Henryk Cioch

Henryk Cioch

Data i miejsce urodzenia	30 lipca 1951 Lubaczów
Data i miejsce śmierci	20 grudnia 2017 Warszawa
Profesor nauk prawnych
Specjalność: prawo fundacji, prawo spółdzielcze, prawo stowarzyszeniowe
Alma Mater	Katolicki Uniwersytet Lubelski
Doktorat	1982 Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
Habilitacja	1996 Uniwersytet Gdański
Profesura	20 grudnia 2002
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Katolicki Uniwersytet Lubelski
Odznaczenia

Henryk Cioch (ur. 30 lipca 1951 w Lubaczowie, zm. 20 grudnia 2017 w Warszawie^[1]) – polski prawnik, nauczyciel akademicki, adwokat, profesor nauk prawnych, profesor zwyczajny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, senator VIII kadencji. Wybrany w 2015 przez Sejm VIII kadencji na sędziego Trybunału Konstytucyjnego na miejsce obsadzone przez Romana Hausera (wybranego przez Sejm VII kadencji), co stało się początkiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce.

Syn Stanisława i Anny^[2]. W 1969 został absolwentem Liceum Ogólnokształcącego w Lubaczowie. W 1973 ukończył z wyróżnieniem studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Następnie rozpoczął pracę w Instytucie Prawa Cywilnego UMCS na stanowisku asystenta – stażysty. W 1982 obronił pracę doktorską pt. Przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu, napisaną pod kierunkiem profesora Jerzego Ignatowicza.

Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nie pełniąc funkcji w jej strukturach. Uzyskał status pokrzywdzonego nadany przez Instytut Pamięci Narodowej^[3].

W latach 1984–1985 dzięki fundacji Heinrich Hertz Stiftung przebywał na rocznym stypendium na Uniwersytecie w Bonn. W 1996 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego uzyskał stopień doktora habilitowanego w oparciu dorobek naukowy i rozprawę pt. Fundacje w ujęciu prawa polskiego na tle prawno-porównawczym). W 2002 uzyskał tytuł naukowy profesora nauk prawnych. Specjalizował się w prawie rzeczowym, prawie fundacyjnym oraz prawie spółdzielczym.

Pełnił funkcje prodziekana Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i kierownika I Katedry Prawa Cywilnego na tym Wydziale. Był członkiem Towarzystwa Naukowego KUL, a także wykładowcą Wyższej Szkoły Handlowej w Radomiu oraz Wyższej Szkoły Finansów i Bankowości w Radomiu, w której pełnił także funkcję rektora. W 2001 wyróżniony nagrodami rektora KUL oraz ministra edukacji narodowej.

Był nauczycielem akademickim Wydziału Zamiejscowego Nauk Prawnych i Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Tomaszowie Lubelskim^[4]. Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora otrzymał w 2001 Piotr Pogonowski, a w 2002 Piotr Zakrzewski^[5]. Był też członkiem rady naukowej kwartalnika „Prawo i Więź”^[6].

Prowadził również praktykę adwokacką. W grudniu 2008 został przewodniczącym rady naukowej Instytutu Stefczyka w Sopocie. W 2010 prezydent RP Lech Kaczyński powołał go na członka Narodowej Rady Rozwoju^[7].

W wyborach w 2011 był bezpartyjnym kandydatem Prawa i Sprawiedliwości do Senatu. Uzyskał mandat w izbie wyższej parlamentu, otrzymując w okręgu jednomandatowym 52 961 głosów^[8]. Został członkiem m.in. Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, a także delegatem Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. W 2015 bez powodzenia ubiegał się o senacką reelekcję^[9].

1 grudnia 2015 sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała jego kandydaturę – wysuniętą przez Prawo i Sprawiedliwość – na sędziego Trybunału Konstytucyjnego^[10][11]. Następnego dnia Sejm głównie głosami posłów PiS wybrał go na sędziego TK^[12], nie określając w uchwale początku jego kadencji^[13]. 3 grudnia 2015 prezydent Andrzej Duda odebrał od niego ślubowanie^[14]. Henryk Cioch został wybrany, chociaż Sejm na to samo stanowisko wybrał wcześniej Romana Hausera. Również 3 grudnia 2015 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podstawa prawna wyboru Romana Hausera była konstytucyjna, co obligowało prezydenta do odebrania od niego ślubowania^[15] (czego Andrzej Duda nie uczynił do czasu wygaśnięcia dziewięcioletniej kadencji sędziego). Okoliczności te stały się zarzewiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego, a Henryk Cioch był zaliczany do grupy określanej mianem tzw. sędziów dublerów^{[16][17][18][19]}.

Do orzekania w TK Henryk Cioch został dopuszczony dopiero 20 grudnia 2016 przez p.o. prezesa TK Julię Przyłębską (poprzedni prezes Andrzej Rzepliński odmawiał jego dopuszczenia, powołując się na wyrok TK z 3 grudnia 2015)^[20].

Henryk Cioch zmarł 20 grudnia 2017 w swoim mieszkaniu w Warszawie. Był to drugi przypadek śmierci osoby wybranej na miejsce uprzednio obsadzone w tym samym roku (w lipcu zmarł Lech Morawski)^[21]. W publicznej wypowiedzi prezes TK Julia Przyłębska jego śmierć powiązała z obciążeniem psychicznym wynikającym z działań części polityków i mediów, polegających na posługiwaniu się terminem „sędziowie dublerzy”, co określiła mianem „obrzydliwej nagonki”^[22]. Prokurator prowadził postępowanie przygotowawcze w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci Henryka Ciocha, które zostało umorzone wobec wykluczenia udziału innych osób i ustalenia, że przyczyną śmierci była wynikająca z choroby niewydolność krążeniowo-oddechowa^[17].

28 grudnia 2017 został pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie^[23].

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2017)^[23][24]

• Vademecum naczelnika gminy w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa, Lublin 1984.
• Stosunki członkowsko-mieszkaniowe w spółdzielczości mieszkaniowej na przykładzie nie publikowanego orzecznictwa sądów za lata 1983–1984, Wydawnictwo Spółdzielcze, Warszawa 1989.
• Fundacje w ujęciu prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1995.
• Fundacje w ujęciu prawa polskiego, AWH Antoni Dudek, Lublin 2000.
• Prawo fundacyjne, Wyd. Difin, Warszawa 2002.
• Przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności. Komentarz (współautor z Hanną Witczak), Difin, Warszawa 2002.
• Prawo spółdzielcze w świetle prezydenckiego projektu ustawy (wprowadzenie), Zakamycze, Kraków 2005.
• Prawo spółdzielcze, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.

• Prof. dr hab. Henryk Cioch. kul.pl. [dostęp 2015-08-18].
• Prof. dr hab. Henryk Cioch, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-02-10] .