SM UB-88

SM UB-88

UB-88 pod banderą USA w okolicy Miami w 1919 roku
Klasa	okręt podwodny
Typ	UB III
Projekt	44
Historia
Stocznia	Vulcan, Hamburg
Położenie stępki	1917
Wodowanie	11 grudnia 1917
Kaiserliche Marine
Nazwa	SM UB-88
Wejście do służby	26 stycznia 1918
Wycofanie ze służby	listopad 1918
Los okrętu	poddany w 1918, przekazany USA, zatopiony w 1921
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu	510 ton 640 ton
Długość	55,52 metra
Szerokość	5,76 metra
Zanurzenie	3,73 metra
Zanurzenie testowe	75 metrów
Rodzaj kadłuba	dwukadłubowy
Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM) 2 śruby
Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu	13 węzłów 7,4 węzła
Zasięg	na powierzchni: 7120 Mm przy 6 węzłach w zanurzeniu: 55 Mm przy 4 węzłach
Uzbrojenie
1 działo kal. 10,5 cm, 10 torped
Wyrzutnie torpedowe	5 × 500 mm
Załoga	34

SM UB-88 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III.

Okręt miał wyporność 510 ton w położeniu nawodnym i 640 ton w zanurzeniu, a jego główne uzbrojenie stanowiło 10 torped o kalibrze 500 mm, wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą.

UB-88 został zwodowany 11 grudnia 1917 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 26 stycznia 1918 roku. W czasie służby operacyjnej we Flotylli Flandria i 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił 14 statków o łącznej pojemności 31 076 BRT i uszkodził dwa o łącznej pojemności 10 135 BRT. SM UB-88 został poddany aliantom w listopadzie 1918 roku w wyniku podpisania rozejmu w Compiègne, a następnie przekazany USA i zatopiony jako okręt-cel w 1921 roku.

Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii^[1]. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt długo, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Konsekwencją był duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie^[1][2]. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować^[3]. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczało się przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym^[4][5]. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej^[6][7].

Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II^[2][4]. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk^[4]. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych oraz pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16, przez co spadła prędkość podwodna i zasięg^[4]. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund^[8][9]. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku^[4].

Przyszły UB-88 zamówiono 6 lub 8 lutego 1917 roku w ramach wojennego programu rozbudowy floty „Q” jako jednostkę z liczącej 45 okrętów III serii U-Bootów typu UB III^{[10] [11][a]}. Powstał w stoczni Vulcan w Hamburgu jako jeden z 26 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni^[12] . UB-88 otrzymał numer stoczniowy 104 (Werk 104)^[13] [10] . Stępkę okrętu położono w 1917 roku^[10] , a zwodowany został 11 grudnia 1917 roku^[14][15]. Koszt budowy okrętu wyniósł 3 mln 654 tys. marek^[16].

SM UB-88 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej^[7][17]. Długość całkowita wynosiła 55,52 metra, szerokość 5,76 metra i zanurzenie 3,73 metra^[7][16]. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości^[16][18] . Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy^[19]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra^[16][18] . Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych^[20]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 510 ton, a w zanurzeniu 640 ton^[7][16].

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN-Vulcan S6V35/35 o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min^[7][21]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda^[9]. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości^[22]. Okręt osiągał prędkość 13 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu^[7][16]. Zasięg wynosił 7120 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą^[7][16]. Zbiorniki mieściły 71 ton paliwa^{[10] [16][b]}, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi^[22]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów^[8][23], a czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund^[8][24].

Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped^[5][9]. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym od 108 do 192 naboi^[9][10] . Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy^[20]. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa^[9].

Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy^[8][22][c].

SM^[d] UB-88 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 26 stycznia 1918 roku^[14][25]. Dowódcą mianowano por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Johannes Ries, dowodzącego wcześniej UB-17^[26] . 16 lutego dowództwo objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Reinhart von Rabenau, który wcześniej dowodził UC-77^[27] . Po okresie szkolenia U-Boot 12 czerwca 1918 roku wszedł w skład Flotylli Flandria (niem. U-Flottille Flandern)^[13] [28].

