Sunitynib

Sunitynib
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	N-(2-dietyloaminoetylo)-5-[(Z)-(5-fluoro-2-okso-1H-indol-3-ilideno)metylo]-2,4-dimetylo-1H-pirolo-3-karboksyamid
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	nazwa handlowa: Sutent
inne	SU11248
	Ogólne informacje
Wzór Hilla	C22H27FN4O2
Masa molowa	398,47 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	557795-19-4; 341031-54-7 (jabłczan)
PubChem	5329102
DrugBank	DB01268
InChI
	InChI=1S/C22H27FN4O2/c1-5-27(6-2)10-9-24-22(29)20-13(3)19(25-14(20)4)12-17-16-11-15(23)7-8-18(16)26-21(17)28/h7-8,11-12,25H,5-6,9-10H2,1-4H3,(H,24,29)(H,26,28)/b17-12-
	InChIKey
	WINHZLLDWRZWRT-ATVHPVEESA-N
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	jabłczan sunitynibu
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H360, H372
Zwroty P	P202, P260, P264, P280, P308+P313, P405
	Klasyfikacja medyczna
ATC	L01EX01
Farmakokinetyka
Wiązanie z białkami osocza i tkanek	90–95%

Sunitinib – organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy białkowej.

Wskazania

Wskazany w leczeniu:

nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal stromal tumor, GIST) nieoperacyjny lub z przerzutami po niepowodzeniu leczenia metanosulfonianem imatynibu,
zaawansowanego raka nerki bez lub z przerzutami (ang. metastatic renal cell cancer, MRCC) – IV stopień kliniczny zaawansowania.
nowotwór neuroendokrynny trzustki, nieoperacyjny lub z przerzutami, dobrze zróżnicowany (ang. pancreatic neuroendocrine tumours, NET) – zatwierdzony przez FDA^[2] oraz Komisję Europejską^[3].

W 2009 roku Agencja Oceny Technologii Medycznych zarekomendowała finansowanie ze środków publicznych sunitynibu w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami^[4]

Mechanizm działania

Sunitynib hamuje liczne receptory kinazy tyrozynowej (RTK), które biorą udział we wzroście nowotworów, w neoangiogenezie i w rozsiewie choroby nowotworowej z przerzutami. Sunitynib został zidentyfikowany jako inhibitor receptorów płytkowego czynnika wzrostu, receptorów czynników wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR1, VEGFR2 i VEGFR3), receptorów czynnika komórek pnia (KIT), kinazy tyrozynowej podobnej do Fms-3 (FLT3), receptorów czynnika stymulującego powstawanie kolonii (CSF-1R) i receptorów glejopochodnego czynnika neurotroficznego (ang. RET). W testach biochemicznych i komórkowych podstawowy metabolit sunitynibu wykazuje działanie podobne do sunitynibu^[5].

Właściwości farmakokinetyczne

Wchłanianie

Po podaniu doustnym sunitynibu maksymalne stężenie (C_max) stwierdza się na ogół po upływie 6–12 godzin (T_max). Pokarm nie wpływa na dostępność biologiczną sunitynibu^[6].

Dystrybucja

W badaniach in vitro stopień wiązania się sunitynibu i jego podstawowego czynnego metabolitu z ludzkimi białkami osocza wynosił odpowiednio 95% i 90% niezależnie od stężenia. Pozorna objętość dystrybucji (V_d) w przypadku sunitynibu była znaczna (2230 l), co wskazuje na penetrację leku do tkanek^[7].

Biotransformacja

Sunitynib jest metabolizowany przede wszystkim przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, który katalizuje reakcję powstawania głównego czynnego metabolitu dietylu sunitynibu podlegającego dalszemu metabolizmowi katalizowanemu przez ten sam izoenzym^[8].

Eliminacja

Substancja czynna jest wydalana przede wszystkim z kałem (61%), natomiast przez nerki ulega wydaleniu 16% podanej dawki w postaci niezmienionej i metabolitów^[9].

