Zanola
| Zanola | |
| Walker, 1855 | |
 Nieoznaczony przedstawiciel rodzaju | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| Nadrodzina |
Bombycoidea |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Zanola |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Zanola difficilis Walker, 1855 | |
Zanola – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 18 opisanych gatunków.
Morfologia
Motyle te mają ubarwienie ciała i tła skrzydeł rdzawe lub żółtawobrązowe. Na przednim skrzydle obecne są żółtawe kropki, zwłaszcza w okolicy wierzchołkowej i przedwierzchołkowej, łata ciemniejszych łusek w okolicy dyskalnej oraz dwie ciemniejsze, najczęściej faliste i białawo lub różowawo obrzeżone linie, z których jedna biegnie w pobliżu nasady, a druga w części zadyskowej. Tylne skrzydło cechuje się wklęśnięciem przedniej krawędzi. Na jego spodzie występują łatki brązowawych i różowawych łusek oraz ciemniejsza linia falista w okolicy przedkrawędziowej. Samcze genitalia cechują się tegumenem krótszym niż u innych przedstawicieli rodziny, środkową częścią sakusa słabo zesklerotyzowaną lub całkiem błoniastą, słabiej od tegumenu zesklerotyzowanym, krótkim i spłaszczonym unkusem, przyrośniętym i spłaszczonym gnatosem oraz szerszą niż dłuższą walwą ze spiczastymi wyrostkami na koście lub na sakulusie. Kształt i długość edeagusa są zmienne, ale w wezyce zawsze obecne są dobrze wykształcone, kolcowate ciernie[1].
Rozprzestrzenienie
Rodzaj neotropikalny, znany z południowej połowy Meksyku, Belize, Gwatemali, Hondurasu, Kostaryki, Panamy, Kolumbii, Wenezueli, Gujany Francuskiej, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Paragwaju i Brazylii[2][3].
Taksonomia i ewolucja
Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024)
|
Rodzaj ten wprowadzony został w 1855 roku przez Francisa Walkera jako monotypowy, z opisaną w tej samej publikacji Z. difficilis jako jedynym gatunkiem[4]. Współczesnej redefinicji rodzaju dokonali w 2024 roku Elton Orlandin, Mônica Piovesan i Eduardo Carneiro na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Zanola w nowym sensie zajęła w nich pozycję siostrzaną dla kladu tworzonego przez rodzaje Ephoria i Lempirodes. Te trzy rodzaje utworzyły zaś klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Thelosia, Zapatodes, Olceclostera i Falcatelodes[1]. W 2026 roku Daniel Herbin opisał na podstawie danych genetycznych i budowy genitaliów liczne nowe gatunki z omawianego rodzaju[5][3].
Do rodzaju zalicza się 18 opisanych gatunków[2][5][3]:
- Zanola boyacana Herbin, 2026
- Zanola chuspipata Herbin, 2026
- Zanola difficilis Herbin, 2026
- Zanola drechseli Herbin, 2026
- Zanola elongata Schaus, 1910
- Zanola hezia (Druce, 1899)
- Zanola josemonzoni Herbin, 2026
- Zanola leopoldina Herbin, 2026
- Zanola lychnica Dognin, 1920
- Zanola maltara Herbin, 2026
- Zanola mariposa Herbin, 2026
- Zanola marta Herbin, 2026
- Zanola minca Herbin, 2026
- Zanola poecila Draudt, 1929
- Zanola verago (Cramer, 1777)
- Zanola vidunua Herbin, 2026
- Zanola vivax (H. Edwards, 1884)
- Zanola witti Herbin, 2026
Przypisy
- 1 2 Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. Systematics of Apatelodidae Neumoegen & Dyar, 1894 (Lepidoptera: Bombycoidea) based on molecular and morphological data. „Invertebrate Systematics”. 38, 2024. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS24041.
- 1 2 Zanola Walker, 1855. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-07-28].
- 1 2 3 Daniel Herbin. New species of Zanola Walker, 1855 (Part 2) (Lepidoptera Apatelodidae). „Faunitaxys”. 14 (17), s. 1–14, 2026.
- ↑ F. Walker: List of the specimens of lepidopterous insects in the collection of the British Museum. Part V. Lepidoptera Heterocera. London: British Museum (Natural History), 1855, s. 977–1257.
- 1 2 Daniel Herbin. New species of Zanola Walker, 1855 (Lepidoptera Apatelodidae). „Antenor”. 13 (1), s. 38–42, 2026.