Qyteti metropolitan i Firences
Qyteti metropolitan i Firences
Firenze | |
|---|---|
| Città metropolitana di Firenze | |
 Pallati Mediçi Riçardi, selia institucionale e qytetit metropolitane. | |
 | |
.svg.png) | |
| Koordinatat: 43°46′17″N 11°15′15″E / 43.77139°N 11.25417°E | |
| Shteti | Italia |
| Rajoni | Toskana |
| Kryeqendra | Firence |
| Qeverisja | |
| • Kryetarja metropolitane | Sara Funaro (PD) |
| Sipërfaqja | |
• Total | 3.514 km2 (1,357 sq mi) |
| Popullsia (1 janar 2025)[1] | |
• Total | 988.068 |
| Zona kohore | UTC+1 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Faqja zyrtare | www |
Qyteti metropolitan i Firences (it. Città metropolitana di Firenze) është një njësi administrative territoriale në Itali, në rajonin e Toskanës, me kryeqendër Firencen. Ai zëvendësoi Provincën e Firences dhe hyri në fuqi më 1 janar 2015.[2][3]
Gjeografia
Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën qendrore-veriore të Toskanës dhe ka një sipërfaqe prej 3.514 km². Ai kufizohet në veri me Qytetin metropolitan të Bolonjës dhe me provincën e Ravenës, në lindje me provincën e Forli-Çezenës dhe me provincën e Areco, në jug me provincën e Sienës dhe në perëndim me provincën e Pizës, provincën e Lukës, provincën e Pistoias dhe provincën e Pratos.[4]
Territori përfshin peizazhe shumë të ndryshme, nga zona e urbanizuar përreth Firences te kodrat e Chiantit, lugina e Empolit, Mugello dhe pjesët malore në kufi me Emilian-Romanjën.[5]
Historia
Qyteti metropolitan i Firences u krijua në kuadër të reformës italiane të enteve vendore dhe u bë funksional më 1 janar 2015. Ai trashëgoi territorin e provincës së mëparshme dhe mori funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe zhvillimit të zonës metropolitane.[2][3]
Ndarja administrative
Qyteti metropolitan përbëhet nga 41 komuna. Përveç Firences, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Empoli, Scandicci, Sesto Fiorentino, Campi Bisenzio dhe Bagno a Ripoli.[6]
Nga pikëpamja e promovimit territorial, zona ndahet në katër areale turistike: Firenze e area fiorentina, Mugello, Empolese Valdelsa dhe Chianti.[5]
Komunat metropolitane
- Bagno a Ripoli
- Barberino di Mugello
- Barberino Tavarnelle
- Borgo San Lorenzo
- Calenzano
- Campi Bisenzio
- Capraia e Limite
- Castelfiorentino
- Cerreto Guidi
- Certaldo
- Dicomano
- Empoli
- Fiesole
- Figline e Incisa Valdarno
- Firence
- Firenzuola
- Fucecchio
- Gambassi Terme
- Greve in Chianti
- Impruneta
- Lastra a Signa
- Londa
- Marradi
- Montaione
- Montelupo Fiorentino
- Montespertoli
- Palazzuolo sul Senio
- Pelago
- Pontassieve
- Reggello
- Rignano sull'Arno
- Rufina
- San Casciano in Val di Pesa
- San Godenzo
- Scandicci
- Scarperia e San Piero
- Sesto Fiorentino
- Signa
- Vaglia
- Vicchio
- Vinci
Administrata
Kryetarja metropolitane është Sara Funaro, e cila ushtron këtë funksion si kryetare e komunës së Firences.[7]
Organet kryesore të entit janë kryetarja metropolitane, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane. Këshilli metropolitan në Firence përbëhet nga 18 këshilltarë, ndërsa konferenca metropolitane përbëhet nga kryetarët e komunave që bëjnë pjesë në qytetin metropolitan.[8][9]
Selia institucionale ndodhet në Palazzo Medici Riccardi, në qendrën historike të Firences.[10][11]
Demografia
Qyteti metropolitan i Firences kishte 988.068 banorë më 1 janar 2025 dhe është territori më i populluar i Toskanës.[1][4]
Transporti
Territori metropolitan përfaqëson një nga nyjat kryesore të lëvizshmërisë në Toskanë. Stacioni hekurudhor i Firenze Santa Maria Novella ka 19 binarë për shërbimin e udhëtarëve dhe është pika kryesore hekurudhore e zonës.[12]
Në territor ndodhet edhe Aeroporti “Amerigo Vespucci” i Firences, i cili e mbylli vitin 2025 me rezultatin më të lartë në historinë e vet, me 3,8 milionë pasagjerë.[13]
Kultura dhe turizmi
Qyteti metropolitan i Firences përfshin një territor me trashëgimi të pasur historike, artistike dhe peizazhore, që bashkon qytete arti, qendra historike, fshatra, kodra, vreshta dhe zona malore.[5]
Një nga simbolet institucionale dhe kulturore të entit është Palazzo Medici Riccardi, ndërtesë e lidhur me historinë e familjes Mediçi dhe sot seli e administratës metropolitane, e prefekturës dhe e muzeut përkatës.[10][11]
Shih edhe
Referime
- 1 2 "Popolazione per età, sesso e stato civile 2025 - città metropolitana di Firenze" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 "LEGGE 7 aprile 2014, n. 56" (në italisht). Normattiva. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 "Il nuovo Ente" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 "Piano di Protezione Civile della Città Metropolitana – Vers. 2024" (PDF) (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 3 "The Metropolitan City of Florence" (në anglisht). Feel Florence. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Comuni della Città Metr. di Firenze per popolazione" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Sindaca della Città Metropolitana" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Consiglio Metropolitano" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Conferenza Metropolitana" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 "Palazzo Medici Riccardi" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- 1 2 "Palazzo Medici Riccardi: biglietteria, ospitalità e assistenza" (në italisht). Città Metropolitana di Firenze. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Firenze Santa Maria Novella" (në italisht). Rete Ferroviaria Italiana. Marrë më 11 prill 2026.
- ↑ "Traffic growth of 8.4% in 2025. New record of 9.8 million passengers" (PDF) (në anglisht). Toscana Aeroporti. Marrë më 11 prill 2026.
Lidhje të jashtme
| Italia veriperëndimore | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Italia verilindore | |||||
| Italia qendrore | |||||
| Italia jugore | |||||
| Ishujt |
| ||||
* Lugina e Aostës nuk është e ndarë në provinca, funksionet provinciale kryhen nga rajoni | |||||
