Afatynib

Afatynib
Ogólne informacje
Wzór Hilla

C24H25ClFN5O3

Masa molowa

485,9 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

850140-72-6

PubChem

10184653

DrugBank

DB08916

Klasyfikacja medyczna
ATC

L01EB03

Afatynib (łac. afatinibum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy tyrozynowej, wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, z aktywującą mutacją receptora nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR).

Mechanizm działania

Kowalencyjne wiązanie się afatynibu do cysteiny w receptorze nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR)

Afatynib jest inhibitorem receptorów EGFR, HER2 i HER4, z którymi wiąże się kowalencyjnie z cysteiną w pozycji odpowiednio 797, 805 i 803[6][7]. Po związaniu się z receptorem trwale zahamowuje aktywność ich kinazy tyrozynowej[6][7]. Powoduje to zmniejszenie autofosforylacji i transfosforylacji wewnątrz dimerów ErbB i zahamowanie przekazywania sygnału ze wszystkich receptorów rodziny ErbB[8][6][7]. Afatynib hamuje wzrost komórek oraz indukuje apoptozę komórek raka niedrobnokomórkowego płuc, raka sutka, raka trzustki, raka jelita grubego, raków płaskonabłonkowych głowy i szyi oraz pozostałych nowotworów złośliwych, w których występuje mutacja receptorów rodziny ErbB[7],

Zastosowanie

Europa

  • leczenie dorosłych pacjentów nieleczonych wcześniej lekami z grupy inhibitorów kinazy tyrozynowej receptora naskórkowego czynnika wzrostu (TKI EGFR) z niedrobnokomórkowym rakiem płuca miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, z aktywującą mutacją (mutacjami) receptora nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR)[3]

Stany Zjednoczone

  • leczenie pierwszego rzutu niedrobnokomórkowego raka płuca z przerzutami oraz z mutacjami receptora nabłonkowego czynnika wzrostu (EGFR) nie powodującymi oporności na afatynib[9]
  • leczenie drugiego rzutu płaskonabłonkowego raka płuca w przypadku progresji po leczeniu opartym na kompleksach platyny[9]

Afatynib znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019)[10].

Afatynib jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020)[11].

Działania niepożądane

Afatynib może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów: zanokcica, zmniejszenie łaknienia, krwawienie z nosa, biegunka, zapalenie jamy ustnej, wysypka, świąd, suchość skóry[3]. Natomiast u ponad 1% pacjentów: zapalenie pęcherza moczowego, odwodnienie, hipokaliemia, zaburzenia odczuwania smaku, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, katar, dyspepsja, zapalenie warg, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kurcze, niewydolność nerek, gorączka, zmniejszenie masy ciała oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej oraz aminotransferazy alaninowej[3].

Dawkowanie

Afatynib powinien być przyjmowany na czczo[4]. W przypadku przyjmowania leku z wysokotłuszczowym posiłkiem jego wchłanianie ulega istotnemu zmniejszeniu (Cmax zmniejsza się o 50%, AUV o 39%)[4].

Zalecane dawkowanie wynosi 40 mg (2 tabletki) na dobę[3]. W przypadku dobrej tolerancji (czyli brak biegunki, wysypki skórnej, zapalenia jamy ustnej i innych działań niepożądanych stopnia > 1 według skali objawów niepożądanych CTCAE) można rozważyć zwiększenie dawki do 50 mg w ciągu pierwszych 21 dni[3].

W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych (według skali CTCAE) stopnia 1 i 2 nie ma potrzeby wdrożenia przerwy w leczeniu ani też redukcji dawki[3]. W przypadku wystąpienia objawów stopnia 2 przedłużających się lub niemożliwych do zniesienia (biegunka trwającej > 48 godzin i (lub) wysypka trwającej > 7 dni) lub też stopnia > 2 należy przerwać leczenie do czasu uzyskania stopnia co najmniej 1, a wznowienie terapii powinno być w dawce zmniejszonej o 10 mg[3]. Jeżeli pacjent nie toleruje dawki 20 mg na dobę, należy rozważyć zakończenie leczenia[3].

Przypisy

  1. ↑ Afatinib [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 14 lutego 2025, numer katalogowy: SML3109 [dostęp 2026-08-18].
  2. ↑ Afatinib SC-364398 [online], Santa Cruz Biotechnology [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Boehringer Ingelheim International GmbH., Giotrif 20 mg tabletki powlekane. Charakterystyka Produktu Leczniczego [online], Europejska Agencja Leków [dostęp 2020-10-25].
  4. 1 2 3 Alicja Chwalibogowska-Podlewska Jan Podlewski, Encyklopedia Leki Współczesnej Terapii, wyd. XXII, Warszawa: Medical Tribune Polska, 2019, s. 16–17, ISBN 978-83-951310-6-6.
  5. ↑ Afatinib, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB08916 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  6. 1 2 3 Schnell D, Ebner T, Freiwald M, Stopfer P Wind S, Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of Afatinib, „Clinical Pharmacokinetics”, 56 (3), 2017, s. 235–250, DOI: 10.1007/s40262-016-0440-1, PMID: 27470518 (ang.).
  7. 1 2 3 4 Cho BC, Michel MC, Solca F Modjtahedi H, A comprehensive review of the preclinical efficacy profile of the ErbB family blocker afatinib in cancer, „Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology”, 387 (6), 2014, s. 505–21, DOI: 10.1007/s00210-014-0967-3, PMID: 24643470 (ang.).
  8. ↑ Ulf Vogt, Bogdan Falkiewicz Krzysztof P. Bielawski, Budowa i funkcje receptorów ErbB (HER), „Współczesna Onkologia” (6), 1999, s. 241–243.
  9. 1 2 GILOTRIF (afatinib) tablets, for oral use [online], Agencja Żywności i Leków, 2013 [dostęp 2020-10-25].
  10. ↑ WHO Model List of Essential Medicines 21th List [online], Światowa Organizacja Zdrowia, 2019 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  11. ↑ Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [online], Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-25].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.