Nhanderu takua

Nhanderu takua – gatunek motyla z rodziny Apatelodidae, jedyny z monotypowego rodzaju Nhanderu.

Gatunek i rodzaj opisane zostały po raz pierwszy w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics”^[1][2][3]. Jako miejsce typowe wskazano Petrópolis w brazylijskim stanie Rio de Janeiro^[1].

Na wyróżnienie monotypowego rodzaju zdecydowano się na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Omawiany takson zajął w nich pozycję siostrzaną dla rodzaju Misak, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Tamphana. Z kolei klad tworzony przez te trzy rodzaje zajął pozycję siostrzaną dla kladu tworzonego przez rodzaje Arotros, Mocambo, Caribas i Pantelodes^[1].

Nazwę rodzajową nadano od Nhanderu, bóstwa z wierzeń ludów Guarani, a epitet gatunkowy od Takui, jego córki^[1].

Głowa ma nagie oczy złożone, żółtawobiałe czoło i ciemię, głaszczki wargowe z brązowymi łuskami na wierzchu i żółtawobiałymi na spodzie, a czułki z żółtawobiałymi łuskami na wierzchu i nagim spodem. U obu płci czułki są od podstawy po szczyt podwójnie grzebykowane, jednak u samicy wypustki grzebienia są nieco krótsze. Ssawka nie występuje^[1].

Tułów jest żółtawobiały, upstrzony łuskami brązowymi i z brązową linią wzdłuż środka grzbietu. Długość przedniego skrzydła u samca wynosi od 18 do 21 mm, u samicy zaś około 25 mm. Ma ono nieco powrębianą krawędź zewnętrzną, a jego użyłkowanie charakteryzuje się zlaniem się dwóch pierwszych gałęzi sektora radialnego. Wierzch jest żółtawobiały z upstrzeniem z brązowych łusek oraz brązowym wzorem obejmującym trzy faliste linie (jedną nasadową i dwie zaśrodkowe), kropkę w okolicy dyskowej oraz półksiężycowate znaki na krawędzi. Spód również jest żółtawobiały z upstrzeniem z brązowych łusek, ale na wzór składają się jedynie dwie faliste, brązowe linie w okolicy krawędziowej. Skrzydło tylne odznacza się wklęsłym wspólnym odcinkiem żyłki subkostalnej i radialnej. Wierzch ma żółtawobiały z upstrzeniem z brązowych łusek oraz brązowym wzorem w postaci dwóch zygzakowatych linii w części środkowej, a spód podobny, ale z większym udziałem brązu. Wędzidełko u samca jest długie i zakrzywione, u samicy zaś ma postać licznych szczecinek. Odnóża są żółtawobiałe z upstrzeniem z brązowych łusek. W parze przedniej i środkowej udo jest tak długie jak goleń, w tylnej zaś krótsze. Golenie przednie są spłaszczone i zaopatrzone w epifizy, u samca długości połowy goleni, u samicy długości jej ćwierci. Ostróg na goleniach przednich brak, na środkowych są dwie, a na tylnych cztery^[1].

Odwłok jest żółtawobiały, upstrzony łuskami brązowymi, od spodu z podłużnym, brązowym paskiem przez środek^[1].

Samcze genitalia cechują się tarczowatym, na całej powierzchni zesklerotyzowanym tegumenem, płytkim wklęśnięciem na wierzchołku unkusa, brakiem gnatosa i wyrostków towarzyszących, U-kształtną fultura inferior oraz słabiej od unkusa i tegumenu zesklerotyzowaną, niewykraczającą poza unkus, prostokątną ze spiczastym szczytem, pozbawioną kosty walwą o sakulusie z małymi, kolczastymi wyrostkami wewnętrznymi i ze spiczastym guzkiem poniżej walwy. Sam edeagus jest krótki, wyposażony w ścięte, dobrzusznie wystające cekum oraz liczne, małe ciernie w wezyce^[1].

Samica ma ósme tergum odwłoka z niezrośniętymi z płytką antewaginalną, szerokimi ramionami bocznymi. Przydatki przednie są cienkie, nieco spłaszczone i w przybliżeniu tak długie jak tylne. Torebkę kopulacyjną cechuje jajowaty, błoniasty korpus z eliptycznym i opatrzonym dowewnętrznie skierowanymi kolcami znamieniem oraz dwukrotnie od korpusu dłuższy, helisowaty przewód. Błoniasty przewód nasienny biegnie w pobliżu kolikulum. Grzbietobrzusznie wydłużoną, zesklerotyzowaną brodawkę odbytową obrastają szczecinki^[1].

Owad neotropikalny, południowoamerykański^[1][3], znany z brazylijskich stanów Bahia, Espírito Santo, Rio de Janeiro, São Paulo, Parana, Santa Catarina i Rio Grande do Sul oraz z argentyńskiej prowincji Misiones^[1].