Szajkuny
![]() Kaplica grobowa w 1912 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Sielsowiet | |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego ![]() | |
Położenie na mapie Białorusi ![]() | |
Położenie na mapie Polski w 1939 r. ![]() | |
Szajkuny – dawny majątek. Tereny na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Michaliszki.
Historia
W czasach zaborów majątek w gminie Aleksandrowo, w powiecie święciańskim Imperium Rosyjskiego. W 1905 roku liczył 59 mieszkańców, 3222 dziesięciny, własność Swolkiena[1][2].
Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.
Od 11 kwietnia 1922[3] majątek leżał w Polsce, w województwie wileńskim[a], w powiecie święciańskim, w gminie Aleksandrowo/Żukojnie[4].
W 1931 w 3 domach zamieszkiwało 57 osób[5].
Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Kluszczanach. Podlegała pod Sąd Grodzki w Łyntupach i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Kluszczanach[6].
W 1938 roku miejscowość należała do gromady Budranie, gminy Żukojnie[7].
Przed II wojną światową mieścił się tu folwark[8] polskiej książęcej rodziny Swolkieniów Szajkuny. W czasie wojny jego mieszkańcy: Edward Swolkień (ps. „Sasza” albo „Saszka”), jego siostra Anna Szendzielarz (z domu Swolkień) wraz z mężem Zygmuntem Szendzielarzem (rtm./mjr, ps. „Łupaszko”) działali w Armii Krajowej[9]. Do dziś przetrwała kaplica grobowa rodziny Swolkieniów (wzniesiona w 1840), natomiast dwór (XVII–XIX w.) został zniszczony[8]. Pozostałością po nim jest park[10].
Uwagi
- ↑ Przynależność wojewódzka zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce do 20 stycznia 1926 w Ziemi Wileńskiej, następnie w województwie wileńskim
Przypisy
- ↑ Гошкевич И.И. Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 291.
- ↑ Nowaja Topograficzeskaja Karta Zapadnoj Rossii 1:84 000.
- ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
- ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
- ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 55.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 141.
- ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie święciańskim (Wileński Dziennik Wojewódzki), 1938, nr 14, s. 426-427.
- 1 2 Kaplica i dwór Swolkieniów w Szajkunach.
- ↑ Leszek Bednarczuk, Od Naroczy do Niemna. Relacje partyzantów Kmicica, Łupaszki, Ronina (Armii Krajowej na Wileńszczyźnie) III 43 – VII 44 [III. 1943 – VII. 1944], Gdańsk-Lipce: "b.w." [bez wydawcy], "skrypt na prawach maszynopisu", 2005 [dostęp 2010-05-01] [zarchiwizowane z adresu 2010-04-30].
- ↑ Globus Białorusi: Kluszczany. [dostęp 2010-05-01]. (ros.).



