Misak inviolata

Misak inviolata – gatunek motyla z rodziny Apatelodidae, jedyny z monotypowego rodzaju Misak. Zamieszkuje południe Ameryki Centralnej i północny zachód Ameryki Południowej.

Gatunek ten opisał po raz pierwszy Paul Dognin w 1911 roku pod nazwą Apatelodes inviolata. Jako miejsce typowe wskazano San Antonio w Cali w Kolumbii^[1]. W 2024 roku Elton Orlandin, Mônica Piovesan i Eduardo Carneiro na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej wyodrębnili dla niego nowy, monotypowy rodzaj Misak. Nazwa rodzajowa pochodzi od kolumbijskiej grupy etnicznej Misak^[2].

Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych z 2024 roku omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Nhanderu, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Tamphana. Z kolei te trzy rodzaje formują klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Arotros, Mocambo, Caribas i Pantelodes^[2].

Motyl osiągający od 44 do 48 mm rozpiętości skrzydeł^[1]. W ubarwieniu dominują jasne brązy^[2].

Głowa ma dość długie czułki sięgające do połowy przedniej krawędzi przedniego skrzydła^[2].

Skrzydło przednie jest wydłużone, trójkątne z wklęśnięciem zewnętrznej krawędzi od szczytu do pierwszej żyłki medialnej^[2]. Wierzch skrzydła przedniego jest izabelowatoszary^[1] do jasnobrązowego^[2] z czterema niezbyt wyraźnymi, falistymi, brązowymi liniami^[1][2], z których pozanasadowa jest dwukrotnie załamana i opatrzona czarnymi kropkami, przedśrodowa jest sinusoidalna, zaśrodkowa załamana za komórką, a przedkońcowa ma rozproszone czarne kropki na żyłkach i regularnie powrębianą krawędź. Poza tym występuje jeszcze biaława linia dyskowa z bladoróżową kropką na wierzchołku^[1]. Spód tego skrzydła ma odcień jaśniejszy^[2] i zabarwienie różowawe z drobną kropką na dysku, powrębianą czarną linią przedkońcową i szarobiałą krawędzią zewnętrzną. Skrzydło tylne ma wierzch szarawy^[1] lub jasnobrązowy^[2] z udziałem różu, przy tylnym brzegu z brązowym znakiem, a spód szarawobiały z plamką na dysku, cienką, kątowo zgiętą przepaską zaśrodkową oraz równomiernie powrębianą, czarną linią przedkońcową^[1]. Wędzidełko jest długie i zakrzywione^[2].

Samcze genitalia są tęższe od podobnych genitaliów u rodzaju Prothysana; cechują się tarczowatym, na całej powierzchni zesklerotyzowanym tegumenem, spiczastym wierzchołkiem dobrzusznie zakrzywionego unkusa, gnatosem tworzącym brzusznie wystającą płytkę z kolcami oraz słabiej od unkusa i tegumenu zesklerotyzowaną, poza unkus wystającą, prostokątną z zaokrąglonym szczytem walwą o niewykształconych koście i sakulusie. Sam edeagus ma u podstawy wyrostek dłuższy od połowy jego długości i wezykę pozbawioną cierni^[2].

Owad neotropikalny, podawany z Kostaryki, Kolumbii, Ekwadoru i Peru^[3].