U-207 (1941)
 Siostrzana jednostka U-207 – U-203 w czerwcu 1942 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
14 sierpnia 1940 |
| Wodowanie |
24 kwietnia 1941 |
 Kriegsmarine
| |
| Nazwa |
U-207 |
| Wejście do służby |
7 czerwca 1941 |
| Zatopiony |
11 września 1941 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
67,1 metra |
| Szerokość |
6,2 metra |
| Zanurzenie |
4,74 metra |
| Zanurzenie testowe |
100 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Materiał kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3200 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 750 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 8500 Mm przy 10 węzłach |
| Sensory | |
| GHG, S-Gerät | |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 88 mm 1 działko plot. kal. 20 mm | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 533 mm |
| Załoga |
44 |
U-207 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.
Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni maksymalną prędkość 17,7 węzła, jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.
Okręt został zwodowany 24 kwietnia 1941 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 7 czerwca 1941 roku wcielono go do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 7. Flotylli U-Bootów U-207 odbył jeden patrol bojowy, podczas którego zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9727 BRT. U-Boot został zatopiony bombami głębinowymi 11 września 1941 roku w Cieśninie Duńskiej przez brytyjskie niszczyciele.
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by można było zainstalować sonar[1][2]. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg[3][4]. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru S-Gerät, który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG)[1][2]. Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC[5][6].
U-207 zamówiono 16 października 1939 roku[7][8]. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni[9][10]. U-207 otrzymał numer stoczniowy 636 (Werk 636)[7][8]. Stępkę okrętu położono 14 sierpnia 1940 roku, a zwodowany został 24 kwietnia 1941 roku[7][8].
Dane taktyczno-techniczne
U-207 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[11]. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra[6][12]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra[6]. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości[13][14][a]. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości[17]. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm[18]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton[12][19][b].
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min[13][12]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu[20][12]. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach)[12][21]. Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin[21][22]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów[20][23].
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB)[24][25]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65[6][24]. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny S-Gerät, a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny[20][26].
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy[21][27][c].
Służba
U-207 został wcielony do służby w Kriegsmarine 7 czerwca 1941 roku[7][28]. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Fritz Meyer, dowodzący wcześniej U-34[29]. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 43 387[8]. Do 30 czerwca załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie 7. Flotylli U-Bootów, operując z Kilonii[7][8].
Pierwszy rejs bojowy i utrata okrętu
24 sierpnia 1941 roku U-207 wyszedł z Trondheim, udając się na swój pierwszy wojenny patrol na Ocean Atlantycki[30][31]. W dniach 27 sierpnia – 11 września okręt wchodził w skład wilczego stada „Markgraf”[7]. 11 września o godzinie 02:45 na wschód od przylądka Farvel okręt storpedował płynący w konwoju SC-42 zbudowany w 1928 roku brytyjski parowiec „Stonepool” o pojemności 4803 BRT, który przewoził ładunek 7000 ton zboża, 528 ton owsa i ciężarówki o masie 115 ton na trasie Montreal – Sydney – Avonmouth[32][33]. Jednostka zatonęła na pozycji 63°05′N 37°50′W/63,083333 -37,833333, a z przebywających na jej pokładzie 49 osób zginęły 42 (kapitan Joseph Hewitson Nicholson, 33 członków załogi i ośmiu artylerzystów)[33]. Sześciu członków załogi i jeden artylerzysta zostali uratowani przez kanadyjską korwetę HMCS „Kenogami” (K125)[33]. Pięć minut później wystrzelone przez U-Boota torpedy trafiły także w zbudowany w 1919 roku brytyjski parowiec „Berury” o pojemności 4924 BRT, transportujący ładunek 2100 ton drobnicy z Quonset Point przez Sydney do Belfastu[32][34]. Ciężko uszkodzony statek został dobity ogniem artyleryjskim przez okręty eskorty na pozycji 62°40′N 38°50′W/62,666667 -38,833333[34]. W wyniku ataku zginął jeden marynarz, a pozostali (kapitan, 36 członków załogi i czterech artylerzystów) zostali podjęci przez korwety HMCS „Kenogami” i HMCS „Moose Jaw” (K164)[34].
