21 Batalion Piechoty

23 Batalion Piechoty
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1944

Rozformowanie

1947

Dowódcy
Pierwszy

ppłk Sylwester Krasowski

Ostatni

mjr Antoni Piotrowski

Organizacja
Rodzaj wojsk

piechota

Podległość

7 Brygada Piechoty, 17 Brygada Piechoty

21 Batalion Piechoty (21 bp) – pododdział piechoty Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Zwiększone po bitwie o Monte Cassino zapotrzebowanie na wyszkolonych żołnierzy-specjalistów w szeregach walczących oddziałów, spowodowało zapotrzebowanie na zwiększoną bazę szkoleniową. Na podstawie rozkazu dowódcy Bazy II Korpusu L.dz.1602/Tjn./SD/44 z dnia 21 czerwca, w terminie do 6 lipca 1944, w składzie 7 Brygady Piechoty 7 Dywizji Piechoty w San Basilio utworzono 21 batalion piechoty[1].

Zadaniem batalionu było: 1. gromadzenie i szkolenie szeregowych w wieku powyżej 40 lat oraz młodszych z kategorią zdrowia „D” do pełnienia służby wartowniczej i dla potrzeb administracyjno-gospodarczych. 2. szkolić szeregowych młodszego rocznika z zakresu szkolenia podstawowego dla broni pancernej i kawalerii pancernej. Następnie odsyłać ich do Ośrodka Wyszkolenia Broni Pancernej i Motorowego, pozostałych odsyłać do 23 i 24 batalionów piechoty. W kompanii dowodzenia zbierała żołnierzy starszego rocznika powyżej 35 lat powracających ze szpitali i domu ozdrowieńców zdolnych do uzupełnienia korpusu. 1 i 3 kompanie strzelców zbierały żołnierzy młodszego rocznika w wieku powyżej 35 lat z kategorią zdrowia „D” przeznaczonych do służby wartowniczej, oraz potrzeb administracyjno-gospodarczych. 2 kompania strzelców zbierała i szkoliła młodszy rocznik przeznaczonych do uzupełnienia korpusu, wcielano do niej poborowych i ochotników, którzy jeszcze w żadnej armii nie służyli. W 4 kompani strzelców grupowano młodszy rocznik i szkolono go z zakresu podstawowego. Żołnierzy tych podzielono na grupy przeznaczone dla: lotnictwa, marynarki wojennej, broni pancernej, kawalerii pancernej, 7 pułku artylerii przeciwpancernej i grupy rzemieślników. Żołnierze wytypowani do lotnictwa i marynarki wojennej przechodzili kwalifikację zdrowotną. Od 23 listopada w 4 kompanii było zgrupowanych 88 Litwinów z por. Antonim Giecewiczem. Dowództwo batalionu objął ppłk Sylwester Krasowski[2].

W połowie lipca przy batalionie zostały zorganizowane czasowo: szwadron kawalerii pancernej pod dowództwem rtm Antoniego Kaweckiego i kompania broni pancernej dowodzona przez kpt. Waleriana Józefa Łania. Oba pododdziały po wybraniu i przeszkoleniu podstawowym szeregowych, przeszły do Ośrodka Wyszkolenia Broni Pancernej. W batalionie przebywał na skróconym 2-tygodniowym szkoleniu unitarnym pluton strzelecki z Grupy Informacyjnej „W” („Włochy”). W batalionie był niedostatek instruktorów, zarówno podoficerów i oficerów. W 4 kompanii strzelców było od 200 do 600 szeregowych, dowodziło nimi tylko 4 oficerów. Od 3 października dowódcą batalionu został mjr Michał Daszczyszak. Natomiast od 20 października dowództwo objął mjr Antoni Piotrowski. Kompanie strzelców i plutony specjalne były rozwijane i zwijane w zależności od potrzeb. 1 kompania strzelców od sierpnia do listopada 1944 pełniła warty w porcie i mieście Taranto, 3 kompania strzelców w Bovino. Następowały zmiany kadrowe w batalionie[3].

