Szelonka

Szelonka
niestandaryzowany przysiółek wsi
Ilustracja
Miejsce, w którym znajdował się folwark
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

prudnicki

Gmina

Głogówek

Część miejscowości

Biedrzychowice

SIMC

nie nadano[1]

Położenie na mapie gminy Głogówek
Mapa konturowa gminy Głogówek, po prawej znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Ziemia50°21′18″N 17°57′04″E/50,355000 17,951111[1]

Szelonka (niem. Neuvorwerk[2]) – uroczysko-dawna miejscowość (niestandaryzowany przysiółek wsi Biedrzychowice) w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek[3]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

Geografia

Szelonka znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik[4]. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska[5]. Pod względem administracyjnym Szelonka położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek, tuż przy granicy z gminą Walce i powiatem krapkowickim[6]. Znajduje się w odległości około 16 km od granicy z Czechami[6]. Należy do Euroregionu Pradziad[7].

Miejscowość leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Szelonka znajduje się w granicach mikroregionu Równina Walców (318.59.1)[8].

Na południowy zachód od miejscowości znajduje się las Kurka[9].

Nazwa

Szelonka na mapie z 1913

Wśród lokalnej ludności funkcjonuje nazwa Szelónka. Nazwa ta ma pochodzić od szelontania, mieszania[10]. Niemiecką nazwą miejscowości było Neuvorwerk (pol. Nowy Folwark). Urzędowa polska nazwa But pochodziła od słowa buda (szopa leśna)[11]. W opracowanej w 1971 przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w Prudniku Statystycznej charakterystyce miejscowości w gromadach powiatu prudnickiego, miejscowość została wymieniona pod nazwami But i Szelonka[12].

Historia

Pozostałości folwarku

Położona przy drodze z Biedrzychowic do Rozkochowa. Na północnej granicy zabudowań Szelonki odkryto stanowisko późnośredniowieczne.

Pozostałości folwarku

Folwarki Szelonka, Kapełków i Siemiradzice stanowiły własność klasztoru norbertanek w Czarnowąsach. Po sekularyzacji w 1810 należały do rodziny Seherr-Thossów[13]. Według Meyers Gazetteer Szelonka była folwarkiem należącym do Biedrzychowic[14]. Zamieszkiwało ją 40 osób[15]. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Szelonka znalazła się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem[16]. Po II wojnie światowej znajdowało się w niej państwowe gospodarstwo rolne[17].

W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Szelonkę jako przysiółek Biedrzychowic[18]. W 1966 w przysiółku mieszkało 19 osób[19].

Ambona myśliwska na terenie Szelonki

1 stycznia 2006 urzędowa nazwa przysiółka Biedrzychowic But została zniesiona[20]. Od tej pory miejscowość figurowała w państwowym rejestrze nazw geograficznych jako niestandaryzowany przysiółek wsi Biedrzychowice o nazwe Szelonka[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2015, identyfikator PRNG: 135148.
  2. ↑ Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) cz. wsch. (Ostdeutschland) (1870–1945) [online], igrek.amzp.pl [dostęp 2023-08-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 267776
  4. ↑ Grzegorz Kopij, Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego Ciconia ciconia na Ziemi Prudnickiej w latach 2007–2009, „Przyroda Śląska Opolskiego”, 22, 2017, s. 14–17.
  5. ↑ Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2025-09-26].
  6. 1 2 Powiat Prudnicki – Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej województwa opolskiego [online], mapy.opolskie.pl [dostęp 2026-02-21].
  7. ↑ Mapa interaktywna [online], emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  8. ↑ Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260.
  9. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 236240
  10. ↑ Henryka Młynarska, Agnyszów – folwark Seherr-Thossów, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 1 (1664), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 4 stycznia 2023, s. 21, ISSN 1231-904X.
  11. ↑ But1 [online], Słownik Etymologiczny Nazw Geograficznych Śląska [dostęp 2025-09-07].
  12. ↑ Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Prudnik, woj. opolskie, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny, czerwiec 1971, s. 58.
  13. ↑ Aus der Vergangenheit Friedersdorfs., „Aus dem Oberglogauer Lande”, 2, Ober Glogau: Verlag Emil Radek, 1926, s. 7.
  14. ↑ Neuvorwerk, Neustadt Oberschles., Oppeln, Schlesien, Preussen [online], www.meyersgaz.org [dostęp 2023-08-26].
  15. ↑ Friedersdorf, Neustadt, Oppeln, Schlesien, Preussen [online], www.meyersgaz.org [dostęp 2023-08-26].
  16. ↑ Abstimmungsgebiet Oberschlesien. Akte polnischer Wahlbeeinflussung., Berlin: Gea Verlag, 1921, s. 1.
  17. ↑ Szelonka na mapie rastrowej Geoportalu [online], mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2023-08-26].
  18. ↑ 11. Powiat Prudnicki (siedziba m. Prudnik), „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 6, Opole: Prezydium WRN, 20 maja 1953, s. 40.
  19. ↑ Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 211.
  20. ↑ But i Wydzieracz, „Tygodnik Prudnicki”, 15 (802), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 12 kwietnia 2006, s. 12, ISSN 1231-904X.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.