8 Brygada Strzelców (APW)
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie | |
| Rozformowanie | |
| Tradycje | |
| Rodowód | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
ppłk Stanisław Krajewski |
| Organizacja | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | |
8 Brygada Strzelców (8 BS) – brygada piechoty Polskich Sił Zbrojnych.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Brygada wchodziła w skład 7 Dywizji Piechoty, później 7 Dywizji Zapasowej. Utworzona 8 grudnia 1942 na podstawie rozkazu dowódcy 7 Dywizji Piechoty L.dz.355/Tjn./O.I./42 z dnia 6 grudnia oraz dodatkowych zarządzeń z dnia 8 grudnia, głównie na bazie 22 pułku piechoty. Formowana od początku jako brygada częściowo skadrowana, następnie jako kadrowa z pełną obsadą oficerską i minimalna liczbą szeregowych. Formowana na podstawie brytyjskiego etatu ME.1766/1 i polskiego 64164.Od grudnia 1942 do marca 1943 w skład brygady wchodziły: dowództwo brygady, sekcja oficerów łącznikowych, pluton sztabowy, 19, 20 i 21 bataliony strzelców. W trakcie formowania do dnia 29 grudnia 1942 przekazano do innych jednostek 1804 szeregowych. Na dzień 29 grudnia w brygadzie pozostało jako obsada 292 szeregowych i 49 oficerów oraz 4 ochotniczki Pomocniczej Służby Kobiet (PSK). Jednostką rozwiniętą był pluton sztabowy, częściowo rozwinięty 19 batalion strzelców, a skadrowane 20 batalion strzelców i całkowicie 21 batalion strzelców. Docelowy etat brygady skadrowanej jaką miała osiągnąć, to 127 oficerów i 80 szeregowych. W praktyce stan faktyczny szeregowych był nieco wyższy, ale głównie kategorii zdrowia „C” i „D” do obsługi administracyjno-gospodarczej[1].
8 BS stacjonowała od reorganizacji w Khanaquin, od 2 kwietnia 1943 w Quizil Ribat w Iraku. następnie w dwóch rzutach 15 i 24 lipca 1943 przewieziona w dwóch rzutach do obozu Yibna w Palestynie. W brygadzie w czerwcu 1943 przebywał na inspekcji Naczelny Wódz gen. broni Władysław Sikorski.
Dowództwo 8 Brygady Strzelców od marca 1943 roku istniało pod nazwą; Kadra 8 Brygady Strzelców/Piechoty w składzie: kadra dowództwa brygady i pluton sztabowy[2], ponadto kadra trzech batalionów strzelców (19, 20, 21)[3][a]. Do 15 sierpnia nastąpiło całkowite skadrowanie brygady stan jaki osiągnęła na ten dzień, to 54 oficerów, 56 szeregowych i 18 ochotniczek PSK. Po 15 sierpnia otrzymała etat i nazwę 8 Zapasowa Brygada Piechoty (kadrowa), etat dowództwa brygady wynosił 9 oficerów, 14 szeregowych i 6 ochotniczek PSK[4].
Na mocy wytycznych organizacyjnych Naczelnego Wodza z 25 listopada 1943 roku, brygadę rozwiązano. Rozkazem dowódcy APW L.dz.140/Tjn./SD/44 z 22 stycznia 1944 dokonano reorganizacji OZA, w jego wyniku Kadrę 8 Zapasowej Brygady Piechoty oraz Ośrodek Zborny Armii przekształcono w Ośrodek Zapasowy Armii, który pozostał w II rzucie Armii Polskiej na Wschodzie[5].
Dowódca brygady ppłk Stanisław Krajewski objął stanowisko zastępcy dowódcy OZA, a oficerowie i szeregowi dowództwa 8 Brygady Strzelców (kadrowej) weszli w skład dowództwa OZA.