18 grudnia 1944 do batalionu wartowniczego 7 Dywizji Piechoty z 21 bp przekazano wszystkich żołnierzy z kategorią zdrowia „D” oraz w wieku powyżej 35 roku życia. Wraz z nimi zostało przeniesionych 10 oficerów. Od tego czasu batalion specjalizował się w szkoleniu specjalistów dla piechoty i prowadził szkolenie podstawowe dla oddziałów pozadywizyjnych II Korpusu. Ochotników pozyskiwano z Obozu Przejściowego Jeńców nr 1 Bazy „Jolanda” oraz ochotników z oddziałów partyzanckich z Francji i terenu Bałkanów. 21 batalion jesienią i zimą 1944 szkolił żołnierzy z zakresu szkolenia podstawowego dla tworzonego 2 batalionu komandosów, rozbudowywanych jednostek artylerii, broni pancernych i kawalerii pancernej[4].

Na dzień 1 lutego 1945 w 21 batalionie piechoty pełniło służbę 24 oficerów, 142 podoficerów oraz 780 starszych strzelców i strzelców. Na początku lutego utworzono w batalionie szkołę podoficerską dla 16 Pomorskiej Brygady Piechoty, ze 160 elewami. 10 marca odeszła z batalionu kompania Litwinów licząca 1 oficera i 88 szeregowych, do 2 batalionu komandosów zmotoryzowanych. Od 31 marca 1945 21 batalion piechoty przygotowywał się do odejścia do strefy frontowej II Korpusu. W szeregach batalionu służyło 20 oficerów, 160 szeregowych stanu stałego, dodatkowo wcielił jako stan zmienny do szeregów 500 wyszkolonych szeregowych młodszego rocznika, ze wszystkich batalionów 17 Brygady Piechoty. 28 marca wyjechała już grupa przygotowawcza batalionu w rejon Forli. W ślad za nią, koleją 9 kwietnia odjechał z San Basilio w rejon operacyjny II Korpusu cały batalion. Od 12 kwietnia 1945 21 batalion piechoty stacjonował w Vecchiazzano w pobliżu Forli. Miał sukcesywnie przekazywać uzupełnienia dla jednostek piechoty II Korpusu. 19 kwietnia przekazano do 3 Dywizji Strzelców Karpackich 33 szeregowych. Od 13 do 27 kwietnia w batalionie przeszkolono 100 szeregowych w specjalnościach: przeciwpancerna, łączność, moździerze i rozpoznawcza na carrierach. Do 28 kwietnia przekazano do 3 DSK dalszych 110 szeregowych, a do 5 Kresowej Dywizji Piechoty 337 szeregowych. 24 kwietnia ze stanu formowanej w bazie 16 Pomorskiej Brygady Piechoty przekazano do batalionu 689 szeregowych. 2 maja batalion dyslokowano do Ozzanodel Emilia. Teren gdzie stacjonował batalion był silnie zaminowany przez cofające się wojska niemieckie. Podczas samowolnego rozminowywania terenu, 2 maja zginęło 2 szeregowych batalionu, a jeden odniósł rany, a 25 maja zginął jeden podoficer. 9 maja z batalionu odesłano do 16 PBP 150 szeregowych. Ogółem do batalionów strzelców II Korpusu przekazano w kwietniu 884 szeregowych. 23 i 28 maja pozostałość 21 batalionu piechoty odjechała do obozu San Basilio i weszła w skład 7 DP[5]. Kadra batalionu ponownie odtworzyła cały stan batalionu[1].

Od lipca 1944 do maja 1945 do 21 batalionu przybyło na przeszkolenie i do pełnienia służby 74 oficerów i 7445 szeregowych. Odeszło po przeszkoleniu na uzupełnienie jednostek II Korpusu lub innych jednostek 72 oficerów i 7141 szeregowych[6].

W okresie pobytu we Włoszech batalion szkolił żołnierzy, pełnił funkcje okupacyjne oraz prowadził sukcesywną demobilizację żołnierzy. W okresie od września do grudnia 1946 został przetransportowany do Wielkiej Brytanii, gdzie prowadził dalszą demobilizację oraz przystosowywał żołnierzy do życia w cywilu. Został rozwiązany w kwietniu 1947 roku[7].

