Qyteti metropolitan i Palermos

Palermo
Palermo
Qytet metropolitan
Città metropolitana di Palermo
Palazzo Comitini, selia institucionale
Palazzo Comitini, selia institucionale
Flag of Palermo
Flamuri
Coat of arms of Palermo
Coat of arms
Vendndodhja e qytetit metropolitan të Palermos në Itali
Vendndodhja e qytetit metropolitan të Palermos në Itali
Koordinatat: 38°06′45″N 13°21′47″E / 38.11250°N 13.36306°E / 38.11250; 13.36306
ShtetiItalia
RajoniSicilia
KryeqendraPalermo
Komunat82
Qeverisja
 • Kryetari metropolitanRoberto Lagalla
Sipërfaqja
 • Total
5.005,06 km2 (193,246 sq mi)
Popullsia
 (1 janar 2025)[1]
 • Total
1.198.738
Zona kohoreUTC+1 (CET)
 • Verë (DST)UTC+2 (CEST)
Faqja zyrtarewww.cittametropolitana.pa.it

Qyteti metropolitan i Palermos (italisht: Città metropolitana di Palermo) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Sicilias, me kryeqendër Palermon. Ai zëvendësoi ish-provincën e Palermos dhe është një ent territorial i zonës së gjerë. Më 1 janar 2025 kishte 1.198.738 banorë, 82 komuna dhe një sipërfaqe prej 5.005,06 km².[1]

Gjeografia

Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën veriperëndimore të Sicilias dhe përfshin një hapësirë të gjerë bregdetare, kodrinore dhe malore, të organizuar rreth Palermos dhe rrjetit të komunave përreth tij.[1]

Ai përkon me territorin e ish-provincës së Palermos dhe përfshin qendra të rëndësishme bregdetare e të brendshme si Cefalù, Monreale, Termini Imerese, Bagheria dhe Partinico.[2]

Historia

Qyteti metropolitan i Palermos u krijua në kuadër të reformës së enteve territoriale në Sicilia, në vend të ish-provincës rajonale të Palermos.[3]

Sipas të dhënave administrative të përdorura nga Tuttitalia, enti u institua më 12 shkurt 2016 dhe është operativ që nga 1 janari 2017.[1]

Ndarja administrative

Qyteti metropolitan përbëhet nga 82 komuna.[1] Përveç Palermos, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Bagheria, Monreale, Carini, Partinico, Misilmeri, Termini Imerese dhe Cefalù.[4]

Administrata

Kryetari metropolitan është Roberto Lagalla.[5]

Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane.[6][7]

Selia institucionale ndodhet në Palazzo Comitini, në Via Maqueda 100 në Palermo.[8][9]

Demografia

Qyteti metropolitan i Palermos kishte 1.198.738 banorë më 1 janar 2025.[1] Qendra më e madhe është Palermo, me 628.693 banorë në të njëjtën datë.[1]

Ai është qyteti metropolitan më i populluar i Sicilias dhe përfshin një rrjet të gjerë qendrash urbane, bregdetare dhe të brendshme, të lidhura ngushtë me peshën historike, administrative dhe ekonomike të Palermos.[1]

Transporti

Territori metropolitan i Palermos është një nga nyjat kryesore të transportit në Sicili. Palermo Centrale është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe ka 10 binarë për shërbimin e udhëtarëve.[10]

Transporti ajror mbështetet te Aeroporti Ndërkombëtar i Palermos “Falcone Borsellino”, i cili në vitin 2025 regjistroi 9,2 milionë pasagjerë, rezultati më i lartë në historinë e tij.[11]

Kultura dhe turizmi

Brenda territorit metropolitan ndodhet siti i UNESCO-s Palermo arabo-normane dhe katedralet e Cefalùs dhe Monreales, i cili përfshin monumente në Palermo, Monreale dhe Cefalù.[12]

Ky sit serial përfshin ndër të tjera Pallatin Mbretëror, Cappella Palatina, Zisa, katedralen e Palermos, kishat e San Giovanni degli Eremiti, Santa Maria dell’Ammiraglio e San Cataldo, si edhe katedralet e Monreales dhe Cefalùs.[13]

Shih edhe

Referime

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Città Metropolitana di Palermo (PA) - Guida ai comuni e info utili" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  2. ↑ "Comuni nella città metropolitana di Palermo" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  3. ↑ "Legge regionale 4 agosto 2015, n. 15" (PDF). Gazzetta Ufficiale della Regione Siciliana (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  4. ↑ "Comuni della Città Metr. di Palermo per popolazione" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
  5. ↑ "Titolari di incarichi politici, di amministrazione, di direzione o di governo". Città Metropolitana di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  6. ↑ "Consiglio Metropolitano". Città Metropolitana di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  7. ↑ "Conferenza Metropolitana". Città Metropolitana di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  8. ↑ "Palazzo Comitini sede Città Metropolitana di Palermo". Città Metropolitana di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  9. ↑ "Contatti". Città Metropolitana di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  10. ↑ "Palermo Centrale". Rete Ferroviaria Italiana (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  11. ↑ "L'aeroporto di Palermo chiude il 2025 con 9,2 milioni di passeggeri (+3,3%)". Aeroporto di Palermo (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
  12. ↑ "Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalú and Monreale". UNESCO World Heritage Centre (në anglisht). Marrë më 14 prill 2026.
  13. ↑ "Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalú and Monreale". UNESCO World Heritage Centre (në anglisht). Marrë më 14 prill 2026.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.