K-8 (1971)
 K-8 w Porcie Wojennym w Gdyni (2017) | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ |
Kormoran |
| Oznaczenie NATO |
Pajak |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
30 stycznia 1970 roku |
| Wodowanie |
26 sierpnia 1970 roku |
 Marynarka Wojenna
| |
| Nazwa |
K-8 |
| Wejście do służby |
3 lipca 1971 roku |
| Los okrętu |
w służbie |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
110 t standardowa |
| Długość |
34,9 m |
| Szerokość |
6,6 m |
| Zanurzenie |
1,6 m |
| Materiał kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne M50F5 o mocy nominalnej 1000 KM (maksymalnej 1200 KM), 2 śruby | |
| Prędkość |
21 w |
| Zasięg |
300 Mm |
| Uzbrojenie | |
| pierwotnie: 2 działka plot. 25 mm 2M-3M (2×II) od połowy lat 90.: 2 działka plot. 23 mm ZU-23-2M Wróbel (2×II) | |
| Wyposażenie | |
| Dźwig okrętowy o udźwigu 3 ton, kabestan o uciągu 400 kg | |
| Załoga |
18 osób |
K-8 – polski okręt pomocniczy – poławiacz torped typu Kormoran, w służbie od roku 1971. Nieoficjalnie nazywany „Kormoran I”. Jego bliźniaczą jednostką był K-11. Jednostka ta służy do odnajdywania, poławiania i transportu torped, w które może zaopatrywać inne okręty w porcie i na morzu.
Geneza i budowa
W drugiej połowie lat 60 XX wieku Biuro Konstrukcyjne Taboru Morskiego w Gdańsku opracowało projekt nowoczesnego poławiacza torped dla Marynarki Wojennej. Było to podyktowane dużą ilością okrętów uzbrojonych w torpedy. Projekt otrzymał kryptonim Kormoran, a w kodzie NATO został oznaczony jako Pajak. Budowę dwóch poławiaczy – K-8 i K-11 zrealizowała Stocznia Marynarki Wojennej im. Dąbrowszczaków w Gdyni[1].
Stępkę pod K-8 położono 30 stycznia 1970 roku. Po ponad pół roku roku budowy, kadłub wodowano 26 sierpnia 1970 roku. Banderę pomocniczych jednostek pływających podniesiono na nim 3 lipca 1971 roku[1][2].
Dane taktyczno-techniczne
Kadłub i nadbudówki
Kadłub K-8 jest stalowy, całkowicie spawany. Ma lekki wznios na dziób i małe nadburcie oraz posiada pawężowatą rufę. Jednostka ma dobre właściwości morskie i może wykonywać zadania do stanu morza 6 oraz poławiać torpedy do stanu morza 3. W kadłubie mieszczą się pomieszczenia mieszkalne oraz siłownia. W przedniej części pokładu głównego jest umiejscowiona pokładówka z hydronalium. W pierwszej kondygnacji znajdują się pomieszczenia załogi oraz ogólnookrętowe. W drugim poziomie nadbudówki znalazła się sterówka i główne stanowisko dowodzenia, a nad nimi pokład obserwacyjny (nadmiarowy) i zapasowe stanowisko dowodzenia[1].
Wyporność normalna K-8 wynosi 102 to, standardowa 110 to, a maksymalna – 133 t. Całkowita długość kadłuba to 34,9, a między pionami wartość ta wynosi 33,7 m. Szerokość konstrukcyjna jednostki to 6,6 m, a szerokość na wysokości pokładu wynosi 6 m. Wysokość boczna K-8 wynosi 2,95 m, a zanurzenie 1,6 m[1].
Uzbrojenie i wyposażenie
Po wejściu do służby okręt był uzbrojony w jedną podwójną radziecką armatkę 2M-3M kal. 25 mm. Została ona zastąpiona w drugiej połowie lat 90 XX wieku, przez armatkę ZU-23-2M Wróbel kal. 23 mm, umiejscowioną na dziobie[1].
Do poławiania torped służy dźwig o nośności do 3 t oraz kabestan o uciągu 400 kg. Transportuje się je za pomocą rufowej pochylni z systemem rolek i zestawu uchwytów że stelażem. Jednostka może przetransportować do 8 torped lub inne ładunki. Wszystkie te urządzenia są umiejscowione na rufie[1][2].
Napęd i osiągi
Okręt jest napędzany przez dwa radzieckie silniki diesla M50F5 o mocy maksymalnej 1200 KM (883 kW) przy 1850 obr/min. każdy. Napędzają one poprzez przekładnie redukcyjno-nawrotne i linie wałów dwie stałe śruby napędowe. Pozwala to na osiągnięcie 21 węzłów prędkości. Zasięg K-8 wynosi 660 Mm przy prędkości 9 węzłów lub 300 Mm przy 13,3 węzła[1][2],.
