Chlorek sulfurylu
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bezbarwna, dymiąca ciecz o ostrym zapachu[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
SO2Cl2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
Cl2O2S | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
134,97 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Chlorek sulfurylu, SO2Cl2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków kwasowych.
Otrzymywanie
Otrzymywany jest w bezpośredniej reakcji pomiędzy dwutlenkiem siarki i chlorem, z węglem aktywnym jako katalizatorem. Bez udziału katalizatora reakcja ta zachodzi niezwykle powoli[4]:
Właściwości
W warunkach pokojowych jest bezbarwną cieczą o ostrym zapachu[2]. Produkt techniczny, zawierający niewielkie ilości SO2 i Cl2, może mieć barwę jasnożółtą. Chlorek sulfurylu jest niestabilny, rozkłada się z wydzieleniem dwutlenku siarki i chloru, jednak w temperaturze poniżej 200 °C stopień rozkładu jest niewielki[4].
Nie rozpuszcza się w wodzie, natomiast reaguje z nią, tworząc kwas siarkowy i chlorowodór:
Reakcja ta jest silnie egzotermiczna, w temperaturze pokojowej przebiega wolno, jednak w wyższych temperaturach lub w obecności związków katalizujących ją (np. jodu) przebiega wybuchowo. Z wodą o temperaturze bliskiej 0 °C może tworzyć hydraty SO2Cl2·15H2O[4].
Zastosowanie
Chlorku sulfurylu używa się w syntezie organicznej. Służy przede wszystkim do sulfonowania i chlorowania[4].
Przypisy
- 1 2 Neil G. Connelly, Ture Damhus, Richard M. Hartshorn, Alan T. Hutton, Nomenclature of Inorganic Chemistry. IUPAC Recommendations 2005 (Red Book), International Union of Pure and Applied Chemistry, RSC Publishing, 2005, s. 140, ISBN 978-0-85404-438-2 (ang.).
- 1 2 Sulfuryl chloride, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 24648 [dostęp 2023-08-22] (ang.).
- CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Hans-Dietrich Lauss, Wilfried Steffens, Sulfur Halides, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, [cop. 2011], s. 8–9, DOI: 10.1002/14356007.a25_623 (ang.).
- 1 2 3 Sulfuryl chloride, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 1350 [dostęp 2023-09-23] (niem. • ang.).
- 1 2 Chlorek sulfurylu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 3 października 2021, numer katalogowy: 320528 [dostęp 2023-09-23].