Danielowice

Danielowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Domaniów

Liczba ludności (III 2011)

82[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-216[2]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874294

Położenie na mapie gminy Domaniów
Mapa konturowa gminy Domaniów, po lewej znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Ziemia50°54′20″N 17°06′01″E/50,905556 17,100278[3]

Danielowice (niem. Dammelwitz)[4] – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś położona jest 16 kilometrów od Oławy.[4]

Podział administracyjny

W okresie pruskim Danielowice należały do gminy z siedzibą w Nowojowicach (Haltauf) i tamteż znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy dla Danielowic.[4] Od 1816 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk,[5] a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.[6] Do 1928 r. Danielowice dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski (Gutsbezirk).[4][5][6] W 1928 r. w wyniku reformy likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Danielowice wszedł w skład wsi gminnej Danielowice.[6][7]

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku Danielowice wchodziły w latach 1945-1954 w skład gminy Domaniów i w latach 1954-1972 w skład gromady Domaniów,[8][9] a od 1973 r. jest częścią gminy Domaniów.[10][11] Do 1975 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego.[12] W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 przynależała do urzędu rejonowego w Oławie.[13]

Historia

Teren wsi był zasiedlony już w okresie neolitu.[14]

Wieś o charakterze osady majątkowej, założona w 1288 r. na wspólnym polu posiadanym przez wsie Gostkowice, Nowojowice, Kuchary i Radłowice. Wieś miała powierzchnię co najmniej 10 łanów i należała w XIII w. do hrabiego z Danielowic (Graf von Danielowicz). W 1390 r. właścicielem wsi był Friedrich von Zolcz, a w 1689 r. Kaspar Wilhelm von Minckwitz. W 1783 r. właścicielem Danielowic był landrat oławski von Kottulinsky, a na przełomie XVIII i XIX w. wieś należała do rodu von Hahn. Od ok. 1819 r. wieś jest wzmiankowana jako własność rodu von Anders (Andersch, Aedersch), a w 1894 r. jako właściciel majątku w Danielowicach jest wspomniany Wilhelm Anders.[4]

Między 1898 a 1902 r. majątek w Danielowicach nabył Ludwig Stein z Kuchar (Kochern), a w 1912 r. jako właściciel majątku jest wspomniany Friedrich Stein.[15] W 1917 i 1930 r. majątek należał do dziedziców Friedricha Steina, którzy oddali majątek w dzierżawę Walterowi Schumannowi z Gostkowic (Eulendorf).[15][16] W 1937 r. jako właściciel majątku jest wspomniana firma "Schlesische Landgesellschaft Breslau".[4]

26 stycznia 1945 r. mieszkańcy Danielowic zostali ewakuowani w obawie przed nacierającą w kierunku wsi Armią Czerwoną na rozkaz naczelnika grupy lokalnej NSDAP w Piskorzówku (Klein-Peiskerau).[15]

W okresie PRL-u w pałacu w Danielowicach urządzono szkołę podstawową, zaś sam dawny pałac w 1968 r. uległ przebudowie, w wyniku czego utracił wszelkie cechy stylowe.[16]

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Danielowice nosiły następujące nazwy[4]:

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał nazwę wsi "Dammelwitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju lokalnego obszaru i części składowych krajobrazu. Adamy podawał pierwotną, starosłowiańską nazwę wsi "Dalinów", a znaczenie nazwy wsi w języku niemieckim jako "Weit entfernter Ort".[19]

Gospodarka

W 1783 r. we wsi znajdował się oprócz pałacu rodowego folwark i młyn z wiatrakiem. W pierwszej połowie XIX w. oprócz folwarku i młynu zbożowego wieś posiadała browar, gorzelnię, zajazd i 3 warsztaty rzemieślnicze. W 1845 r. odnotowano we wsi działalność pszczelarską.