10 czerwca 1918 roku w odległości 5 Mm na północny wschód od Blyth UB-88 storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1902 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Princess Maud” o pojemności 1566 BRT, transportujący ładunek drobnicy z Londynu do Leith (na pokładzie zginęło trzech marynarzy)^[29] [30] . Tego samego dnia w odległości 3,5 Mm na wschód od Whitby ten sam los spotkał zbudowany w 1881 roku neutralny szwedzki parowiec „Dora” o pojemności 1555 BRT, płynący pod balastem z Kingston upon Hull do Methil (na pozycji 55°18′N 1°32′W/55,300000 -1,533333, w wyniku ataku śmierć poniosło dziewięć osób)^[31] .

20 czerwca okręt wyszedł z Zeebrugge na kolejny wojenny patrol^[32]. 22 czerwca w pobliżu przylądka Flamborough Head (na pozycji 54°13′N 0°08′W/54,216667 -0,133333) U-Boot zatopił w ataku torpedowym płynący w konwoju HZ-38 zbudowany w 1883 roku szwedzki parowiec „Avance” o pojemności 1585 BRT, przewożący ładunek celulozy drzewnej, desek i drobnicy na trasie Göteborg – Kingston upon Hull (atak spowodował śmierć jednego marynarza)^[33] . Nazajutrz w odległości 4 Mm na południowy wschód od Whitby okręt podwodny storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1892 roku uzbrojony brytyjski parowiec „London” o pojemności 1706 BRT, transportujący węgiel i drobnicę z Methil do Londynu (nikt nie zginął)^[29] [34] . 25 czerwca załoga U-Boota zatopiła w przeprowadzonych bez ostrzeżenia atakach torpedowych w pobliżu Whitby dwa uzbrojone brytyjskie parowce: zbudowany w 1910 roku „Moorlands” o pojemności 3602 BRT, przewożący ładunek rudy żelaza z La Goulette do Middlesbrough (na pokładzie śmierć poniosło 10 osób)^[29] [35]  oraz pochodzący z 1913 roku „African Transport” (4482 BRT), transportujący węgiel z Newcastle upon Tyne do Falmouth (w wyniku ataku zginęły trzy osoby)^[29] [36] . 29 czerwca ten sam los spotkał dwa kolejne brytyjskie uzbrojone parowce: zbudowany w 1911 roku „Herdis” o pojemności 1157 BRT, przewożący ładunek węgla z Newcastle upon Tyne do Rouen (w odległości 7 Mm na południowy wschód od Robin Hood’s Bay, na pozycji 54°20′N 0°20′W/54,333333 -0,333333, nikt nie zginął)^[29] [37]  oraz pochodzący z 1871 roku „Sixty-six” (214 BRT), płynący z ładunkiem cementu z Londynu do Middlesbrough (w odległości 3 Mm na wschód od Scarborough; na pokładzie śmierć poniosło sześciu ludzi)^[29] [38] . 1 lipca U-Boot powrócił do bazy w Zeebrugge, uzyskując w tym rejsie sześć trafień na dziewięć wystrzelonych torped^[32].

30 lipca na południowy wschód od wyspy Wight UB-88 storpedował zbudowany w 1905 roku brytyjski parowiec „Bayronto” o pojemności 6045 BRT, płynący pod balastem z Hawru do Barry (na pozycji 50°03′N 0°36′W/50,050000 -0,600000). Statek został uszkodzony, a w wyniku ataku zginęły dwie osoby^[39] . 3 sierpnia lista wojennych osiągnięć załogi U-Boota powiększyła się o dwa amerykańskie parowce, zatopione w pobliżu Zatoki Audierne: zbudowany w 1893 roku „Berwind” o pojemności 2589 BRT, płynący z Saint-Nazaire do Barry (na pozycji 47°55′N 4°28′W/47,916667 -4,466667, na pokładzie śmierć poniosło sześć osób) oraz pochodzący z 1898 roku „Lake Portage” (1998 BRT), płynący z Montrealu do Nantes (na pozycji 47°56′N 4°44′W/47,933333 -4,733333, w wyniku ataku zginęły trzy osoby)^[40] [41] . Następnego dnia w odległości 2 Mm od Lorient okręt podwodny zatopił w ataku torpedowym zbudowany w 1915 roku norweski parowiec „Hundvaagø” o pojemności 1901 BRT, płynący pod balastem z Bordeaux do Cardiff (na pozycji 47°44′N 3°42′W/47,733333 -3,700000, na pokładzie zginęły dwie osoby)^[42] . 9 sierpnia na wodach kanału La Manche w pobliżu Przylądka d'Antifer UB-88 storpedował i uszkodził zbudowany w 1898 roku brytyjski parowiec „Anselma De Larrinaga” o pojemności 4090 BRT, transportujący ładunek asfaltu z Puerto Mexico do Londynu (na pozycji 50°00′N 0°32′W/50,000000 -0,533333, obyło się bez strat w ludziach)^[43] .

