Qyteti metropolitan i Venedikut

Venediku
Venezia
Qytet metropolitan
Città metropolitana di Venezia
Palazzo Ca' Corner, selia institucionale
Palazzo Ca' Corner, selia institucionale
Flag of Venediku
Flamuri
Coat of arms of Venediku
Coat of arms
Vendndodhja e qytetit metropolitan të Venedikut në Itali
Vendndodhja e qytetit metropolitan të Venedikut në Itali
Koordinatat: 45°26′15″N 12°20′09″E / 45.43750°N 12.33583°E / 45.43750; 12.33583
ShtetiItalia
RajoniVeneto
KryeqendraVenediku
Komunat44
Qeverisja
 • Kryetari metropolitanLuigi Brugnaro
Sipërfaqja
 • Total
2.478,43 km2 (95,693 sq mi)
Popullsia
 (1 janar 2025)[1]
 • Total
834.306
Zona kohoreUTC+1 (CET)
 • Verë (DST)UTC+2 (CEST)
Faqja zyrtarewww.cittametropolitana.ve.it

Qyteti metropolitan i Venedikut (italisht: Città metropolitana di Venezia) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Venetos, me kryeqendër Venedikun. Ai zëvendësoi ish-provincën e Venedikut dhe është një ent territorial i zonës së gjerë.[2][1] Sipas të dhënave të 1 janarit 2025, ai kishte 834.306 banorë, 44 komuna dhe një sipërfaqe prej 2.478,43 km².[1]

Gjeografia

Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën verilindore të Venetos dhe përfshin një hapësirë të gjerë lagunore, bregdetare dhe të brendshme, të organizuar rreth Venedikut dhe rrjetit të komunave të tij.[1] Ai përfshin si qytetin historik të Venedikut dhe lagunën përkatëse, ashtu edhe pjesë të rivierës adriatike, të Rivierës së Brentës dhe të zonës së Veneto-s lindor.[3][4]

Territori metropolitan përfshin gjithashtu qendra turistike të njohura bregdetare si Jesolo, Caorle, Cavallino-Treporti dhe Chioggia, si edhe një pjesë të rëndësishme të peizazhit lagunor dhe rural të rajonit.[5]

Historia

Qyteti metropolitan i Venedikut është një nga qytetet metropolitane të parashikuara nga ligji italian nr. 56 i vitit 2014, i njohur si Ligji Delrio.[2] Sipas të dhënave administrative të përdorura nga Tuttitalia, ai u krijua më 12 shkurt 2016 dhe është operativ që nga 1 janari 2017, duke zëvendësuar Provincën e Venedikut.[1]

Si ent i zonës së gjerë, ai ushtron funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe organizimit të shërbimeve me interes metropolitan, në lidhje të ngushtë me rolin qendror të Venedikut në rajon.[2]

Ndarja administrative

Qyteti metropolitan përbëhet nga 44 komuna.[1] Përveç Venedikut, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Chioggia, San Donà di Piave, Mira, Spinea, Mirano, Jesolo dhe Portogruaro.[6]

Administrata

Kryetari metropolitan është Luigi Brugnaro, i cili e ushtron këtë funksion si kryetar i komunës së Venedikut.[7] Sipas faqes zyrtare të entit, ai është në detyrë si kryetar metropolitan që nga 31 gushti 2015.[7]

Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane.[8][9]

Selia institucionale ndodhet në Palazzo Ca' Corner, në San Marco 2662 në Venediku; pallati shërben si seli e zyrave të qytetit metropolitan dhe të prefekturës.[10][11]

Demografia

Qyteti metropolitan i Venedikut kishte 834.306 banorë më 1 janar 2025.[1] Ai përfshin një rrjet të gjerë qendrash lagunore, bregdetare dhe të brendshme, të lidhura me funksionin historik, ekonomik dhe turistik të Venedikut.

Qendra më e madhe është Venediku, me 249.490 banorë në të njëjtën datë, e ndjekur nga Chioggia, San Donà di Piave dhe Mira.[12]

Transporti

Territori metropolitan i Venedikut është një nga nyjat kryesore të transportit në Italinë verilindore. Venezia Santa Lucia është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe ka 23 binarë për shërbimin e udhëtarëve.[13]

Transporti ajror mbështetet te Aeroporti i Venedikut Marco Polo, i cili regjistroi 11.850.336 pasagjerë gjatë vitit 2025.[14]

Kultura dhe turizmi

Brenda territorit metropolitan ndodhet siti i UNESCO-s Venediku dhe laguna e tij, i njohur si Trashëgimi Botërore për vlerën e tij të jashtëzakonshme historike, artistike dhe urbanistike.[15]

Territori metropolitan përfshin gjithashtu disa nga qendrat turistike më të njohura të Adriatikut italian, si Jesolo, Caorle, Chioggia dhe Bibione, si edhe itinerare historike e peizazhore në zonat e brendshme dhe përgjatë rivierës së Brentës.[16]

Shih edhe

Referime

  1. 1 2 3 4 5 6 7 "Città Metropolitana di Venezia (VE) - Guida ai comuni e info utili" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  2. 1 2 3 "Legge 7 aprile 2014, n. 56". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  3. ↑ "Il territorio". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  4. ↑ "I 44 comuni della città metropolitana" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  5. ↑ "Turismo". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  6. ↑ "Comuni della Città Metr. di Venezia per popolazione" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  7. 1 2 "Sindaco metropolitano". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  8. ↑ "Consiglio metropolitano". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  9. ↑ "Conferenza metropolitana". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  10. ↑ "Palazzo Ca' Corner". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  11. ↑ "Sede della Città metropolitana di Venezia, Palazzo Ca' Corner". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  12. ↑ "Comuni della Città Metr. di Venezia per popolazione" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  13. ↑ "Venezia S. Lucia". Rete Ferroviaria Italiana (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  14. ↑ "Totale progressivi fino a dicembre 2025". Assaeroporti (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  15. ↑ "Venice and its Lagoon". UNESCO World Heritage Centre (në anglisht). Marrë më 14 prill 2026.
  16. ↑ "Turismo". Città metropolitana di Venezia (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.