty Metali Nieżelaznych „Szopienice”. Huta nosiła imię Antona Uthemanna, dając nazwę okolicy. Tereny Utemana ograniczone są od północy i wschodu liniami kolejowymi, natomiast od południa i zachodu graniczy on z dawną hutą i kolonią Wilhelmina. Huta „Uteman” nie posiadała własnej kolonii patronackiej[7].
Budowę huty „Uthemann” wraz z prażalnią sfalerytu „Saeger” (niem. Saegerhütte) i szamotownią Gwarectwa Spadkobierców Gieschego (niem. Gewerkschaft von Giesches Erben) rozpoczęto w 1911 roku[6], a uruchomiono w roku 1912[8]. Kierownikiem budowy huty cynku „Uthemann” był inspektor hutniczy Goetz, prażalni sfalerytu „Saeger” – inspektor hutniczy Seeck, a szamotowni – kierownik ruchu Freytag[6].
W latach 1947–1949 upaństwowione Zakłady Cynkowe „Szopienice” uruchomiły tu wydział rafinerii miedzi, natomiast w 1955 roku wydział produkcji srebra, zaś w 1958 roku wydział ciekłego dwutlenku siarki. W 1973 roku na terenie dawnych hałd między hutami „Wilhelmina” i „Uthemann” zbudowano walcownię bruzdową miedzi, a w 1976 roku oddział odlewni wałków i tulei z miedzi, brązu i mosiądzu, wytwarzanych metodą ciągłą, poziomą[8].
Uteman jest niesłusznie utożsamiany z całą Hutą Metali Nieżelaznych „Szopienice”, podczas gdy stanowi jedynie jej najbardziej na wschód wysuniętą część, zlokalizowaną w Szopienicach.
Galeria
Zabytkowa portiernia Huty Uthemann
Zabytkowa cechownia Huty Uthemann
Dawna fabryka szamotu Huty Uthemann
Niezachowana estakada hutniczej kolei wąskotorowej
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 143384.
- ↑ Starostwo Katowice, Lista kolejności osób, obowiązanych do dostarczania samochodów 1 motocykli i t. p. jako środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju w pow. Katowickim, „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego”, R. XI (Nr. 4), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), 1932, s. 53 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta Uteman).
- ↑ Władysław Kropiwnicki, Skorowidz miejscowości Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego z wyszczególnieniem powiatu, posterunku względnie Komisarjatu Policyjnego tudzież Sądów Grodzkich, (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice 1931, s. 24 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Miejscowość: Huta Uteman).
- ↑ Wiadomości potoczne. Z Katowickiego, „Górnoślązak”, R. XIV (Nr. 54), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice, 6 marca 1913, s. 6 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta „Uteman” w Szopienicach).
- ↑ Katowice. (Mecz straży pożarnych), „Śląski Głos Poranny”, R. II (Nr. 220), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice, 25 września 1927, s. 7 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta Utyman).
- 1 2 3 Aus Oberschlesien, Der Bau der neuen Zinkhütte, „Schlesische Zeitung”, Jg. 170 (Nr. 874), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Breslau, 13 grudnia 1911, s. 7 [dostęp 2026-02-19] (niem.), (Die Zinkhütte erhält, wie schon erwähnt den Namen Uthemannhütte).
- ↑ Topographische Karte 1:25000. 5780 Kattowitz, wyd. Vorläufige Ausgabe, [Berlin]: Reichsamt für Landesaufnahme, 1942 [dostęp 2026-02-19] (niem.), (Uthemann).
- 1 2 Dariusz Zieleziński, Historia huty [online], (Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice”), muzeumcynku.katowice.pl, 2008 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Hutę Cynku UTHEMANN).
