Alain Peyrefitte

Alain Peyrefitte
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 sierpnia 1925
Najac

Data i miejsce śmierci

27 listopada 1999
Paryż

Zawód, zajęcie

polityk, dyplomata, eseista

Alain Peyrefitte (ur. 26 sierpnia 1925 w Najac, zm. 27 listopada 1999 w Paryżu[1]) – francuski polityk, dyplomata, eseista i samorządowiec, poseł do Zgromadzenia Narodowego, senator, minister.

Życiorys

Absolwent École normale supérieure w Paryżu oraz École nationale d’administration. Był badaczem w Centre national de la recherche scientifique, uzyskał doktorat z nauk humanistycznych[2]. Podjął pracę w dyplomacji, był sekretarzem ambasady w Bonn i oficerem łącznikowym przy Radzie Europy. W latach 1954–1956 pełnił funkcję konsula w Krakowie. Później został zastępcą dyrektora ds. organizacji europejskich w dyrekcji politycznej resortu spraw zagranicznych[3].

Był długoletnim działaczem kolejnych partii gaullistowskich – Unii na rzecz Nowej Republiki, Unii Demokratów na rzecz Republiki i Zgromadzenia na rzecz Republiki[1]. W latach 1972–1973 pełnił funkcję sekretarza generalnego drugiej z nich[2]. W 1958 po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego. Z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w wyborach w 1958, 1962, 1967, 1968, 1973 i 1978[1]. Utracił mandat w 1981, odzyskał go jednak w 1982, gdy wybory w jego okręgu na skutek unieważnienia głosowania zostały powtórzone[3]. Ponownie był wybierany do niższej izby parlamentu w 1986, 1988 i 1993[1]. W latach 1964–1988 był radnym departamentu Sekwana i Marna, od 1982 zajmował stanowisko pierwszego zastępcy przewodniczącego rady generalnej. W 1965 został merem Provins, urząd ten sprawował do 1997[2]. W latach 60. stał się bliskim współpracownikiem Charles’a de Gaulle’a[3].

W kwietniu 1962 został sekretarzem stanu przy premierze do spraw informacji, a we wrześniu tegoż roku ministrem delegowanym przy premierze do spraw repatriantów. Od grudnia 1962 do stycznia 1966 sprawował urząd ministra do spraw informacji w rządzie Georges’a Pompidou. Następnie do kwietnia 1967 pełnił funkcję ministra delegowanego do spraw badań naukowych oraz zagadnień atomowych i kosmicznych. Od kwietnia 1967 do maja 1968 był ministrem edukacji narodowej w gabinecie Georges’a Pompidou[2][3][4]. Krytykowano go za brak terminowego wdrożenia reform. W trakcie kryzysu wywołanego protestami z maja 1968 opowiadał się za represyjną odpowiedzią ze strony rządu, czego nie zaakceptował premier. Alain Peyrefitte złożył rezygnację z tym samym miesiącu[3].

Był później członkiem dwóch gabinetów Pierre’a Messmera – w kwietniu 1973 został ministrem do spraw reformy administracyjnej, a w marcu 1974 ministrem kultury i środowiska, stanowisko to zajmował do maja tegoż roku. Od marca 1977 do maja 1981 pełnił funkcję ministra sprawiedliwości i strażnika pieczęci w dwóch rządach Raymonda Barre[4]. W 1995 Alain Peyrefitte wszedł w skład Senatu, w którym zasiadał do czasu swojej śmierci w 1999[3].

W 1977 powołany w skład Akademii Francuskiej (fotel 11), w 1987 został członkiem Académie des sciences morales et politiques[2]. Zajmował się działalnością publicystyczną i literacką, był autor esejów, a także artykułów w różnych gazetach i czasopismach (m.in. „Le Point”, „Le Figaro”, „L’Express”, „Le Monde”). Od 1983 przewodniczył radzie redakcyjnej „Le Figaro”[2]. Autor m.in. trzytomowej publikacji C’était de Gaulle (wydawanej w latach 1994–2000)[3].

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Alain Peyrefitte [online], assemblee-nationale.fr [dostęp 2026-01-18] (fr.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Alain Peyrefitte, academie-francaise.fr [zarchiwizowane 2025-06-18] (fr.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Alain Peyrefitte, senat.fr [zarchiwizowane 2024-06-25] (fr.).
  4. 1 2 Présidents de la République et Gouvernements sous la Ve République, assemblee-nationale.fr [zarchiwizowane 2017-02-27] (fr.).