Częste i bardzo częste działania niepożądane

ból/podrażnienie w obrębie jamy ustnej
bolesność jamy ustnej/stan zapalny
zaburzenia smaku
uczucie pieczenia i bólu języka
zaburzenia żołądkowe
nudności
wymioty
biegunka
zapalenie błony śluzowej układu pokarmowego
nadmierna ilość gazów w żołądku lub jelitach
zaparcia
bóle brzucha
utrata/zmniejszenie apetytu
utrata siły
utrata masy ciała
zażółcenie skóry/przebarwienia skórne
zmiana koloru włosów
utrata włosów
wysypka na dłoniach i podeszwach stóp^[10]
pęcherze
wysypka
suchość skóry
krwawienie z nosa
skrajne zmęczenie
nadciśnienie tętnicze^[11]
migrena
osłabiona/zaburzona zdolność serca do pompowania krwi
ból głowy
zmniejszenie liczby płytek krwi, krwinek czerwonych i (lub) neutrofilii
zmniejszona liczba krwinek białych
zmniejszenie aktywności tarczycy (niedoczynność tarczycy)
ból ramion i nóg^[12]

Przypisy

↑ Sunitinib malate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 września 2025, numer katalogowy: PZ0012 [dostęp 2026-03-30] .
↑ Sunitinib, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5329102 [dostęp 2015-05-15] (ang.).
↑ Sutent w nowotworach neuroendokrynnych trzustki [online], Fundacja Onkologiczna Osób Młodych Alivia [dostęp 2015-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] .
↑ Stanowisko nr 19/05/2009 z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie finansowania sunitynibu (Sutent) w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami [PDF], Warszawa: Agencja Oceny Technologii Medycznych, 2 marca 2009 [dostęp 2010-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-02] .
↑ LiL. Sun LiL. i inni, Discovery of 5-[5-Fluoro-2-oxo-1,2- dihydroindol-(3Z)-ylidenemethyl]-2,4- dimethyl-1H-pyrrole-3-carboxylic Acid (2-Diethylaminoethyl)amide, a Novel Tyrosine Kinase Inhibitor Targeting Vascular Endothelial and Platelet-Derived Growth Factor Receptor Tyrosine Kinase, „Journal of Medicinal Chemistry”, 46 (7), 2003, s. 1116–1119, DOI: 10.1021/jm0204183, PMID: 12646019 (ang.).
↑ A.A. Lindauer A.A. i inni, Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Modeling of Biomarker Response to Sunitinib in Healthy Volunteers, „Clinical Pharmacology & Therapeutics”, 87 (5), 2010, s. 601–608, DOI: 10.1038/clpt.2010.20, PMID: 20376000 (ang.).
↑ S. PercyS.P. Ivy S. PercyS.P., Jeannette Y.J.Y. Wick Jeannette Y.J.Y., Bennett M.B.M. Kaufman Bennett M.B.M., An overview of small-molecule inhibitors of VEGFR signaling, „Nature Reviews Clinical Oncology”, 6 (10), 2009, s. 569–579, DOI: 10.1038/nrclinonc.2009.130, PMID: 19736552 (ang.).
↑ RobertR. Roskoski RobertR., jr., Sunitinib: A VEGF and PDGF receptor protein kinase and angiogenesis inhibitor, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 356 (2), 2007, s. 323–328, DOI: 10.1016/j.bbrc.2007.02.156, PMID: 17367763 (ang.).
↑ Nielka P. vanN.P. Erpa Nielka P. vanN.P., HansH. Gelderblomb HansH., Henk-JanH.J. Guchelaar Henk-JanH.J., Clinical pharmacokinetics of tyrosine kinase inhibitors, „Cancer Treatment Reviews”, 35 (8), 2009, s. 692–706, DOI: 10.1016/j.ctrv.2009.08.004, PMID: 19733976 (ang.).
↑ SeemaS. Sahai SeemaS., Brian L.B.L. Swick Brian L.B.L., Hyperkeratotic eruption, hand–foot skin reaction, facial erythema, and stomatitis secondary to multi-targeted kinase inhibitor sorafenib, „International Journal of Dermatology”, 49 (10), 2010, s. 1203–1206, DOI: 10.1111/j.1365-4632.2010.04606.x, PMID: 20883411 (ang.).
↑ GuadalupeG. Aparicio-Gallego GuadalupeG. i inni, Molecular basis of hypertension side effects induced by sunitinib, „Anti-Cancer Drugs”, 22 (1), 2010, s. 1–8, DOI: 10.1097/CAD.0b013e3283403806, PMID: 20938340 (ang.).
↑ Charakterystyka produktu leczniczego. Sutent [PDF], Pfizer Europe [dostęp 2026-03-30] .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[SA-1] Sunitinib malate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 września 2025, numer katalogowy: PZ0012 [dostęp 2026-03-30] .

