Fenelzyna

Fenelzyna
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwny olej o nieprzyjemnym zapachu[1]
Wzór Hilla

C8H12N2

Masa molowa

136,19 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

51-71-8

PubChem

3675

DrugBank

DB00780

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC

N06AF03

Fenelzyna (łac. phenelzinum) – organiczny związek chemiczny będący pochodną hydrazyny o budowie zbliżonej do fenyloetyloaminy, działający jako nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO). Obecnie bardzo rzadko stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych (preparaty fenelzyny nie są zarejestrowane w Polsce). Wywołuje, podobnie jak inne nieselektywne IMAO, groźne interakcje z innymi lekami oraz niektórymi pokarmami, wymaga stosowania diety ubogiej w tyraminę.

Uważa się, że fenelzyna – podobnie jak inne IMAO – wykazuje zauważalnie wyższą skuteczność w leczeniu depresji i lęków w porównaniu z bardziej popularnymi lekami, np. selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). O ile jej skuteczność jako leku pierwszego rzutu jest nie większa od innych leków, o tyle znajduje zastosowanie w leczeniu depresji atypowej (skuteczność wyższa od imipraminy[5]), fobii społecznej oraz wtedy, kiedy inne antydepresanty są nieskuteczne.

W lecznictwie zamkniętym, pod ścisłą kontrolą lekarską, u pacjentów z depresją oporną na leczenie, stosuje się niekiedy inhibitory MAO razem z innymi lekami przeciwdepresyjnymi, lecz grozi to wystąpieniem zespołu serotoninowego (jeśli połączono z lekami serotoninergicznymi), przełomu nadciśnieniowego (w przypadku połączenia z lekami adrenergicznymi) lub delirium. Zazwyczaj hydrazynowe IMAO łączy się z amitryptyliną, przy czym albo dodaje się IMAO do amitryptyliny albo zaczyna przyjmować oba leki jednocześnie, dołączenie amitryptyliny do rozpoczętego wcześniej leczenia IMAO niesie ze sobą szczególne ryzyko powikłań[6].

Przypisy

  1. 1 2 K.-H. Linke, R. Taubert, K. Bister, W. Bornatsch, B.J. Liem, Reaktionen von Bariumhydrazid / Reactions of Barium Hydrazide, „Zeitschrift für Naturforschung B”, 26 (4), 1971, s. 296–298, DOI: 10.1515/znb-1971-0404 [dostęp 2026-08-25] (niem.).
  2. 1 2 Phenelzine, [w:] CAS Common Chemistry [online], American Chemical Society [dostęp 2024-08-24] (ang.).
  3. ↑ Hans‐H. Stroh, Hans‐G. Scharnow, Zur Kondensation von Carbonylverbindungen mit Hydrazinen, XIII: Über die Reaktion von Alkyl‐ und Aralkylhydrazinen mit Zuckern, „Chemische Berichte”, 98 (5), 1965, s. 1588–1597, DOI: 10.1002/cber.19650980535 [dostęp 2026-08-25] (niem.).
  4. ↑ Fenelzyna, sól siarczanowa [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 17 października 2022, numer katalogowy: P6777 [dostęp 2024-08-24].
  5. ↑ Michael R. Liebowitz i inni, Phenelzine v Imipramine in Atypical Depression. A Preliminary Report, „Archives of General Psychiatry”, 41 (7), 1984, s. 669–677, DOI: 10.1001/archpsyc.1984.01790180039005, PMID: 6375621 (ang.).
  6. ↑ Allan Tasman, Stephen M. Goldfinger, Review of Psychiatry, American Psychiatric Press, 1990, s. 85, ISBN 978-0-88048-248-6 (ang.).

Bibliografia

  • Małgorzata Rzewuska, Leczenie zaburzeń psychicznych, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, ISBN 83-200-3354-3.

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.