Dowódca brygady
dowództwo[1]
- dowódca brygady – ppłk Stanisław Krajewski
- zastępca dowódcy - ppłk Franciszek Janusz
- adiutant brygady - ppor. Jan Leon Oberleitner
- oficer łączności brygady - por. Józef Weber
- oficer informacyjny brygady - ppor. Tadeusz Jarzębowski
- kwatermistrz – kpt. Władysław Polnik[6]
- oficer transportowy - por. Aleksander Dudek
- oficer techniczny - ppor. Brunon Klausner
- oficer służby materiałowej - por. Tomasz Szczepanik
- oficer służby zaopatrzenia - ppor. Józef Rozumkiewicz
- kapelan brygady - ks. kpt. Jan Lisowski
- oficer oświatowy - ppor. Zygmunt Miłkowski
- dowódca plutonu sztabowego (ochrony) - ppor. Władysław Strzelecki
Skład organizacyjny
- Dowództwo 8 Brygady Strzelców z plutonem sztabowym i sekcją oficerów łącznikowych[7]
- Kadra 19 batalion strzelców
- Kadra 20 batalionu strzelców
- Kadra 21 batalionu strzelców[b].
Uwagi
- ↑ W dokumencie "Znaki rozpoznawcze jednostek 7 Dywizji Zapasowej załącznik nr 6 do pisma L.dz.705/Tj/S.S. (SD) Korp/43. Podano różne numery batalionów Kadry 8 Brygady Strzelców pisane na maszynie „Kadra 24, 25 i 26 batalionu strzelców”, następnie poprawione pismem odręcznym numery na „Kadra 19, 20 i 21 batalionów strzelców”.
- ↑ W dokumencie "Znaki rozpoznawcze jednostek 7 Dywizji Zapasowej załącznik nr 6 do pisma L.dz.705/Tj/S.S. (SD) Korp/43. Podano różne numery batalionów Kadry 8 Brygady Strzelców pisane na maszynie „Kadra 24, 25 i 26 batalionu strzelców”, następnie poprawione pismem odręcznym numery na „Kadra 19, 20 i 21 batalionów strzelców”.
Przypisy
- 1 2 Gera 2026 ↓, s. 160-161.
- ↑ Wroński (red.) 1995 ↓, s. 107-110.
- ↑ Kamiński 2019 ↓, s. 190, 191.
- ↑ Gera 2026 ↓, s. 161.
- ↑ Kamiński i Szczerbicki 2008 ↓, s. 50.
- ↑ Polak 2004 ↓, s. 124.
- ↑ Kryska-Karski, Barański i 14/1973 ↓, s. 41, 59.
Bibliografia
- Grzegorz Gera: Dzieje 7 Dywizji Piechoty PSZ 1941-1945. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon sp.z.o.o., 2026. ISBN 978-83-66687-69-1.
- Andrzej Antoni Kamiński, Tomasz Szczerbicki: Pojazdy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1939-1947. Gdańsk: L&L, 2008. ISBN 978-83-60597-23-1.
- Andrzej Antoni Kamiński: Oznakowania Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Czerwonak: Wydawnictwo Vesper, 2019. ISBN 978-83-7731-332-9.
- Tadeusz Kryska-Karski, Henryk Barański: Piechota Polska 1939-1945 Zeszyt nr 14. Londyn: 1973.
- Michał Polak, Grot - Zeszyty Historyczne nr 18/19 2004.„Obsada dowództw Armii Polskiej na Wschodzie według stanu na 1 stycznia 1943 r.”, Leszno: Wydawnictwo Instytutu im. gen. Stefana „Grota” Roweckiego w Lesznie, 2004, ISSN 1509-9792.
- Marek Wroński (red.): Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. W 50 rocznicę bitwy pod Monte Cassino, Falaise, Arnhem. Zeszyty Tarnogórskie nr 25. Tarnogórskie Sesje Naukowe tom 8. Tarnowskie Góry: Instytut Tarnogórski, 1995. ISSN 0860-3693.