Siecieborowice

Siecieborowice
wieś
Ilustracja
Remiza OSP i kościół Przemienienia Pańskiego w Siecieborowicach
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Oława

Liczba ludności (III 2011)

190[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-200[2]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0879570

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oława, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Siecieborowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Siecieborowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Siecieborowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Siecieborowice”
Ziemia50°52′23″N 17°14′02″E/50,873056 17,233889[3]

Siecieborowice (niem. Sitzmannsdorf)[4] – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława[5].

Wieś położona jest 10,2 kilometra od Oławy[4], nad rzeką Oławą[6].

Podział administracyjny

W okresie pruskim wieś była do ok. 1895 r. siedzibą gminy, następnie należała do gminy (Amtsbezirk) z siedzibą w Jakubowicach (Jakobine), a od ok. 1935 r. należała do gminy z siedzibą w Drzemlikowicach (Dremling). W Siecieborowicach znajdował się z kolei urząd stanu cywilnego[4]. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk[7], a od 1919 r. znajdowała się na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk[8].

Do 1928 r. Siecieborowice dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski (Gutsbezirk)[4][7][8]. W 1928 r. w wyniku reformy administracyjnej likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Siecieborowice (Sitzmannsdorf) został wchłonięty przez wieś gminną o tej samej nazwie[9][8].

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy Polwica[10]. W latach 1954-1959 wieś była częścią gromady Niwnik[11][12], w latach 1960-1968 wchodziła w skład gromady Godzinowice[13], a w latach 1968-1972 należała do gromady Godzikowice[14]. Od 1972 r. wieś należy do gminy wiejskiej Oława[15][16][17]. Do 1975 r. Siecieborowice znajdowały się na terenie powiatu oławskiego województwa wrocławskiego[18]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego[19], a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie[20].

Pałac w Siecieborowicach, fasada zachodnia

Historia

Wieś o układzie ulicówki lub małej owalnicy, pochodząca z XIII w. W 1250 r. otrzymała lokację na prawie niemieckim. W 1253 r. była w posiadaniu opactwa św. Wincentego na Ołbinie na terenie dzisiejszego Wrocławia[4]. W XIV w. była ona w posiadaniu rycerzy ze śląskich rodów[21]. W 1323 r. są wspomniani Grzewomir i Jan z Siecieborowic[22], zaś samą wieś posiadał Petircho. W 1363 r. jako właściciel wsi jest wspomniany Niczo Sueomir, a w 1397 r. Bock lub Bork[4]. W XVI w. wieś należała do pochodzącego z Siecieborowic rodu Bilitschów[21].

W 1663 r. w posiadanie wsi wszedł ród Prittwitzów[4], której gałęzie posiadały wieś aż do II wojny światowej[21]. W 1783 r. jako właściciel wsi był wspomniany Caspar Leonhard von Prittwitz, a w 1819 i 1830 r. jako właściciel majątku we wsi był wspomniany rotmistrz Karl von Prittwitz[4][21]. W 1845 r. wieś należała do spadkobierców Karla von Prittwitza[4], w tym Konstantina von Prittwitza, który posiadał majątek w Siecieborowicach w latach 1856-1886. Po 1886 r. majątek we wsi odziedziczył Heinrich von Prittwitz und Gafron[21], który jest wspomniany jako właściciel dóbr rycerskich we wsi w 1894 r.[4], które posiadał do ok. 1917 r. Majątek w Siecieborowicach odziedziczył Joachim von Prittwitz und Gafron[21], wspomniany jako właściciel majątku rycerskiego we wsi w 1937 r.[4].

We wsi istniał klub piłki nożnej Tęcza Siecieborowice, który w sezonie 2004/05 uczestniczył w meczach klasy B w grupie Wrocław VII[23].

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Siecieborowice nosiły następujące nazwy[4]:

  • 1250 r.: Seceborici
  • 1258 r.: villa Siceborii
  • 1285 r.: Simanouiz
  • 1323 r.: Siecoborowice
  • 1361 r.: Cziczborsdorf
  • 1363 r.: Czuczborsdorf[4] lub Czuczoborsdorf[6]
  • 1397 r.: Cziczbersdorf
  • 1783 r.: Sizmannsdorf, także Sizdorf
  • w XIX w.: Ciciborowice (nazwa polska wspomniana jako właściwa przez „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego”[6])
  • do 1945 r. Sieceborowice (polska nazwa wsi, wspomniana w tomie X „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1889 r.[6])
  • do 1945 r. Sitzmannsdorf (niemiecka nazwa wsi)
  • od 1945 r. najpierw Ściborowice (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej)[24], obecnie Siecieborowice[4][5].