16 września w odległości 12 Mm na południowy wschód od wysp Glénan U-Boot storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1917 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Philomel” o pojemności 3050 BRT, transportujący ładunek drobnicy z Londynu do Bordeaux (na pozycji 47°43′N 3°41′W/47,716667 -3,683333, nikt nie zginął)^[29] [44] . Trzy dni później w cieśninie Raz de Sein ten sam los spotkał zbudowany w 1887 roku szwedzki parowiec „Fanny” o pojemności 1450 BRT, płynący z ładunkiem węgla w konwoju z Newport do Bordeaux (w wyniku ataku na pokładzie śmierć poniosło dwóch marynarzy)^[45] . O północy z 21 na 22 września w odległości 1 Mm na północ od latarni morskiej Pendeen UB-88 storpedował bez ostrzeżenia zbudowany w 1905 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Polesley” o pojemności 4221 BRT, transportujący węgiel z Cardiff do Francji. Statek zatonął na pozycji 50°13′N 4°46′W/50,216667 -4,766667, a na jego pokładzie zginęły 43 osoby wraz z kapitanem^[29] [46] .

4 października okręt przydzielono do 2. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte^[13] [47]. Do końca wojny jednostka nie uczestniczyła już w akcjach bojowych^[48]. Po zakończeniu działań wojennych, w myśl postanowień rozejmu w Compiègne, SM UB-88 został 26 listopada 1918 roku poddany aliantom^[13] [14]. W wyniku podziału niemieckiej floty jednostka przypadła USA i była eksponowana w portach Wschodniego Wybrzeża, Zatoki Meksykańskiej, Panamy i Zachodniego Wybrzeża^[13] [14]. Następnie U-Boot służył do testów, a 3 stycznia 1921 roku został zatopiony w Zatoce San Pedro jako okręt-cel ogniem artylerii niszczyciela USS „Wilkes”^{[13] [14][e]}.

Wrak SM UB-88 został zlokalizowany i zbadany przez nurków w sierpniu 2003 roku^[13] .

SM UB-88 odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił 14 statków o łącznej pojemności 31 076 BRT i uszkodził dwa o łącznej pojemności 10 135 BRT^[49] . Na pokładach zatopionych jednostek zginęło 90 osób, w tym 43 na brytyjskim parowcu „Polesley”^[46] [49] . Pełne zestawienie osiągnięć bojowych okrętu przedstawia poniższa tabela^[49] :

Lista zatopionych i uszkodzonych jednostek

Data	Nazwa	Państwo	Tonaż[f]	Los jednostki
10 czerwca 1918	„Princess Maud”	Wielka Brytania	1566	zatopiony
10 czerwca 1918	„Dora”	Szwecja	1555	zatopiony
22 czerwca 1918	„Avance”	Szwecja	1585	zatopiony
23 czerwca 1918	„London”	Wielka Brytania	1706	zatopiony
25 czerwca 1918	„African Transport”	Wielka Brytania	4482	zatopiony
25 czerwca 1918	„Moorlands”	Wielka Brytania	3602	zatopiony
29 czerwca 1918	„Herdis”	Wielka Brytania	1157	zatopiony
29 czerwca 1918	„Sixty-six”	Wielka Brytania	214	zatopiony
30 lipca 1918	„Bayronto”	Wielka Brytania	6045	uszkodzony
3 sierpnia 1918	„Berwind”	Stany Zjednoczone	2589	zatopiony
3 sierpnia 1918	„Lake Portage”	Stany Zjednoczone	1998	zatopiony
4 sierpnia 1918	„Hundvaagø”	Norwegia	1901	zatopiony
9 sierpnia 1918	„Anselma De Larrinaga”	Wielka Brytania	4090	uszkodzony
16 września 1918	„Philomel”	Wielka Brytania	3050	zatopiony
19 września 1918	„Fanny”	Szwecja	1450	zatopiony
22 września 1918	„Polesley”	Wielka Brytania	4221	zatopiony
RAZEM		zatopione:		14
		uszkodzone:		2