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi gminnej (Landgemeinde) wynosiła 10 ha, z czego pola uprawne stanowiły 6 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 26,24 marek niemieckich za hektar.[4] Powierzchnia katastralna obszaru dworskiego (Gutsbezirk) wynosiła w tym samym roku 135 ha, z czego pola uprawne stanowiły 121 ha, łąki 5 ha i lasy 5 ha.[4][15] Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 30,55 marek za hektar pola, 22,32 marek za hektar łąki i 13,71 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 291,5 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 32,30 reichsmarek za hektar.[4] Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Kucharach (Kochern) oraz w Węgrach (Wangern).[4][5]

Teraźniejszość

We wsi działa Przedszkole Publiczne,[20] założone w 2010 r.[21] W roku szkolnym 2024/25 do przedszkola uczęszczało 100 dzieci zrzeszonych w 4 grupy.[22]

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[23]:

  • pałac, obecnie szkoła, z początku XIX w., przebudowany na początku XX w.
  • mauzoleum, w parku, z początku XIX w.

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi oprócz mauzoleum pałacowego będącego w stanie ruiny znajdują się następujące zabytki[24]:

Demografia

W 1783 r. wieś zamieszkiwało 85 osób. W 1819 r. we wsi mieszkało 92 osoby, w 1830 r. 88 osób, a w 1845 r. 84 osoby. W 1871 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 60 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) mieszkało 48 osób. W 1885 r. we wsi gminnej i obszarze dworskim mieszkało odpowiednio 48 i 52 osoby, w 1895 r. 50 i 62 osoby, a w 1905 r. 59 i 57 osób. W 1925 r. wieś zamieszkiwało 184 osoby, w 1935 r. 168 osób, a cztery lata później też 168 osób.[4] W 2011 r. wieś zamieszkiwały 82 osoby,[1] a w 2023 r. 74 osoby.[25]

W 1925 r. na 184 mieszkańców wsi 89 było mężczyznami, a 95 kobietami. We wsi mieszkało 145 ewangelików i 34 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Borku Strzelińskim (Großburg), a katolicy do parafii w Domaniowie (Thomaskirch).[4]

Liczba ludność Danielowic (nota: dane dla lat 1871-1905 stanowią sumę ludność wsi gminnej i obszaru dworskiego)

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 206 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 21399.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Dammelwitz mit Eulendorf Kreis Ohlau [online], klauskunze.com [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  5. 1 2 3 Dammelwitz, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 316 [dostęp 2026-07-18] (ang. • niem.).
  6. 1 2 3 Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  7. ↑ Amtsblatt der Regierung in Breslau : mit öffentlichem Anzeiger Bd. 119, Stück 38 (22 September 1928) + S.-Beil., „Amtsblatt der Regierung in Breslau mit öffentlichem Anzeiger”, 119 (38), polona.pl, Breslau, 22 września 1928, s. 362 [dostęp 2026-07-18] (pol. • niem.).
  8. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  9. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  10. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  11. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  12. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  13. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  14. ↑ Zbigniew Jakubowicz, Domaniów znany i nieznany (1), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 40 (386), dodatek "Magazyn", s. IV, Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 5 października 2000, s. 28 [dostęp 2026-07-23] (pol.).
  15. 1 2 3 4 Dammelwitz (Danielowice), [w:] Harald Stark, Starks Historische Spurensuche, www.starks-historische-spurensuche.de, grudzień 2009 [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  16. 1 2 Danielowice, [w:] Damian Dąbrowski, Pałace Śląska, www.palaceslaska.pl, marzec 2012 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  17. ↑ Dalinów, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I (Aa – Dereneczna), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1880, s. 896 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  18. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  19. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Śląska Biblioteka Cyfrowa, Breslau 1888, s. 66 [dostęp 2026-07-18] (pol. • niem.).
  20. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 151
  21. ↑ Przedszkole Publiczne w Danielowicach, [w:] Baza przedszkoli, Przedszkola24.pl [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  22. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 152
  23. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 132. [dostęp 2012-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  24. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-07-18] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  25. ↑ Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 4

Bibliografia

  • Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów)
  • Christa Dziedo, Großburg – eine Dorfgeschichte, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/1977, s. 15
  • Günter H. Wiege, Chronik der Familie von Minckwitz Linie Breitenhain – Sonnewalde – Drehna, Frankfurt/Main 2001, s. 88 i 91
  • Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 37

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.