Sysłów

Sysłów
Syßlau
przysiółek wsi
Ilustracja
Widok wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

prudnicki

Gmina

Głogówek

Część miejscowości

Zawada

Liczba ludności (2022)

80

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

48-250[1]

Tablice rejestracyjne

OPR

SIMC

0494048

Położenie na mapie gminy Głogówek
Mapa konturowa gminy Głogówek, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Sysłów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Sysłów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Sysłów”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sysłów”
Ziemia50°24′16″N 17°48′14″E/50,404444 17,803889[2]

Sysłów (dodatkowa nazwa w j. niem. Syßlau) – przysiółek wsi Zawada w Polsce, położony w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek[3][4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 31 grudnia 2022 przysiółek był zamieszkany przez 80 osób[5].

Geografia

Sysłów znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik[6]. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska[7]. Pod względem administracyjnym Sysłów położony jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek, tuż przy granicy z gminą Strzeleczki i powiatem krapkowickim[8]. Znajduje się w odległości około 12 km od granicy z Czechami[8]. Należy do Euroregionu Pradziad[9].

Miejscowość leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Sysłów znajduje się w granicach mikroregionu Równina Mosznej (318.55.9)[10].

W pobliżu miejscowości znajduje się pastwisko o nazwie Obora[11].

Nazwa

Nazywana też Sysów[12].

Wieś wzmiankowana jest po raz pierwszy w wizytacji archidiakonatu opolskiego z 1679 r., gdzie wymieniona jest wraz z sąsiednimi miejscowościami: „ex 5 pagellis, videlicet, Wawrzincowice, Sislon, Zawada, Neogolitz, et Antiquo-Golitz” [13] (zapis Sislon należy odczytywać jako Sislou, wynika to z częstego mieszania grafemów n i u).

Ze względu na swoje polskie pochodzenie w 1936 nazwa Sysslau została zmieniona przez nazistowską administrację III Rzeszy na nową, całkowicie niemiecką nazwę Schüslau[14].

2 kwietnia 1949 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej z Zawadą, polską nazwę Sysłów[15]. W opracowanej w 1971 przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w Prudniku Statystycznej charakterystyce miejscowości w gromadach powiatu prudnickiego, miejscowość została wymieniona pod nazwami Sysłów i Sysów[16].

Historia

Sysłów powstał na początku XVI wieku jako wieś zagrodnicza[17][18]. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów[19]. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk[20].

Pomnik poległych w I wojnie światowej w Golczowicach

W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Sysłów znalazł się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem[21]. W Sysłowie odbyło się zebranie, w którym uczestniczyło około 250 Polaków z okolicznych miejscowości. Zebrani przyjęli rezolucję wystosowaną do Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej m.in. o niedopuszczenie do głosowania tzw. „emigrantów plebiscytowych”[22]. W latach 20. XX wieku w Golczowicach powstał pomnik upamiętniający mieszkańców Golczowic, Zawady, Czartowic, Buta, Muckowa i Sysłowa, którzy zginęli podczas I wojny światowej. W Sysłowie znajdowała się gospoda[18].

Sysłów (Syslów) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na czeskiej mapie z 1922

W okresie II wojny światowej w Sysłowie pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Nowa Wieś, Cieszyn i Sosnowiec[23]. Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim[24]. Mieszkańcom Sysłowa, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Sysłów jako przysiółek Zawady pod nazwą Sysów[25]. Według podziału administracyjnego województwa opolskiego na dzień 31 sierpnia 1964, Sysłów, jako przysiółek Zawady, należał do gromady Mochów[26]. W 1966 w przysiółku mieszkało 81 osób[27]. W 2013 w miejscowości mieszkało 70 osób[28].

Mieszkańcy

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy przysiółka posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Klocołrzy[29].

Gospodarka

W Sysłowie siedzibę ma firma Wykończenia Wnętrz Robota Robert, zrzeszona w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców w Prudniku[30].

Transport

Sysłów posiada połączenia autobusowe z Głogówkiem. W miejscowości znajduje się jeden przystanek autobusowy[31].

Religia

Katolicy z Sysłowa należą do parafii św. Anny w Golczowicach (dekanat Głogówek)[32].

Bezpieczeństwo

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 12 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Komisariat Policji w Głogówku)[33].

Teren miejscowości, jak i całej gminy Głogówek, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[34]. Gminę Głogówek obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[35].