Obsada personalna batalionu

Dowódcy batalionu

  • ppłk Sylwester Krasowski (6 VII – 1 VIII 1944)[8]
  • mjr Michał Daszczyszak (od 3 X 1944)
  • mjr Antoni Piotrowski[1](od 20 X 1944)

Zastępcy dowódcy batalionu

  • mjr Antoni Piotrowski[8]
  • kpt. Zygmunt Waligórski[1]

Obsada personalna na dzień 1 VII 1944

dowództwo batalionu i dowódcy kompanii[9]:

  • dowódca batalionu - ppłk Sylwester Krasowski
  • zastępca dowódcy - kpt. Zygmunt Waligórski
  • dowódca kompanii dowodzenia - kpt. Mieczysław Makarewicz
  • dowódca 1 kompanii strzelców - por. Tadeusz Hamaluk
  • dowódca 2 kompanii strzelców - por. Bolesław Bińczak
  • dowódca 3 kompanii strzelców - por. Kazimierz Eliasiński
  • dowódca 4 kompanii strzelców - kpt. Stanisław Nowak.

Obsada personalna na dzień 6 VII 1944

dowództwo batalionu[3]:

  • dowódca batalionu - ppłk Sylwester Krasowski
  • zastępca dowódcy - mjr Michał Daszczyszak
  • adiutant batalionu - ppor. Władysław Pięknik
  • oficer informacyjny - ppor. Romuald Chudzikowski
  • lekarz batalionu - pchor. Chiel Majer-Lwow
  • oficer oświatowy - ppor. Alojzy Byrtus
  • oficer do spraw gospodarczych - ppor. Kazimierz Stankiewicz
  • oficer techniczny i transportowy - ppor. Stanisław Nosowicz

dowódcy pododdziałów[3]:

  • dowódca kompanii dowodzenia - kpt. Mieczysław Makarewicz
  • dowódca 1 kompanii strzelców - por. Bolesław Bińczak
  • zastępca dowódcy - por. Franciszek Franczak
  • dowódca 2 kompanii strzelców - kpt. Zygmunt Kledzik
  • zastępca dowódcy - por. Aleksander Witlib
  • dowódca 3 kompanii strzelców - por. Tadeusz Hamaluk
  • dowódca 4 kompanii strzelców - por. Edward Tomaszewski
  • zastępca dowódcy - ppor. Leonard Kozioł
    • dowódca I plutonu - ppor. Aleksander Goertz
    • dowódca II plutonu - ppor. Tadeusz Udro-Rymkiewicz

Obsada personalna na dzień 2 XII 1944

dowództwo batalionu[10]:

  • dowódca batalionu - mjr Antoni Piotrowski
  • zastępca dowódcy - kpt. Zygmunt Waligórski
  • adiutant batalionu - por. Aleksander Witlib
  • oficer informacyjny - ppor. Romuald Chudzikowski
  • lekarz batalionu - ppor. Chiel Majer-Lwow
  • oficer oświatowy - ppor. Alojzy Byrtus
  • oficer do spraw gospodarczych - ppor. Tadeusz Zajdowski
  • oficer techniczny i transportowy - sierż. pchor. Roman Staszków
  • oficer broni - chor. Jan Lis
  • oficer kasynowy chor. Herbert Bertelsen

dowództwa pododdziałów:

  • dowódca kompanii dowodzenia - kpt. Ludwik Waryński
  • zastępca dowódcy - por. Stanisław Nowak
    • dowódca plutonu łączności -ppor. Jan Sopato
    • dowódca plutonu pionierów - ppor. Aleksander Goertz
    • dowódca plutonu moździerzy - ppor. Emil Kruk
    • dowódca oddziału przeciwpancernego - ppor. Władysław Pięknik
      • dowódca plutonu przeciwpancernego - sierż. pchor. Mieczysław Kmiecik
  • dowódca 1 kompanii strzelców - kpt. Władysław Chwojnowski
  • zastępca dowódcy - por. Franciszek Franczak
  • dowódca 2 kompanii strzelców - por. Jan Oleś
  • zastępca dowódcy - por. Józef Bruski
    • dowódca I plutonu - ppor. Tadeusz Udro-Rymkiewicz
    • dowódca II plutonu - asp. Jerzy Kozłowski
    • dowódca III plutonu - chor. Roman Szemalikowski
  • dowódca 3 kompanii strzelców - por. Tadeusz Hamaluk
    • dowódca I plutonu - chor. Tadeusz Janicki
    • dowódca II plutonu - ppor. Wilhelm Szewczyk
  • dowódca 4 kompanii strzelców - kpt. Tadeusz Szela
  • zastępca dowódcy - por. Tadeusz Kaźmierowski
    • dowódca I plutonu - ppor. Antoni Giecewicz
    • dowódca II plutonu - por. Jan Hejke

