Propranolol
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||
| ciało stałe | |||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C16H21NO2 | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
259,34 g/mol | ||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Propranolol – organiczny związek chemiczny, wielofunkcyjna pochodna naftalenu.
Nieselektywny lek β-adrenolityczny (β-bloker), bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, mający działanie stabilizujące błonę komórkową.
Blokuje działanie amin katecholowych (a konkretnie adrenaliny i noradrenaliny) na serce, powodując spadek zapotrzebowania serca na tlen oraz zwolnienie częstości jego pracy i w konsekwencji spadek ciśnienia tętniczego (zwłaszcza skurczowego).
Ze względu na blokowanie również receptorów B-2 propranolol powoduje obkurczenie naczyń, a tym samym szybszy zanik naczyniaków[3].
Wskazania
- nadciśnienie tętnicze
- choroba niedokrwienna serca
- tachykardia zatokowa
- nadkomorowe zaburzenia rytmu serca
- komorowe zaburzenia rytmu serca
- napady migreny
- ból głowy towarzyszący seksowi[4]
- objawy psychosomatyczne w zaburzeniach lękowych
- drżenie samoistne
- nadczynność tarczycy (niektóre przypadki)
- akatyzja[5]
Przeciwwskazania
- bradykardia zatokowa
- blok przedsionkowo-komorowy II stopnia i blok przedsionkowo-komorowy III stopnia
- wstrząs kardiogenny
- astma oskrzelowa
- jawna niewydolność krążenia
- zaburzenia krążenia obwodowego
Działania niepożądane
Mogą mieć większe nasilenie przy stosowaniu wyższych dawek.
- Układ krążenia: bradykardia, niewydolność krążenia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotonia, ziębnięcie dystalnych części kończyn
- ośrodkowy układ nerwowy: oszołomienie, depresja, zaburzenia widzenia, halucynacje, „niezwykłe” sny,
- przewód pokarmowy: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka lub zaparcie
- układ oddechowy: zaostrzenie przebiegu lub prowokacja napadu astmy oskrzelowej
Z uwagi na wywoływanie niekorzystnych zmian w składzie lipidów jest stopniowo wypierany w kardiologii przez nowsze odmiany beta-adrenolityków (beta blokerów).
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Propranolol, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00571 (ang.).
- ↑ James W. McFarland, Alex Avdeef, Cynthia M. Berger, Oleg A. Raevsky, Estimating the Water Solubilities of Crystalline Compounds from Their Chemical Structures Alone, „Journal of Chemical Information and Computer Sciences”, 41 (5), 2001, s. 1355–1359, DOI: 10.1021/ci0102822 (ang.).
- ↑ Yasaman R. Shayan, Julie S. Prendiville, Ran D. Goldman, Use of propranolol in treating hemangiomas, „Canadian Family Physician Medecin De Famille Canadien”, 57 (3), 2011, s. 302–303, PMID: 21402965, PMCID: PMC3056677 (ang.).
- ↑ Fred Michael Cutrer, Headaches Associated with Exertion and Sexual Activity [online], American Headache Society (ang.).
- ↑ Akatyzja – neurologiczne.pl [online], www.neurologiczne.pl [dostęp 2017-09-09].
Bibliografia
- Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006, Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, ISBN 83-7430-060-4.
- Małgorzata Rzewuska, Leczenie zaburzeń psychicznych, t. 3, Warszawa: PZWL, 2006, ISBN 83-200-3354-3.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.