19 Batalion Strzelców

Sformowany w dniach 8-12 grudnia 1942 z oficerów i szeregowych 22 pułku piechoty, na podstawie rozkazu dowódcy 7 Dywizji Piechoty L.dz.355/Tjn./O.I/42 z dnia 6 grudnia 1942. Batalion został zorganizowany jako jedyny batalion rozwinięty 8 Brygady Strzelców o stanie częściowo zmniejszonym. Został sformowany w Khanaqin w Iraku. Batalion posiadał pełną obsadę oficerską i obsadę szeregowych od 60% do 20%. Batalion pomimo sformowania sukcesywnie przekazywał szeregowych do innych jednostek 7 DP i Armii Polskiej na Wschodzie (APW). W chwili sformowania miał zorganizowane: dowództwo batalionu, kompanię dowodzenia i cztery kompanie strzeleckie, w części o niepełnych stanach osobowych. Dowódcą batalionu był ppłk Franciszek Janusz, równocześnie zastępca dowódcy 8 Brygady Strzelców. 5 stycznia 1943 po przekazaniu większości szeregowych do innych jednostek z 1, 2 i 3 kompanii strzelców zorganizowano jedną, 1 kompanię strzelców. 15 stycznia 4 kompanię strzelców w liczbie 135 szeregowych przekazano do Ośrodka Zapasowego Armii, który miał skierować ją do Wielkiej Brytanii, celem wcielenia do lotnictwa i dla uzupełnienia jednostek wojsk lądowych. Z kolei z 7 Brygady Strzelców przekazano 48 szeregowych do 19 bs. Do połowy sierpnia 1943 z batalionu odeszli niemal wszyscy szeregowi. Na podstawie nowych dokumentów organizacyjnych z 15 sierpnia 1943, 19 batalion strzelców stał się jednostką skadrowaną i nosił nazwę „19 batalion strzelców (skadrowany)”. Etat obsady stałej ustalono na 15 oficerów, 14 szeregowych i 4 ochotniczki Pomocniczej Służby Kobiet (PSK). Na podstawie rozkazu dowódcy APW L.dz.420/Tjn./SD/43 z dnia 27 listopada 1943 19 batalion strzelców (skadrowany) został rozwiązany^[1].

Dowództwo APW z uwagi na przerzut II Korpusu do Włoch i włączenie go w walki na froncie, przewidywało straty wśród oficerów. Celem uzupełnienia strat oraz rozbudowy jednostek Wojska Polskiego we Włoszech i na Bliskim Wschodzie postanowiono rozpocząć szkolenie wojskowe oficerów kwalifikujących się do służby, powołanych ze stanu nieczynnego i długotrwałych urlopów (tak zwana II grupa zaszeregowania oficerów). W tym celu zamierzano szkolić ich w oddzielnym oddziale Polskich Sił Zbrojnych w składzie odtwarzanego Ośrodka Zapasowego Armii. Ponadto postanowiono przeszkalać również innych oficerów powracający ze szpitali, domów ozdrowieńców oraz z odkomenderowań i szkoleń oficerów bez stałego przydziału lub, którzy byli przez dłuższy czas bez przydziału^[3]. W tym celu zgodnie z rozkazem dowódcy APW L.dz.555/Tjn./SD/43 z dnia 30 grudnia 1943 podjęto organizację 19 zapasowego batalionu oficerskiego. Jego organizację zlecono dowódcy 7 Dywizji Piechoty w obozie Yibna w Palestynie. Jednocześnie należy dodać, że w tym czasie również na bazie rozwiązanej 8 Brygady Strzelców (kadrowej) podjęto formowanie Ośrodka Zapasowego Armii. 19 zapasowy batalion oficerski został sformowany przez 7 DP, do dnia 4 stycznia 1944. Został przekazany do OZA w dniu 5 stycznia 1944. Batalion składał się z dowództwa batalionu (dowódca i zastępca dowódcy, adiutanta i oficera ewidencyjnego batalionu, oficerów: informacji, do spraw gospodarczych, lekarza, personelu administracyjno-gospodarczego), plutonu administracyjnego, 1 kompanii oficerskiej (kurs przeszkolenia), 2 kompanii oficerskiej (kurs doskonalenia). W każdej dowódca kompanii, zastępca dowódcy, adiutant i czterech dowódców plutonów, 3 kompanii oficerskiej (stacja zborna), w niej dowódca kompanii i zastępca dowódcy. Łącznie w batalionie stanu stałego: 23 oficerów, 11 podoficerów i 56 szeregowców. Stan zmienny w zależności od możliwości kadrowych^[4].

Ośrodek Zapasowy Armii a wraz z nim 19 zbo pozostał w II rzucie armii i nie był przewidziany tymczasem do przerzutu do Włoch. Ze względu na sprawne sformowanie batalionu oraz części OZA przez 7 DP, dały dowódcy armii gwarancje sformowania pozostałej części OZA przez 7 DP. Do tego celu wykorzystano w całości kadrę 8 Brygady Strzelców (kadrowej) Stacjonował wraz z OZA w Bashit. Rozkazem dowódcy APW L.dz.140/Tjn./SD/44 z dnia 22 stycznia 1944 zmieniono nieco obsadę personalną i obsadę szeregowych. Nastąpiły dalsze roszady personalne w wyniku czego stanowiska dowódcy batalionu i zastępcy objął ppłk Franciszek Janusz, a stanowisko zastępcy dowódcy mjr Edward Harner. Zgodnie z tym rozkazem 19 zapasowy batalion oficerski liczył: 23 oficerów, 79 szeregowych, 12 ochotniczek PSK. 7 Zapasowa Dywizja po sformowaniu OZA przeszła do obozu wojskowego do Quassasin w Egipcie. Przeszkoleni oficerowie mieli być wysyłani do dywizji skąd trafiali do jednostek II Korpusu^[5].

25 stycznia 1944 19 zapasowy batalion oficerski zmienił nazwę na Ośrodek Wyszkolenia Oficerskiego, kompanie na: kurs przeszkolenia oficerów, kurs doskonalący i Rezerwę Oficerską OZA^[6].