Tipczak

Tipczak

Tipczak BSP-05 na pokazach MAKS-2005
Dane podstawowe
Państwo	Rosja
Producent	Biuro konstrukcyjne „Łucz”
Typ	dron rozpoznawczy
Konstrukcja	kompozytowa
Załoga	0
Historia
Data oblotu	2007
Lata produkcji	od 2007
Dane techniczne
Napęd	1 × silnik tłokowy
Wymiary
Rozpiętość	3,4 m
Długość kadłuba	2,4 m
Masa
Użyteczna	14,5 kg
Startowa	70 kg
Osiągi
Prędkość maks.	190 km/h
Pułap	3000 m
Zasięg	70 km
Długotrwałość lotu	3 h
Dane operacyjne
Użytkownicy
Rosja

Tipczak (ros. Типчак, pol. kostrzewa walezyjska, indeks GRAU 1K133) – rosyjski system obejmujący taktyczne bezzałogowe statki powietrzne przeznaczone do prowadzenia rozpoznania powietrznego i wykonywania zdjęć lotniczych terenu. System został opracowany przez biuro konstrukcyjne „Łucz” z siedzibą w Rybińsku i oblatany w 2007 r.

Prace nad dronem rozpoczęto pod koniec lat 80. XX wieku w biurze konstrukcyjnym „Łucz”, projekt otrzymał wówczas indywidualny numer indeksu GRAU 9M62. Rozwijano go z myślą o stworzeniu systemu bezzałogowego przeznaczonego do prowadzenia rozpoznania taktycznego na potrzeby wojsk lądowych^[1]. Pierwsza publiczna prezentacja zestawu miała miejsce podczas Salonu MAKS-2005^[2]. W latach 2006–2007 przeszedł pierwszy etap państwowych prób kwalifikacyjnych. Drugi etap badań obejmował doświadczalną eksploatację w warunkach polowych. System zaprezentowano publicznie m.in. podczas międzynarodowej wystawy sprzętu i technologii dla służb bezpieczeństwa państwa „Interpolitex 2006” (ros. Интерполитех)^[3].

Od 2008 r. system wprowadzono na uzbrojenie Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Pierwszy zestaw bezzałogowych statków powietrznych Tipczak, oznaczony jako BSP-05 (ros. БЛА-05), został przekazany Ministerstwu Obrony Federacji Rosyjskiej w 2009 r. i poddany eksploatacji doświadczalnej. W tym samym roku rozpoczęto produkcję drugiego zestawu, którego próby kwalifikacyjne zakończono w 2010 r. 28 lutego 2011 r. rosyjskie Ministerstwo Obrony odebrało ten zestaw od producenta^[4].

W kolejnych latach opracowano kolejne wersje rozwojowe systemu, oznaczone jako BSP-07 oraz BSP-08 (ros. БЛА-07, БЛА-08). Zostały zaprojektowane jako aparaty o większym zasięgu i czasie lotu. Brak informacji o aktualnym zaawansowaniu prac nad tymi wersjami^[5].

Dron jest przeznaczony do prowadzenia rozpoznania obrazowego, identyfikacji celów oraz określania i przekazywania współrzędnych do stanowiska dowodzenia w czasie rzeczywistym. System może prowadzić obserwację o każdej porze doby na odległości do około 40 km od naziemnego stanowiska kontrolnego. Rozpoznanie może być prowadzone jednocześnie przez dwa bezzałogowe statki powietrzne działające w ramach jednego kompleksu. Start bezzałogowca odbywa się z wykorzystaniem pneumatycznej katapulty. Typowy system Tipczak składa się z sześciu bezzałogowych statków powietrznych, pojazdu z anteną systemu łączności, pojazdu operatorskiego ze stanowiskiem kierowania, pojazdu transportowo-startowego oraz pojazdu zabezpieczenia technicznego^[6]. Dron przenosi wyposażenie zwiadowcze w postaci kamery telewizyjnej pracującej w paśmie widzialnym i w podczerwieni oraz cyfrowy aparat fotograficzny o wysokiej rozdzielczości^[7]. Konstrukcja Tipczaka umożliwia jego montaż i przygotowanie do lotu w czasie ok. 15 minut. Dron korzysta z nawigacji satelitarnej GLONASS/NAVSTAR^[5].

Dane dla poszczególnych wersji drona^[5]:

Wersja	BSP-05	BSP-07	BSP-08
Zdjęcie
Rozpiętość skrzydeł	3,4 m	2,4 m	4,1 m
Długość	2,4 m	1,65 m	2,7 m
Masa starowa	70 kg	35 kg	90 kg
Masa użyteczna	14,5 kg	35 kg	15 kg
Prędkość przelotowa	90-190 km/h	120-190 km/h	80-180 km/h
Zasięg działania	70 km	30-50 km	120 km
Długotwałość lotu	3 h	3 h	8 h
Pułap	3000 m	3000 m	4500 m