Tupac (rodzaj)

Tupac
Orlandin, Piovesan et Carneiro, 2024
Okazy Tupac ulfi
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	motyle
Podrząd	Glossata
Infrarząd	motyle różnoskrzydłe
Nadrodzina	Bombycoidea
Rodzina	Apatelodidae
Rodzaj	Tupac
Typ nomenklatoryczny
Apatelodes concerpta Draudt, 1929

Tupac – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 7 opisanych gatunków.

Przednie skrzydła są podługowato-trójkątne z płytkim wklęśnięciem zaczynającym się u szczytu drugiej gałęzi żyłki medialnej. Wierzch ich ma tło rdzawobrąwobrązowe, słomkowe lub beżowe, a na nim ciemniejszą przepaskę w okolicy dyskalnej ciągnącą się od przedniej do wewnętrznej krawędzi, półksiężycowatą linię w rejonie zadyskowym oraz przezroczystą kropkę u szczytu skrzydła, między czwartą gałęzią sektora radialnego a pierwszą gałęzią żyłki medialnej. Spód skrzydła przedniego jest jaśniejszy niż wierzch. Tylne skrzydło ma wierzch jaśniejszy i bardziej jednorodnie ubarwiony niż przednie, a spód ubarwiony tak jak wierzch, ewentualnie z łatkami białych łusek. Wędzidełko jest długie i zakrzywione^[1].

Samcze genitalia cechują się tarczowatym, w całości zesklerotyzowanym tegumenem, pośrodku zakrzywionym i u szczytu roztrojonym unkusem, L-kształtnymi wyrostkami towarzyszącymi, brakiem gnatosa oraz słabiej od unkusa zesklerotyzowaną i niemal dwukrotnie od niego dłuższą, prostokątną ze spiczastym szczytem walwą o dobrze wykształconym, kolczastym wyrostku na koście. Walcowaty edeagus ma małe, ścięte, dobrzusznie wystające cekum i pozbawioną cierni wezykę^[1].

Rodzaj neotropikalny, znany z Meksyku, Gwatemali, Nikaragui, Kostaryki, Panamy, Kolumbii, Gujany Francuskiej, Ekwadoru, Peru, Boliwii, północnej Argentyny, Paragwaju i południowo-wschodniej Brazylii^[2].

Rodzaj ten wprowadzony został w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics”. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczono Apatelodes concerpta. Nazwę rodzajową nadano na cześć dwójki wodzów inkaskich, Tupaca Amaru i Tupaca Amaru II, zamordowanych przez hiszpańskich kolonizatorów^[1].

Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Hygrochroa, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Campesina^[1].

Do rodzaju zalicza się 7 opisanych gatunków^[2]:

• Tupac belizonensis (Herbin, 2022)
• Tupac bombycina (Felder, 1874)
• Tupac castanea (Jones, 1908)
• Tupac concerpta (Draudt, 1929)
• Tupac felisi (Herbin, 2015)
• Tupac thinaha (Draudt, 1929)
• Tupac ulfi (Herbin et Beccacece, 2018).