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 r. we Wrocławiu, zalicza niemiecką nazwę wsi "Sitzmannsdorf" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju wsi lub budynków rządowych albo publicznych w nim się znajdujących. Adamy podawał starosłowiańską nazwę wsi „Sieceborowice” oraz jej znaczenie w języku niemieckim jako "Wo Waldfangnetze aufgestellt werden"[25].

Gospodarka

W 1783 r. we wsi znajdował się folwark oraz młyn. W 1819 r. we wsi oprócz pałacu rodowego znajdowały się karczma, młyn i kuźnia. W połowie XIX w. oprócz pałacu i folwarku we wsi znajdowały się młyn wodny, browar, gorzelnia, 10 zakładów rzemieślniczych oraz sklep. W 1845 r. we wsi odnotowano hodowlę 700 owiec merynosów i 116 sztuk bydła, a także uprawę rzepaku i działalność pszczelarską[4].

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi gminnej (Landgemeinde) wynosiła 230 ha, z czego pola uprawne stanowiły 203 ha, łąki 17 ha, a lasy 2 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 40,73 marek niemieckich za hektar pola, 42,69 marek za hektar łąki i 13,71 marek za hektar lasu. W tym samym roku powierzchnia katastralna obszaru dworskiego (Gutsbezirk) wynosiła 194 ha, z czego pola uprawne stanowiły 161 ha, łąki 13 ha, a lasy 13 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 40,43 marek niemieckich za hektar pola, 39,17 marek za hektar łąki i 11,75 marek za hektar lasu[4]. Najbliższa wsi stacja kolejowa znajdowała się w Godzinowicach (Giesdorf)[7].

W okresie PRL-u we wsi na terenie przedwojennego majątku rodu von Prittwitz und Gafron utworzone zostało państwowe gospodarstwo rolne. W pałacu w Siecieborowicach znajdowały się mieszkania dla pracowników PGR-u i biura. PGR we wsi funkcjonował do lat 90. XX w., kiedy zostało ono zlikwidowane przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, a majątek był zarządzany przez Agencję Nieruchomości Rolnych, która sprzedała pałac z folwarkiem w Siecieborowicach spółce prywatnej[21].

Teraźniejszość

We wsi znajduje się remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Siecieborowicach[26], która nie wchodzi w skład Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego[27]. Wieś posiada sieć wodociągową, lecz nie jest skanalizowana[28].

We wsi znajduje się kaplica Przemienienia Pańskiego, należąca do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Niwniku, będącej częścią dekanatu Oława archidiecezji wrocławskiej[29].

W Siecieborowicach funkcjonuje Koło Gospodyń Wiejskich "Ściboreczki", ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa[30]. We wsi znajduje się świetlica wiejska, budowana w latach 2025-2026[31][32].

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[33]:

  • park, z drugiej połowy XIX w.

Ponadto według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się, poza parkiem pałacowym, następujące zabytki[34]:

  • pałac, dwie stodoły, obora i spichlerz w zespole pałacowym
  • domy mieszkalno-gospodarcze nr 5 i 5a
  • zespół mieszkalno-gospodarczy nr 7, składający się z domu mieszkalnego, stodoły i obory
  • dom mieszkalny nr 20
  • zespół mieszkalno-gospodarczy nr 21 z domem mieszkalnym, budynkiem gospodarczym i stodołą

Demografia

W 1783 r. wieś miała populację 209 mieszkańców. W 1819 r. we wsi mieszkało 260 osób, w 1830 r. 292 osoby, a w 1845 r. 276 osób. W 1871 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 205 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) 87 osób. W 1885 r. we wsi gminnej i obszarze dworskim mieszkało odpowiednio 201 i 105 osób, w 1895 r. 190 i 89 osób, a w 1905 r. 180 i 105 osób. W 1925 r. wieś miała 263 mieszkańców, w 1935 r. 251 mieszkańców, a cztery lata później 249 mieszkańców[4]. W 2001 r. Siecieborowice zamieszkiwało 178 osób,[35] w 2011 r. 190 osób[1], w 2021 r. 183 osoby, a w 2025 r. 172 osoby[35].

