Tetraboran sodu

Tetraboran sodu
Struktura kryształu dekahydratu
Ilustracja
Struktura kryształu pentahydratu
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwne, szkliste, higroskopijne ciało stałe[1]
Wzór chemiczny

Na2B4O7

• zapis Hilla

B4Na2O7

• inne wzory

Na2B4O7·10H2O

Masa molowa

201,22 g/mol

Minerały

kernit (tetrahydrat)[2]
tinkalkonit (pentahydrat)[2]
boraks rodzimy (dekahydrat)

Identyfikacja
Numer CAS

1303-96-4 (bezwodny)
1303-96-4 (dekahydrat)
12045-88-4 (pentahydrat)
12045-87-3 (tetrahydrat)

PubChem

10219853

DrugBank

DB14505

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC

S01AX07

Tetraboran sodu, pot. boraks, Na2B4O7 – nieorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu borowego. Tworzy bezbarwne kryształy Na2B4O7·10H2O rozpuszczalne w wodzie. Powoli ogrzewany traci wodę krystaliczną, w temperaturze 300–400 °C przechodzi w sól bezwodną. Barwi płomień na zielono. Występuje w przyrodzie jako minerał boraks rodzimy (Na2B4O7·10H2O) oraz częściowo odwodnione tinkalkonit i kernit[2].

Zastosowania

Stosowany jako odczynnik, np. do wytwarzania pereł boraksowych, jako środek ułatwiający lutowanie.

Najważniejszym zastosowaniem przemysłowym boraksu jest produkcja szkła, szkliw, ceramiki i wełny szklanej[5][6] oraz wytwarzania nadboranu sodu (NaBO3), wykorzystywanego w dużych ilościach, zwłaszcza w Europie, jako wybielacz w detergentach. Ponadto jest stosowany m.in. jako topnik do spawania i lutowania oraz składnik nawozów[5]. W gospodarstwach domowych jest wykorzystywany np. do zwalczania insektów, środek czyszczący, dezynfekujący i odwaniający[7].

Sproszkowanego boraksu używa się również w taksydermii poprzez wcieranie go w skórę i kości wypychanego zwierzęcia celem zakonserwowania ich[8][9][10]. W przeciwieństwie do arszeniku, używanego niegdyś do konserwacji wypchanych zwierząt, boraks nie jest drażniący dla skóry[8].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-87, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
  2. 1 2 3 CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-63, ISBN 978-0-8493-0488-0 (ang.).
  3. ↑ Tetraboran sodu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 229946 [dostęp 2019-06-17].
  4. ↑ Tetraboran sodu (nr 229946) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2019-06-17]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  5. 1 2 Metals and their Compounds. W: Karl Heinz Büchel, Hans-Heinrich Moretto, Peter Woditsch: Industrial Inorganic Chemistry. Wyd. 2. Wiley-VCH, 2000, s. 225–227. DOI: 10.1002/9783527613328.ch03. ISBN 978-3-527-61332-8.
  6. ↑ Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 779–780. ISBN 83-01-13654-5.
  7. ↑ Domowe zastosowanie boraksu. «wTwoimDomu.com», 2015. [dostęp 2016-01-26].
  8. 1 2 Gerald J. Grantz: Home Book of Taxidermy and Tanning. Stackpole Books, 1985, s. 15.
  9. ↑ Victoria Woollaston: The science of TAXIDERMY: Expert reveals the gruesome ins and outs of mounting and preserving dead creatures. DailyMail, 31 grudnia 2014. [dostęp 2017-06-19].
  10. ↑ Industrial Minerals and Extractive Industry Geology. Geological Society of London, 2002, s. 89.

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.