Tego samego dnia po południu płynący na powierzchni na trasie konwoju okręt został wykryty przez należący do RAF Coastal Command samolot[35]. W jego kierunku ruszyły natychmiast brytyjskie niszczyciele HMS „Leamington” (G19) i HMS „Veteran” (D72), które o godzinie 15:00 nawiązały z odległości 7 Mm kontakt z U-Bootem[35]. Okręt podwodny wykonał alarmowe zanurzenie, jednak niszczyciele zlokalizowały go za pomocą ASDICu[35]. W wyniku przemyślanego ataku bombami głębinowymi U-207 został zatopiony na południowy wschód od Angmagssalik (na pozycji 63°59′N 34°48′W/63,983333 -34,800000)[7][35]. Wraz z okrętem zginęła cała, licząca w tym rejsie 41 osób załoga[32][28]. Z powodu braku na powierzchni morza śladów po ataku, zniszczenie U-207 zostało przyznane załogom niszczycieli przez Admiralicję dopiero po zakończeniu wojny[35].
Podsumowanie działalności bojowej
U-207 odbył jeden patrol bojowy, spędzając w morzu 19 dni[30]. W jego trakcie zatopił dwa statki o łącznej pojemności 9727 BRT, na pokładach których zginęły 43 osoby[36][d]. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela[36]:
| Data | Nazwa | Państwo | Tonaż[e] | Los jednostki |
|---|---|---|---|---|
| 11 września 1941 | „Stonepool” |  Wielka Brytania |
4803 | zatopiony |
| 11 września 1941 | „Berury” | Wielka Brytania |
4924 | zatopiony |
| RAZEM | zatopione: | 2 | ||
Uwagi
- ↑ Stal CM 351 produkcji zakładów Kruppa składała się z 1,23% manganu, 0,3% krzemu, 0,17% węgla, 0,13% chromu oraz 0,1% wanadu i miała następujące parametry: wytrzymałość od 55 do 70 kg/mm², granicę plastyczności 45 kg/mm², ściskanie 60% i rozciąganie 28%[15][16].
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242 podaje wyporność 749/851 ton; Rössler 1989 ↓, s. 335 i Miller 2000 ↓, s. 27 761/865 ton, zaś Gogin 2026 ↓ i Showell 2006 ↓, s. 81 769/1070 ton.
- ↑ W momencie zatopienia U-207 na jego pokładzie przebywało 41 osób[7][8].
- ↑ Borowiak 2009b ↓, s. 106 podaje, że U-205 zatopił także na pozycji 63°00′N 37°00′W/63,000000 -37,000000 płynący w konwoju SC-42 kanadyjski parowiec „Randa” (1558 BRT), jednak nie widnieje on w wykazie strat konwoju[37]; Blair 1998 ↓, s. 390 natomiast podaje, że kanadyjski statek został prawdopodobnie uszkodzony.
- ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.
Przypisy
- 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 115.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 89.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 115–116.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 90–91.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 94.
- 1 2 3 4 VIIC ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 U-207 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 Borowiak 2009b ↓, s. 105.
- ↑ Germaniawerft ↓.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 207.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 78.
- 1 2 3 4 5 Möller i Brack 2004 ↓, s. 73.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 72.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 92, 113.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 157.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113, 120–132.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 114.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 209.
- 1 2 3 Gogin 2026 ↓.
- 1 2 3 Borowiak 2009a ↓, s. 93.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 74.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 91.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 92.
- ↑ Miller 2000 ↓, s. 27.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 126.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 84.
- ↑ Fritz Meyer ↓.
- 1 2 patrole ↓.
- ↑ patrol 1 ↓.
- 1 2 3 Borowiak 2009b ↓, s. 106.
- 1 2 3 Stonepool ↓.
- 1 2 3 Berury ↓.
- 1 2 3 4 5 Blair 1998 ↓, s. 391.
- 1 2 uboatsucc ↓.
- ↑ SC-42 ↓.
Bibliografia
- Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Myśliwi 1939–1942. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 1998. ISBN 83-85852-26-3.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-400-6.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Ivan Gogin: „VIIC” type seagoing submarines (1940–1944). Navypedia. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: Berury. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: F. Krupp Germaniawerft AG, Kiel. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Oberleutnant zur See Fritz Meyer. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-207. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrols by U-207. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: SC-42. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Ships hit by U-207. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Stonepool. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Type VIIC. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: U-207. uboat.net. [dostęp 2026-01-01]. (ang.).
- David Miller: U-Boats: History, Development and Equipment, 1914–1945. London: Conway Maritime Press, 2000. ISBN 978-0851777900. (ang.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Jak P. Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.).