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1589 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 134172.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Gmina się nieco zmniejszyła, „Życie Głogówka”, Stanisław Stadnicki – redaktor naczelny, 2 (323), Głogówek: MGOK na zlecenie Urzędu Miejskiego, luty 2013, s. 2, ISSN 1425-9591.
  6. ↑ Grzegorz Kopij, Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego Ciconia ciconia na Ziemi Prudnickiej w latach 2007–2009, „Przyroda Śląska Opolskiego”, 22, 2017, s. 14–17.
  7. ↑ Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2026-02-23].
  8. 1 2 Powiat Prudnicki – Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej województwa opolskiego [online], mapy.opolskie.pl [dostęp 2026-02-23].
  9. ↑ Mapa interaktywna [online], emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  10. ↑ Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260.
  11. ↑ Obora [online], sengs.e-science.pl [dostęp 2026-02-23].
  12. ↑ Andrzej Hanich, Słownik nazw miejscowości diecezji opolskiej w XX i XXI wieku, Opole: Instytut Śląski, 2021, s. 287, ISBN 97-83-7126-390-3.
  13. ↑ Josef Jungnitz: Visitationsberichte der Diözese Breslau: Archidiakonat Oppeln. Breslau: G. P. Aderholz Buchhandlung, 1904, s. 190.
  14. ↑ Rozporządzenia i ogłoszenia Prezydenta Rejencyjnego, „Amts-Blatt der Königlichen Oppelnschen Regierung”, 36, Oppeln: Oberschlesische Druckerei und Verlags-Anstalt G.m.b.H, 5 września 1936, s. 255.
  15. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 2 kwietnia 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. Nr 29, poz. 445 (ISAP)).
  16. ↑ Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Prudnik, woj. opolskie, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny, czerwiec 1971, s. 59.
  17. ↑ Lesiuk 1978 ↓, s. 90.
  18. 1 2 Kasza 2018 ↓, s. 290.
  19. ↑ Johann Wolfgang Wieland, Principatus Silesiae Oppoliensis exactissima Tabula geographica, sistens Circulus Oppoliensem Ober-Glogau Gros Strehliz, Cosel, Tost, Rosenberg, Falckenberg & Lubleniz, Norimbergae: ab Homannianis Heredibus. Cum Spec. S. Caes. Rque Mtis Privilegio, 1736.
  20. ↑ Andrzej Dereń, XVIII-wieczna rewolucja, „Tygodnik Prudnicki”, Antoni Weigt – redaktor naczelny, 18 (441), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 6 kwietnia 1999, s. 17, ISSN 1231-904X.
  21. ↑ Abstimmungsgebiet Oberschlesien. Akte polnischer Wahlbeeinflussung., Berlin: Gea Verlag, 1921, s. 1.
  22. ↑ Wiadomości potoczne, „Gazeta Opolska”, Bronisław Koraszewski – redaktor naczelny, 48, Opole: Nakładem i drukiem wydawnictwa „Gazety Opolskiej”, 1 marca 1921, s. 3.
  23. ↑ „SYSŁÓW” w bazie danych „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” [online], straty.pl [dostęp 2025-09-11].
  24. ↑ Andrzej Dereń, Polska Ziemia Prudnicka, „Tygodnik Prudnicki”, 19 (754), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 11 maja 2005, s. 8, ISSN 1231-904X.
  25. ↑ 11. Powiat Prudnicki (siedziba m. Prudnik), „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 6, Opole: Prezydium WRN, 20 maja 1953, s. 40.
  26. ↑ Podział administracyjny województwa opolskiego według stanu na dzień 31 sierpnia 1964 r., „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 9, Opole: Urząd Wojewódzki w Opolu, 3 września 1964, s. 13.
  27. ↑ Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 221.
  28. ↑ Andrzej Dereń, Jak wyludniła się Twoja miejscowość: sprzedam wieś pod Prudnikiem, „Tygodnik Prudnicki”, 2 (1202), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 8 stycznia 2014, s. 11, ISSN 1231-904X.
  29. ↑ Robert Hellfeier, Chrzelicka mowa? cz. I, „Panorama Bialska”, Rafał Magosz – redaktor naczelny, 6 (279), Biała: Gminne Centrum Kultury, czerwiec 2018, s. 8, ISSN 1232-7352.
  30. ↑ Lista Rzemieślników [online], cechprudnik.eu [zarchiwizowane z adresu 2023-12-09].
  31. ↑ Rozkład jazdy PKS na przystanku Sysłów, gm. Głogówek [online], e-podroznik.pl [dostęp 2023-08-18].
  32. ↑ Parafie według dekanatów [online], www.diecezja.opole.pl [dostęp 2023-05-01] (pol.).
  33. ↑ Komisariat Policji w Głogówku [online], prudnik.policja.gov.pl [dostęp 2024-02-25] (pol.).
  34. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1580 (ISAP)).
  35. ↑ PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].

Bibliografia