W 1925 r. na 263 mieszkańców wsi 137 było mężczyznami, a 126 kobietami. We wsi mieszkało 231 ewangelików i 32 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Brzezimierzu (Wüstebriese), a katolicy do 1895 r. do parafii w Osieku (Hennersdorf), a od 1895 r. wieś gminna należała do parafii w Niwniku (Niefnig, później Kresseheim), a obszar dworski w dalszym ciągu należał do parafii w Osieku[4].

Liczba ludności Siecieborowic (nota: dane dla lat 1871-1905 stanowią sumę ludności wsi gminnej i obszaru dworskiego)

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1154 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 121754.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Sitzmannsdorf Kreis Ohlau [online], klauskunze.com [dostęp 2026-08-02] (niem.).
  5. 1 2 Sołectwa » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  6. 1 2 3 4 Sieceborowice, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X (Rukszenice – Sochaczew), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1889, s. 488 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  7. 1 2 3 Sitzmannsdorf, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 2, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 818 [dostęp 2026-08-02] (ang. • niem.).
  8. 1 2 3 Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-08-02] (niem.).
  9. ↑ Amtsblatt der Regierung in Breslau : mit öffentlichem Anzeiger Bd. 119, Stück 38 (22 September 1928) + S.-Beil., „Amtsblatt der Regierung in Breslau mit öffentlichem Anzeiger”, 119 (38), polona.pl, Breslau, 22 września 1928, s. 362 [dostęp 2026-08-02] (pol. • niem.).
  10. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  11. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  12. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  13. ↑ Uchwała Nr 7 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 24 marca 1959 r. w sprawie połączenia gromady Gaj Oławski z gromadą Niwnik w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 30), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad
  14. ↑ Uchwała Nr XXI/110/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 maja 1968 r. w sprawie zniesienia, łączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 sierpnia 1968 r., Nr. 6, Poz. 33)
  15. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  16. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  17. ↑ 1973 - powstanie gminy Oława » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  18. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  19. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl, 30 maja 1975 [dostęp 2026-08-18] (pol.).
  20. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  21. 1 2 3 4 5 6 7 Siecieborowice, [w:] Damian Dąbrowski, Pałace Śląska, www.palaceslaska.pl, marzec 2012 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  22. ↑ Anna Borkowska-Szwarc, Z dziejów Brzezimierza [online], tuolawa.pl, 16 września 2013 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  23. ↑ Skarb - Tęcza Siecieborowice [online], www.90minut.pl [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  24. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  25. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 87 [dostęp 2026-08-02] (pol. • niem.).
  26. ↑ OSP » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  27. ↑ Ochotnicza Straż Pożarna w Siecieborowicach, [w:] Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Oławie - Portal Gov.pl, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Oławie [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  28. ↑ Woda, kanalizacja » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  29. ↑ Niwnik, [w:] Archidiecezja Wrocławska, www.archidiecezja.wroc.pl [dostęp 2026-08-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-24] (pol.).
  30. ↑ Krajowy Rejestr Kół Gospodyń Wiejskich [online], krkgw.arimr.gov.pl [dostęp 2026-08-02] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-16] (pol.).
  31. ↑ Rozpoczęto budowę świetlicy w Siecieborowicach - Olawa24.pl [online], olawa24.pl, 4 kwietnia 2025 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  32. ↑ Świetlice wiejskie to serca miejscowości w gminie Oława [online], tuolawa.pl, 12 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-02] (pol.).
  33. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 135. [dostęp 2012-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  34. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-08-02] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  35. 1 2 Liczba mieszkańców gminy Oława, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej, bip.gminaolawa.pl, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-02] (pol.).

Bibliografia

  • Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów)
  • Linus Hallwig, Sitzmannsdorf, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 3/2003, s. 1
  • Gisela von Preradovic, Sitzmannsdorf, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/2004, s. 37
  • Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 143
  • Gisela von Preradovic, Nachruf für Heinrich Joachim Paul Constantin von Prittwitz und Gaffron, Sitzmannsdorf, Kreis Ohlau, 1935-2008, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 9/2008, s. 4-6
  • H. Winkler, Liste Sitzmannsdorf aus der Flurnamensammlung der Historischen Kommission für Schlesien, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2010, s. 26 i nr. 8/2010, s. 34

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.