Służba
Banderę na K-8 podniesiono 3 lipca 1971 roku. Okręt wszedł w skład 45 Dywizjonu Pomocniczych Jednostek Pływających w Gdyni. W czerwcu 1975 roku okręt uczestniczył w ćwiczeniach o kryptonimie Posejdon-75[3]. W dniach 4–26 maja 1983 roku K-8 wziął udział w wielkich ćwiczeniach sił Marynarki Wojennej o kryptonimie Reda-83[4]. W lutym 1999 roku poławiacz uczestniczył w akcji podjęcia i neutralizacji pływającej torpedy w rejonie platformy wiertniczej BETA WEST[5].
W 2012 w związku z likwidacją Dywizjonu PJP (była to kontynuacja 45 dPJP) K-8 został włączony w skład Dywizjonu Okrętów Wsparcia[6]. W grudniu 2014 roku K-8 razem z okrętem podwodnym ORP „Kondor”, okrętem ratowniczym ORP „Lech” i holownikiem H-8 brał udział w ćwiczeniach torpedowych na Bałtyku. Okręt podjął na pokład torpedę wystrzeloną przez okręt podwodny[7]. W roku 2015 jednostka zabezpieczała ćwiczenia ze zwalczania okrętów podwodnych realizowane przez śmigłowce Kaman SH-2G[8]. W 2017 roku podpisano umowę na remont okrętu, który trwał do 2020 roku[9][10][11].
| Lista dowódców (1971-1999) | |||
|---|---|---|---|
| Imię i nazwisko | od | do | uwagi, źródła |
| st. bsm. Zygmunt Osiadacz | 15.05.1971 | 5.01.1974 | [12] |
| bsm. sztb. Leszek Nowicki | 5.01.1974 | 15.06.1978 | [12] |
| bsm. Leszek Marczewski | 15.06.1978 | 1.04.1982 | [12] |
| st. bsm. Mieczysław Lisowski | 1.04.1982 | 30.09.1989 | [12] |
| st. bsm. Dariusz Nowak | 30.09.1982 | 10.12.1991 | [12] |
| st. chor. mar. Leszek Matyjasek | 10.12.1991 | 19.12.1994 | [12] |
| st. chor. mar. Lucjan Skuza | 19.12.1994 | 30.04.1997 | [12] |
| chor. mar. Piotr Bac | 30.04.1997 | 27.10.1999 | [12] |
| st. chor. mar. Ireneusz Wrona | 23.10.1999 | bd. | [12] |
| bd. | |||
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Ciślak 1995 ↓, s. 168.
- 1 2 3 Koszela 2019 ↓, s. 160.
- ↑ Rochowicz 2021 ↓, s. 30.
- ↑ Rochowicz 2020 ↓, s. 45-46.
- ↑ Kronika Polskiej Marynarki Wojennej: Wyłowiono torpedę, „Morze, Statki i Okręty” (2/1999), Warszawa: Magnum X, s. 4, ISSN 1426-529X [dostęp 2026-02-03] (pol.).
- ↑ Piotr Wojtas, Najwszechstronniejsza jednostka, „Bandera”, Gdynia, styczeń 2012, s. 6–7, ISSN 0209-1070 [dostęp 2026-01-25] (pol.).
- ↑ JB/REL, Torpeda w celu! | PortalMorski.pl [online], www.portalmorski.pl [dostęp 2026-02-03].
- ↑ Bojowe szkolenie na śmigłowcu SH-2G | dlapilota.pl [online], dlapilota.pl [dostęp 2026-03-15].
- ↑ Remonty jednostek pomocniczych Marynarki Wojennej [online], Wydawnictwo militarne ZBIAM, 20 lipca 2017 [dostęp 2021-02-02] (pol.).
- ↑ Druga młodość ORP Drużno [online], Wydawnictwo militarne ZBIAM [dostęp 2021-02-02] (pol.).
- ↑ Pierwsze w historii lądowanie śmigłowca na polskim okręcie klasy korweta [online], Gospodarka morska - portal branżowy, portal morski [dostęp 2021-02-02] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Dowódcy Okrętów , PJP PMW i ich okręty - zdjęcia . - Forum Okrętów Wojennych [online], www.fow.pl [dostęp 2026-02-07].
Bibliografia
- Jarosław Ciślak. Polska Marynarka Wojenna 1995. Warszawa: Lampart i Bellona, 1995, ISBN 83-86776-08-0, s. 168.
- Robert Rochowicz. Ostatnia parada MW PRL. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 5-6/2021. XXVI (204), maj–czerwiec 2021. Magnum-X. ISSN 1426-529X.
- Robert Rochowicz. Reda-83 – kiedyś to były ćwiczenia. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 7-8/2020. XXV (199), lipiec–sierpień 2020. Magnum-X. ISSN 1426-529X.
- Witold Koszela. Biało-Czerwona Flota, Współczesne Okręty Polskiej Marynarki Wojennej Tom II. Oświęcim: Napoleon V, 2019, ISBN 978-83-8178-020-9, s. 160.