Filozofia fińska
Filozofia fińska – część filozofii Zachodu, narodowa tradycja filozoficzna, uprawiana na terytorium Finlandii.
Rozwinęła się znacznie później niż w sąsiadujących krajach skandynawskich, ponieważ Finlandia od XII w. do 1809 była prowincją Szwecji, potem wchodziła w skład (do 1917) Imperium Rosyjskiego. Nauczanie filozofii zaczęło się w połowie XVI w. w luterańskiej Akademii Królewskiej Åbo, gdzie panowały idee Melanchtona[1]. Po przyłączeniu Finlandii do Rosji rozpoczęto w tej akademii nauczanie filozofii niemieckiej, przeważnie Kanta i J. Fichtego[2]. Na początku XIX w. powstały w Finlandii samodzielne nurty filozoficzne. Gabriel Israel Hartman wychodził z filozofii szkockiej szkoły zdroworozsądkowej, jego uczeń Karl Sederholm stał się później zwolennikiem filozofii Schellinga[3].
Od lat 30. do końca XIX w. decydujący wpływ na filozofię fińską miała filozofia Hegla, którego najbardziej znaczącym kontynuatorem był lewicowy heglista Johan Vilhelm Snellman[4]. W końcu XIX i na początku XX w. w filozofii fińskiej toczy się walka pomiędzy zwolennikami Hegla i Ludwiga Feuerbacha. Thiodolf Rein z początku był heglistą, potem zaś przyłączył się do teorii Rudolfa Hermanna Lotzego. Przeciwnikiem Hegla był Wilhelm Bolin, który w swych pracach popularyzował teorie Spinozy i Feuerbacha[5]. W dziedzinie socjologii i etyki wybitną rolę w tym okresie odgrywa Edvard Westermarck[6]. Od 1918 roku, gdy założona została Komunistyczna Partia Finlandii, w tym kraju silnie obecna jest myśl marksistowska. Wybitnymi propagatorami idei socjalistycznych na terenie Finlandii byli Yrjö Sirola i Otto Kuusinen[2][7].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Похлебкин 1970 ↓, s. 370.
- 1 2 Похлебкин 1970 ↓, s. 371.
- ↑ Filozoficzny Słownik Encyklopedyczny 1997 ↓, s. 485.
- ↑ Мысливченко 1961 ↓, s. 704.
- ↑ Мысливченко 1961 ↓, s. 705.
- ↑ Мысливченко 1961 ↓, s. 706.
- ↑ Мысливченко 1961 ↓, s. 707.
Bibliografia
А. Г. Мысливченко: Finlandia. W: Historia filozofii. Pod redakcją M.A. Dynnika, M.T. Jowczuka, B.M. Kiedrowa, M.B. Mitina, T.I. Ojzermana i A.F. Okułowa. T. V. Cz. XVII: «Философская и социологическая мысль в странах Северной Европы в условиях монополистического капитализма (конец XIX — начало XX в.)» (Myśl filozoficzna i socjologiczna w krajach Europy Północnej w końcu XIX w. i na początku XX w.). Moskwa: Wydawnictwo Akademii Nauk ZSRR, 1961, s. 703–708. (ros.).- В. Похлебкин: ФИНЛЯНДСКАЯ ФИЛОСОФИЯ. W: Encyklopedia Filozoficzna. Pod redakcją Fiodora Konstantinowa. T. 5: СИГНАЛЬНЫЕ СИСТЕМЫ — ЯШТЫ. Moskwa: Sowietskaja encykłopiedija, 1970, s. 370–373. (ros.).
- Финская философия (Filozofia fińska). W: Философский энциклопедический словарь (Filozoficzny Słownik Encyklopedyczny). Редакторы-составители Е.Ф.Губский, Г.В.Кораблева, В.А.Лутченко. Москва: Изд. дом "ИНФРА-М", 1997, s. 485–486, seria: Библиотека словарей "ИНФРА-М", БСИ. (ros.).