Chlorek żelaza(III)
| |||||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||||||
| bezwodny: zielone, higroskopijne kryształy[1] o ostrym zapachu[2] heksahydrat: żółtopomarańczowe kryształy[1] | |||||||||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
FeCl3 | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
Cl3Fe | ||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
162,20 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS |
7705-08-0 (bezwodny) | ||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||
| Inne aniony |
fluorek żelaza(III), bromek żelaza(III) | ||||||||||||||||||||||||||
| Inne kationy | |||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||
Chlorek żelaza(III), FeCl3 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego i żelaza na III stopniu utlenienia.
Właściwości chemiczne i fizyczne
Chlorek żelaza(III) ma stosunkowo niską temperaturę topnienia (307,6 °C) i wrze w temperaturze około 316 °C[1]. Para składa się z dimeru Fe2Cl6, który dysocjuje w monomeryczny FeCl3 w wyższej temperaturze.
Jest silnie higroskopijnym krystalicznym ciałem stałym[1]. Bezwodny ma barwę zieloną (w świetle odbitym), w świetle przechodzącym – barwę czerwoną. Heksahydrat jest żółtopomarańczowy[1].
W roztworach wodnych ulega hydrolizie, w wyniku czego jego roztwory mają barwę czerwonobrązową i odczyn kwasowy[3]:
- FeCl3 + 7H2O ⇄ [Fe(H2O)5OH]2+ + 3Cl− + H3O+ ⇄ [Fe(H2O)4(OH)2]+ + 3Cl− + 2H3O+
W praktyce hydrolizę powstrzymuje się przez dodanie do roztworu kwasu solnego (5% wagowo).
Jest kwasem Lewisa i w takiej roli jest wykorzystywany jako katalizator kwasowy[5].
Otrzymywanie
Metody otrzymywania:
- nasycanie chlorem wodnego roztworu chlorku żelaza(II):
- 2FeCl2 + Cl2 → 2FeCl3
- synteza z pierwiastków (ogrzewanie żelaza z chlorem)[3]:
- 2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3
- utlenianie chlorku żelaza(II) dwutlenkiem siarki w kwasie solnym:
- 4FeCl2 + SO2 + 4HCl → 4FeCl3 + S + 2H2O
Zastosowanie
Przykładowe zastosowania:
- W hutnictwie do przerobu rud miedziowych i srebrowych.
- Przy oczyszczaniu ścieków i uzdatnianiu wody pitnej jako koagulant.
- W farbiarstwie jako zaprawa.
- Stosowany do wytrawiania płytek PCB.
- Jako reagent osuszający w niektórych reakcjach chemicznych.
- Jako katalizator w reakcji etenu z chlorem (jako związek pośredni powstaje dichloroeten) w procesie otrzymywania chlorku winylu, będącego monomerem do produkcji PCW.
- Jako wywoływacz dla atramentu sympatycznego dla tekstów pisanych kwasem salicylowym.
- W analizie chemicznej leków do wykrywania fenoli (FeCl3 tworzy z nimi barwne związki kompleksowe)[6].
Szkodliwość
Jest szkodliwy i żrący. Powoduje podrażnienie skóry i poważne uszkodzenia oczu. Pracując z nim należy stosować osłonę oczu lub twarzy. W razie kontaktu ze skórą zmyć dużą ilością wody. W przypadku dostania się do oczu płukać wodą przez kilka minut, wezwać pomoc medyczną. W przypadku połknięcia skontaktować się z lekarzem w przypadku złego samopoczucia[2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-69, ISBN 978-0-8493-0488-0 (ang.).
- 1 2 3 Chlorek żelaza(III) (nr 451649) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2020-12-09].
- 1 2 3 Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, Warszawa: PWN, 2002, s. 932, ISBN 83-01-13654-5.
- ↑ Chlorek żelaza(III) [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 451649 [dostęp 2020-12-09].
- ↑ Giovanni Sartori, Roberto Ballini, Franca Bigi, Giovanna Bosica, Raimondo Maggi, Protection (and Deprotection) of Functional Groups in Organic Synthesis by Heterogeneous Catalysis, „Chemical Reviews”, 104 (1), 2004, s. 199–250, DOI: 10.1021/cr0200769 (ang.).
- ↑ Marianna Zając, Anna Jelińska, Ocena jakości substancji i produktów leczniczych, 2010.