Filozofia fińska

Filozofia fińska – część filozofii Zachodu, narodowa tradycja filozoficzna, uprawiana na terytorium Finlandii.

Rozwinęła się znacznie później niż w sąsiadujących krajach skandynawskich, ponieważ Finlandia od XII w. do 1809 była prowincją Szwecji, potem wchodziła w skład (do 1917) Imperium Rosyjskiego. Nauczanie filozofii zaczęło się w połowie XVI w. w luterańskiej Akademii Królewskiej Åbo, gdzie panowały idee Melanchtona[1]. Po przyłączeniu Finlandii do Rosji rozpoczęto w tej akademii nauczanie filozofii niemieckiej, przeważnie Kanta i J. Fichtego[2]. Na początku XIX w. powstały w Finlandii samodzielne nurty filozoficzne. Gabriel Israel Hartman wychodził z filozofii szkockiej szkoły zdroworozsądkowej, jego uczeń Karl Sederholm stał się później zwolennikiem filozofii Schellinga[3].

Od lat 30. do końca XIX w. decydujący wpływ na filozofię fińską miała filozofia Hegla, którego najbardziej znaczącym kontynuatorem był lewicowy heglista Johan Vilhelm Snellman[4]. W końcu XIX i na początku XX w. w filozofii fińskiej toczy się walka pomiędzy zwolennikami Hegla i Ludwiga Feuerbacha. Thiodolf Rein z początku był heglistą, potem zaś przyłączył się do teorii Rudolfa Hermanna Lotzego. Przeciwnikiem Hegla był Wilhelm Bolin, który w swych pracach popularyzował teorie Spinozy i Feuerbacha[5]. W dziedzinie socjologii i etyki wybitną rolę w tym okresie odgrywa Edvard Westermarck[6]. Od 1918 roku, gdy założona została Komunistyczna Partia Finlandii, w tym kraju silnie obecna jest myśl marksistowska. Wybitnymi propagatorami idei socjalistycznych na terenie Finlandii byli Yrjö Sirola i Otto Kuusinen[2][7].

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia