Szajkuny

Szajkuny
Ilustracja
Kaplica grobowa w 1912
Państwo

 Białoruś

Obwód

 grodzieński

Rejon

ostrowiecki

Sielsowiet

Michaliszki

Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, blisko górnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Szajkuny”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Szajkuny”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Szajkuny”
Ziemia54°56′48″N 26°08′40″E/54,946667 26,144444

Szajkuny – dawny majątek. Tereny na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Michaliszki.

Historia

W czasach zaborów majątek w gminie Aleksandrowo, w powiecie święciańskim Imperium Rosyjskiego. W 1905 roku liczył 59 mieszkańców, 3222 dziesięciny, własność Swolkiena[1][2].

Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922[3] majątek leżał w Polsce, w województwie wileńskim[a], w powiecie święciańskim, w gminie Aleksandrowo/Żukojnie[4].

W 1931 w 3 domach zamieszkiwało 57 osób[5].

Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Kluszczanach. Podlegała pod Sąd Grodzki w Łyntupach i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Kluszczanach[6].

W 1938 roku miejscowość należała do gromady Budranie, gminy Żukojnie[7].

Przed II wojną światową mieścił się tu folwark[8] polskiej książęcej rodziny Swolkieniów Szajkuny. W czasie wojny jego mieszkańcy: Edward Swolkień (ps. „Sasza” albo „Saszka”), jego siostra Anna Szendzielarz (z domu Swolkień) wraz z mężem Zygmuntem Szendzielarzem (rtm./mjr, ps. „Łupaszko”) działali w Armii Krajowej[9]. Do dziś przetrwała kaplica grobowa rodziny Swolkieniów (wzniesiona w 1840), natomiast dwór (XVII–XIX w.) został zniszczony[8]. Pozostałością po nim jest park[10].

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce do 20 stycznia 1926 w Ziemi Wileńskiej, następnie w województwie wileńskim

Przypisy

  1. ↑ Гошкевич И.И. Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 291.
  2. ↑ Nowaja Topograficzeskaja Karta Zapadnoj Rossii 1:84 000.
  3. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
  4. ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
  5. ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 55.
  6. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 141.
  7. ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie święciańskim (Wileński Dziennik Wojewódzki), 1938, nr 14, s. 426-427.
  8. 1 2 Kaplica i dwór Swolkieniów w Szajkunach.
  9. ↑ Leszek Bednarczuk, Od Naroczy do Niemna. Relacje partyzantów Kmicica, Łupaszki, Ronina (Armii Krajowej na Wileńszczyźnie) III 43 – VII 44 [III. 1943 – VII. 1944], Gdańsk-Lipce: "b.w." [bez wydawcy], "skrypt na prawach maszynopisu", 2005 [dostęp 2010-05-01] [zarchiwizowane z adresu 2010-04-30].
  10. ↑ Globus Białorusi: Kluszczany. [dostęp 2010-05-01]. (ros.).