Radoszkowice

Radoszkowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Domaniów

Liczba ludności (III 2011)

80[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-216[2]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874466

Położenie na mapie gminy Domaniów
Mapa konturowa gminy Domaniów, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Radoszkowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Radoszkowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Radoszkowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, blisko lewej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Radoszkowice”
Ziemia50°52′48″N 17°05′45″E/50,880000 17,095833[3]

Radoszkowice (niem. Raduschkowitz, 1936-1945 Freudenfeld)[4] – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś jest położona 17,5 kilometra od Oławy[4].

Podział administracyjny

W okresie pruskim Radoszkowice należały do gminy z siedzibą w Kończycach (Kontschwitz, później Hohenlinde), natomiast urząd stanu cywilnego właściwy wsi znajdował się do 1885 r. w Siecieborowicach (Sitzmannsdorf), a potem w Kończycach[4]. Od 1816 r. wieś znajdowała się w powiecie oławskim rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk[5], a od 1919 r. wchodziła w skład wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk[6]. Do 1928 r. Radoszkowice były obszarem dworskim (Gutsbezirk), a w wyniku reformy likwidującej obszary dworskie na terenie Prus w 1928 r. miejscowość stała się gminą jednostkową (Landgemeinde)[5][7].

Po ustanowieniu administracji polskiej na terenie Dolnego Śląska Radoszkowice weszły w latach 1945-1954 w skład gminy Domaniów.[8] W latach 1954-1972 wieś była częścią gromady Domaniów,[9] a od 1973 r. jest częścią gminy Domaniów.[10] Do czasu reformy administracyjnej w 1975 r. Radoszkowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego[10][11]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, a w latach 1990–1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie[12].

Historia

Wieś o układzie ulicówki o krótkim kształcie, po raz pierwszy wspomniana jako Radosouici w 1245 r. W 1300 r. wieś otrzymała lokację na prawie niemieckim. Do czasu sekularyzacji dóbr kościelnych na początku XIX w. należały do kapituły katedralnej biskupstwa wrocławskiego. W 1819 r. wieś jest wzmiankowana jako własność urzędu domenalnego w Kotowicach (Kottwitz), a od 1830 r. była własnością pruskiego urzędu królewskiego w Oławie[4]. W 1842 r. we wsi istniało 14 domów, a sama wieś miała własnego sołtysa[13].

9 grudnia 1936 r. władze nazistowskie Niemiec zmieniły nazwę wsi z Raduschkowitz na Freudenfeld[4].

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Radoszkowice nosiły następujące nazwy[4]:

  • 1245: Radosouici
  • 1349: Bischkowitz lub Raduschowitz[4][13]
  • 1360: Biscopicz lub Radoschowicz[4][13]
  • 1420: Raduschowitz
  • 1783: Raduschkowiz, także Bischwiz
  • do 1845 r.: także Klein-Bischwitz
  • do 9 grudnia 1936 r.: Raduschkowitz (niemiecka nazwa wsi)
  • 1936-1945: Freudenfeld (nazwa nadana przez nazistowskie władze Niemiec)
  • od 1945 r. Radoszkowice (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku)

Heinrich Adamy w swoim dziele dotyczącym nazw miejscowości na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi Raduschkowitz do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju okolicy lub ukształtowania lokalnego krajobrazu. Adamy podawał w swoim dziele jednocześnie polską nazwę wsi Raduschkowice oraz jej znaczenie w języku niemieckim jako Angenehmer Ort, Freudenort[14].

Gospodarka

W pierwszej połowie XIX w. na terenie wsi istniała karczma i kuźnia. Powierzchnia katastralna wsi w 1885 r. wynosiła 199 ha, z czego pola uprawne stanowiły 186 ha, łąki 8 ha, a lasy 1 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 28,98 marek niemieckich za hektar, z łąk 47,78 marek za hektar i z lasów 11,75 marek za hektar. W 1925 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 200,4 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 29,76 reichsmarek za hektar[4].

Na terenie wsi funkcjonowała w latach 1910–1945 ładownia kolejowa na trasie linii kolejowej Oława-Boreczek. Ładownia ta obsługiwała tylko ruch towarowy i została zlikwidowana w 1966 r.[15] Najbliższa wsi stacja kolejowa znajdowała się w Kucharach (Kochern)[4].

Teraźniejszość

Na terenie wsi funkcjonuje od połowy lat 60. XX w. koło gospodyń wiejskich[16][17][18], które nie widnieje jednak w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[19].

Zabytki

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki[20]:

Demografia

W 1783 r. na terenie wsi mieszkało 76 osób. W 1819 r. były to 93 osoby, w 1830 r. 89 osób, w 1845 r. 101 osób, w 1871 r. 93 osoby, w 1885 r. 90 osób, a w 1895 r. 62 osoby. W 1905 r. mieszkało 49 osób, w 1925 r. było to 107 mieszkańców, w 1935 r. 104 osoby, a 4 lata później Radoszkowice było zamieszkane przez 89 osób.[4] W 2011 r. na terenie wsi mieszkało 80 osób[1]. W 2023 r. wieś miała 74 mieszkańców.[21].

W 1925 r. na 107 mieszkańców wsi 51 było mężczyznami, a 56 było kobietami. 102 mieszkańców było ewangelikami, a 5 było katolikami. Ewangelicy należeli do zboru w Borku Strzelińskim (Großburg), a katolicy przynależeli do parafii w Domaniowie (Thomaskirch)[4].

Liczba ludności Radoszkowic

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1084 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 114084.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Freudenfeld (=Raduschkowitz) Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-07-15] (niem.).
  5. 1 2 Raduschkowitz, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 2, meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 539 [dostęp 2026-07-15] (ang. • niem.).
  6. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 27 lutego 2021 [dostęp 2026-07-15] (niem.).
  7. ↑ Amtsblatt der Regierung in Breslau : mit öffentlichem Anzeiger Bd. 119, Stück 38 (22 September 1928) + S.-Beil., „Amtsblatt der Regierung in Breslau mit öffentlichem Anzeiger”, 119 (38), polona.pl, Breslau, 22 września 1928, s. 362 [dostęp 2026-07-15] (pol. • niem.).
  8. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  9. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  10. 1 2 Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  11. ↑ Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl, 28 maja 1975 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  12. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  13. 1 2 3 Raduschkowitz, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX (Pożajście – Ruksze), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1888, s. 453 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  14. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Śląska Biblioteka Cyfrowa, Breslau 1888, s. 72 [dostęp 2026-07-15] (pol. • niem.).
  15. ↑ Radoszkowice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, bazakolejowa.pl, 4 czerwca 2025 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  16. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 162
  17. ↑ Dożynki w Gminie Domaniów. Radoszkowice z najpiękniejszym wieńcem dożynkowym [ZDJĘCIA] - Olawa24.pl [online], olawa24.pl, 4 września 2024 [dostęp 2026-07-15] (pol.).
  18. ↑ Piotr Turek, Koła Gospodyń Wiejskich. KGW Radoszkowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 47 (967), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 24 listopada 2011, s. 14, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-07-25] (pol.).
  19. ↑ Krajowy Rejestr Kół Gospodyń Wiejskich [online], krkgw.arimr.gov.pl [dostęp 2026-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-16] (pol.).
  20. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  21. ↑ Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 5, dostępne w Internecie: https://cdn02.sulimo.pl/media/userfiles/gminadomaniow.pl/Raport_za_2023.pdf (dostęp 2026-07-15)

Bibliografia

  • Christa Dziedo, Großburg – eine Dorfgeschichte, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/1977, s. 15
  • Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 47

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.