[2] Sunitinib, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5329102 [dostęp 2015-05-15] (ang.).

[3] Sutent w nowotworach neuroendokrynnych trzustki [online], Fundacja Onkologiczna Osób Młodych Alivia [dostęp 2015-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] .

[4] Stanowisko nr 19/05/2009 z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie finansowania sunitynibu (Sutent) w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami [PDF], Warszawa: Agencja Oceny Technologii Medycznych, 2 marca 2009 [dostęp 2010-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-02] .

[5] LiL. Sun LiL. i inni, Discovery of 5-[5-Fluoro-2-oxo-1,2- dihydroindol-(3Z)-ylidenemethyl]-2,4- dimethyl-1H-pyrrole-3-carboxylic Acid (2-Diethylaminoethyl)amide, a Novel Tyrosine Kinase Inhibitor Targeting Vascular Endothelial and Platelet-Derived Growth Factor Receptor Tyrosine Kinase, „Journal of Medicinal Chemistry”, 46 (7), 2003, s. 1116–1119, DOI: 10.1021/jm0204183, PMID: 12646019 (ang.).

[6] A.A. Lindauer A.A. i inni, Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Modeling of Biomarker Response to Sunitinib in Healthy Volunteers, „Clinical Pharmacology & Therapeutics”, 87 (5), 2010, s. 601–608, DOI: 10.1038/clpt.2010.20, PMID: 20376000 (ang.).

[7] S. PercyS.P. Ivy S. PercyS.P., Jeannette Y.J.Y. Wick Jeannette Y.J.Y., Bennett M.B.M. Kaufman Bennett M.B.M., An overview of small-molecule inhibitors of VEGFR signaling, „Nature Reviews Clinical Oncology”, 6 (10), 2009, s. 569–579, DOI: 10.1038/nrclinonc.2009.130, PMID: 19736552 (ang.).

[8] RobertR. Roskoski RobertR., jr., Sunitinib: A VEGF and PDGF receptor protein kinase and angiogenesis inhibitor, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 356 (2), 2007, s. 323–328, DOI: 10.1016/j.bbrc.2007.02.156, PMID: 17367763 (ang.).

[9] Nielka P. vanN.P. Erpa Nielka P. vanN.P., HansH. Gelderblomb HansH., Henk-JanH.J. Guchelaar Henk-JanH.J., Clinical pharmacokinetics of tyrosine kinase inhibitors, „Cancer Treatment Reviews”, 35 (8), 2009, s. 692–706, DOI: 10.1016/j.ctrv.2009.08.004, PMID: 19733976 (ang.).

[10] SeemaS. Sahai SeemaS., Brian L.B.L. Swick Brian L.B.L., Hyperkeratotic eruption, hand–foot skin reaction, facial erythema, and stomatitis secondary to multi-targeted kinase inhibitor sorafenib, „International Journal of Dermatology”, 49 (10), 2010, s. 1203–1206, DOI: 10.1111/j.1365-4632.2010.04606.x, PMID: 20883411 (ang.).

[11] GuadalupeG. Aparicio-Gallego GuadalupeG. i inni, Molecular basis of hypertension side effects induced by sunitinib, „Anti-Cancer Drugs”, 22 (1), 2010, s. 1–8, DOI: 10.1097/CAD.0b013e3283403806, PMID: 20938340 (ang.).

[12] Charakterystyka produktu leczniczego. Sutent [PDF], Pfizer Europe [dostęp 2026-03-30] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]