U-208 (1941)
 Siostrzana jednostka U-208 – U-203 w czerwcu 1942 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
5 sierpnia 1940 |
| Wodowanie |
21 maja 1941 |
 Kriegsmarine
| |
| Nazwa |
U-208 |
| Wejście do służby |
5 lipca 1941 |
| Zatopiony |
7 grudnia 1941 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
67,1 metra |
| Szerokość |
6,2 metra |
| Zanurzenie |
4,74 metra |
| Zanurzenie testowe |
100 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Materiał kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3200 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 750 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 8500 Mm przy 10 węzłach |
| Sensory | |
| GHG, S-Gerät | |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 88 mm 1 działko plot. kal. 20 mm | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 533 mm |
| Załoga |
44 |
U-208 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.
Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni maksymalną prędkość 17,7 węzła, jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.
Okręt został zwodowany 21 maja 1941 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 5 lipca 1941 roku wszedł do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 1. Flotylli U-Bootów U-208 odbył dwa patrole bojowe, podczas których zatopił jeden statek o pojemności 3872 BRT. U-208 został zatopiony bombami głębinowymi 7 grudnia 1941 roku na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej przez brytyjskie niszczyciele.
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by można było zainstalować sonar[1][2]. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg[3][4]. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru S-Gerät, który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG)[1][2]. Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC[5][6].
U-208 zamówiono 16 października 1939 roku[7][8]. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni[9][10]. U-208 otrzymał numer stoczniowy 637 (Werk 637)[7][8]. Stępkę okrętu położono 5 sierpnia 1940 roku, a zwodowany został 21 maja 1941 roku[7][8].
Dane taktyczno-techniczne
U-208 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[11]. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra[6][12]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra[6]. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości[13][14][a]. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości[17]. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm[18]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton[12][19][b].
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min[13][12]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu[20][12]. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach)[12][21]. Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin[21][22]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów[20][23].
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB)[24][25]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65[6][24]. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny S-Gerät, a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny[20][26].
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy[21][27][c].
Służba
U-208 został wcielony do służby w Kriegsmarine 5 lipca 1941 roku[7][28]. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Alfred Schlieper[29]. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 45 333[8]. Do 31 sierpnia załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie 5. Flotylli U-Bootów, operując z Kilonii, a 1 września została przyporządkowana do 1. Flotylli[7][8].
Pierwszy rejs bojowy
29 września 1941 roku U-208 wyszedł z Kilonii, udając się na swój pierwszy wojenny patrol[30][31]. Początkowo okręt udał się na Morze Barentsa, a następnie skierował się na północny Atlantyk ku wybrzeżom Ameryki Północnej[31]. W dniach 16 października – 2 listopada okręt wchodził w skład wilczego stada „Mordbrenner”[7][31]. 2 listopada o godzinie 05:26 w odległości około 150 Mm na południowy wschód od przylądka Cape Race przy wzburzonym morzu i silnym wietrze okręt z dużej odległości wystrzelił dwie torpedy w kierunku marudera z konwoju ON-27, zbudowanego w 1924 roku brytyjskiego parowca „Larpool” o pojemności 3872 BRT, który przewoził ładunek 3991 ton drobnicy na trasie Londyn – Loch Ewe – Barbados – Demerara[8][32]. Po czasie biegu wynoszącym 5 minut i 38 sekund jedna z torped trafiła statek w dziobową część z lewej burty, nie powodując poważniejszych uszkodzeń[32]. Załoga w kilku łodziach ratunkowych opuściła jednostkę, która o 7:17 została z odległości 300 metrów trafiona dwiema kolejnymi torpedami i po przełamaniu się na pół zatonęła w ciągu 40 sekund na pozycji 45°45′N 49°45′W/45,750000 -49,750000[32][33]. Z powodu silnego sztormu i ekstremalnie niskiej temperatury ocalało jedynie 17 osób z 43 znajdujących się na pokładzie, z których sześć dotarło samodzielnie w łodzi 10 listopada do brzegu Nowej Fundlandii, a 11 zostało uratowanych po 13 dniach przez kanadyjską korwetę HMCS „Bittersweet” (K182)[32].