Obsada personalna na dzień 9 IV 1945

dowództwo batalionu[11]:

  • dowódca batalionu - mjr Antoni Piotrowski
  • zastępca dowódcy - kpt. Zygmunt Waligórski
  • adiutant batalionu - por. Aleksander Witlib
  • oficer informacyjny - por. Romuald Chudzikowski
  • lekarz batalionu - por. Chiel Majer-Lwow
  • oficer oświatowy - ppor. Alojzy Byrtus
  • podkwatermistrz batalionu - kpt. Henryk Krukowski
  • oficer do spraw gospodarczych - por. Tadeusz Zajdowski
  • oficer techniczny - ppor. Emil Kruk
  • oficer broni - chor. Stanisław Janicki

dowódcy pododdziałów:

  • dowódca kompanii dowodzenia - kpt. Stanisław Nowak
  • zastępca dowódcy - vacat
    • dowódca plutonu łączności -ppor. Jan Sopato
    • dowódca plutonu rozpoznawczego - por. Eugeniusz Nakonieczny
    • dowódca plutonu pionierów - ppor. Aleksander Goertz
    • dowódca plutonu moździerzy - por. Jerzy Gurtler
    • dowódca oddziału przeciwpancernego - por. Władysław Pięknik
      • dowódca plutonu przeciwpancernego - sierż. pchor. Mieczysław Kmiecik
  • dowódca 1 kompanii strzelców - por. Franciszek Franczak
    • dowódca I plutonu - ppor. Stanisław Majkowski
  • dowódca 2 kompanii strzelców - por. Janusz Hejke
  • zastępca dowódcy - por. Tadeusz Jaworski
    • dowódca I plutonu - ppor. Tadeusz Udro-Rymkiewicz
  • dowódca 3 kompanii strzelców - por. Tadeusz Marcinkowski
    • dowódca I plutonu - ppor. Stanisław Jurkiewicz
    • dowódca II plutonu - ppor. Wilhelm Szewczyk
  • dowódca 4 kompanii strzelców - por. Tadeusz Hamaluk
  • zastępca dowódcy - ppor. Wiktor Fajkis

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Kryska-Karski i Barański 1974 ↓, s. 50.
  2. ↑ Gera 2026 ↓, s. 210.
  3. 1 2 3 Gera 2026 ↓, s. 211.
  4. ↑ Gera 2018 ↓, s. 66-67.
  5. ↑ Gera 2026 ↓, s. 214.
  6. ↑ Gera 2026 ↓, s. 2214-216.
  7. ↑ Gera 2018 ↓, s. 67.
  8. 1 2 Gera 2018 ↓, s. 66.
  9. ↑ Gera 2026 ↓, s. 210-211.
  10. ↑ Gera 2026 ↓, s. 211-212.
  11. ↑ Gera 2026 ↓, s. 213.

Bibliografia

  • Grzegorz Gera. Ze znakiem Czerwonego Gryfa. Skrót dziejów 7. Dywizji Piechoty. „Militaria. Wydanie Specjalne: ilustrowany magazyn wojskowy”. nr 63 5/2018, 2018. Lublin: Kagero Publishing. ISSN 2450-7334. 
  • Grzegorz Gera: Dzieje 7 Dywizji Piechoty PSZ 1941-1945. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon sp.z.o.o., 2026. ISBN 978-83-66687-69-1.
  • Tadeusz Kryska-Karski, Henryk Barański: Piechota Polska 1939-1945 Zeszyt nr 17. Londyn: 1974.