12 listopada po 45 dniach spędzonych w morzu U-208 zawinął do portu w Breście[30][31].
Drugi rejs bojowy i utrata okrętu
3 grudnia 1941 roku U-Boot wyszedł z Brestu na swój drugi wojenny patrol z zadaniem przedarcia się na Morze Śródziemne[34][35]. 7 grudnia w odległości 70 Mm na zachód od Gibraltaru U-208 został zatopiony bombami głębinowymi przez brytyjskie niszczyciele HMS „Harvester” (H19) i HMS „Hesperus” (H57) (na pozycji 35°51′N 7°45′W/35,850000 -7,750000)[7][36]. Wraz z okrętem zginęła cała, licząca w tym rejsie 45 osób załoga[7][8]. Wcześniejsze ustalenia przypisywały jego zatopienie 11 grudnia na zachód od Gibraltaru bombami głębinowymi przez brytyjską korwetę HMS „Bluebell” (K80) (na pozycji 36°40′N 9°20′W/36,666667 -9,333333)[28], jednak w rzeczywistości atak ten dotyczył U-67 i zadał mu niewielkie uszkodzenia[7].
Podsumowanie działalności bojowej
U-208 odbył dwa patrole bojowe, spędzając w morzu 50 dni[30]. W ich trakcie zatopił jeden statek handlowy o pojemności 3872 BRT, na pokładzie którego zginęło 26 osób[32].
Uwagi
- ↑ Stal CM 351 produkcji zakładów Kruppa składała się z 1,23% manganu, 0,3% krzemu, 0,17% węgla, 0,13% chromu oraz 0,1% wanadu i miała następujące parametry: wytrzymałość od 55 do 70 kg/mm², granicę plastyczności 45 kg/mm², ściskanie 60% i rozciąganie 28%[15][16].
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242 podaje wyporność 749/851 ton; Rössler 1989 ↓, s. 335 i Miller 2000 ↓, s. 27 761/865 ton, zaś Gogin 2025 ↓ i Showell 2006 ↓, s. 81 769/1070 ton.
- ↑ W momencie zatopienia U-208 na jego pokładzie przebywało 45 osób[7][8].
Przypisy
- 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 115.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 89.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 115–116.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 90–91.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 94.
- 1 2 3 4 VIIC ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 U-208 ↓.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Borowiak 2009b ↓, s. 106.
- ↑ Germaniawerft ↓.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 208.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 78.
- 1 2 3 4 5 Möller i Brack 2004 ↓, s. 73.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 72.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 92, 113.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 157.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 113, 120–132.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 114.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 209.
- 1 2 3 Gogin 2025 ↓.
- 1 2 3 Borowiak 2009a ↓, s. 93.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 74.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 91.
- 1 2 Borowiak 2009a ↓, s. 92.
- ↑ Miller 2000 ↓, s. 27.
- ↑ Borowiak 2009a ↓, s. 126.
- ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 242.
- 1 2 Gröner 1985 ↓, s. 84.
- ↑ Alfred Schlieper ↓.
- 1 2 3 patrole ↓.
- 1 2 3 4 patrol 1 ↓.
- 1 2 3 4 5 Larpool ↓.
- ↑ Blair 1998 ↓, s. 403.
- ↑ patrol 2 ↓.
- ↑ Blair 1998 ↓, s. 425–428.
- ↑ Blair 1998 ↓, s. 428.
Bibliografia
- Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Myśliwi 1939–1942. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 1998. ISBN 83-85852-26-3.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-400-6.
- Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. Robert Gardiner, Roger Chesneau (red.). London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Ivan Gogin: „VIIC” type seagoing submarines (1940–1944). Navypedia. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: F. Krupp Germaniawerft AG, Kiel. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Kapitänleutnant Alfred Schlieper. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Larpool. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-208. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrol info for U-208. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Patrols by U-208. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Type VIIC. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: U-208. uboat.net. [dostęp 2026-01-30]. (ang.).
- David Miller: U-Boats: History, Development and Equipment, 1914–1945. London: Conway Maritime Press, 2000. ISBN 978-0851777900. (ang.).
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Jak P. Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.).