Astatowodór

Astatowodór
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	wodorek astatu
podst.	astatan
	Ogólne informacje
Wzór chemiczny	HAt
• zapis Hilla	AtH
• inne wzory	AtH
Masa molowa	211,00 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	13464-71-6
PubChem	23996
SMILES
	[AtH]
InChI
	InChI=1S/AtH/h1H
	InChIKey
	PGLQOBBPBPTBQS-UHFFFAOYSA-N
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Wiarygodne źródła oznakowania tej substancji; według kryteriów GHS są niedostępne.
	Podobne związki
Podobne związki	HF, HCl, HBr, HI

Astatowodór, HAt – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie astatu i wodoru, najcięższy znany halogenowodór. Ze względu na krótkie okresy półtrwania wszystkich izotopów astatu (maksymalnie około ośmiu godzin) oraz trudne do uniknięcia utlenianie At⁻ jest słabo poznany i nie ma znaczenia praktycznego^[1]^[2].

Z obliczeń teoretycznych wynika, że astatowodór powinien mieć właściwości przewidywane przez ekstrapolację danych dla pozostałych halogenowodorów – na przykład powinien być mniej trwały od jodowodoru. Obliczona długość wiązania H−At wynosi około 1,7 Å^[2].

Przypuszcza się, że otrzymanie astatowodoru na skalę preparatywną powinno być możliwe przez potraktowanie stałych astatków (M^IAt) nielotnym kwasem nieutleniającym, przykładowo H₃PO₄, i odparowanie powstałego HAt^[1]. Spekulacje te oparte są na zaobserwowanej lotności astatu (prawdopodobnie w wyniku powstawania HAt) z roztworów zawierających aniony astatkowe At⁻^[1]^[3].

Jony HAt⁺ zostały zaobserwowane na widmach masowych astatu, prawdopodobnie jako wynik hydrolizy tego pierwiastka przez zanieczyszczenie gazu nośnego parą wodną^[1]^[4]. H²¹⁷At został otrzymany w skali wystarczającej do badań chemicznych w wyniku rozpadu izotopu ²²⁵At umieszczonego w stearynianie lantanu. Uzyskany astatowodór, po oczyszczeniu od innych gazowych produktów na aktywowanej platynie w temperaturze 27 °C, został wykorzystany do badania mechanizmu reakcji halogenowodorów z innymi halogenami (reakcje halogenowodorów lżejszych od HAt nie dawały jednoznacznych wyników)^[5]. Zaobserwowano transfer atomu wodoru do reagującego atomu halogenu, natomiast nie stwierdzono powstawania związków międzyhalogenowych, na przykład^[5]:

zachodzi: Cl + HAt → HCl + At

nie zachodzi: Cl + HAt → H + AtCl

Przypisy

1 2 3 4 E.H.E.H. Appelman E.H.E.H., In Syntheses of Hydrogen Astatide, [w:] Inorganic Reactions and Methods. The Formation of Bonds to Hydrogen, J.J.J.J. Zuckerman (red.), A.P.A.P. Hagen (red.), cz. 1, Wiley-VCH, 1986 (seria Inorganic Reactions and Methods, t. 1), s. 100–101, DOI: 10.1002/9780470145159.ch59, ISBN 978-0-470-14536-4 (ang.).
1 2 Enrique J.E.J. Baran Enrique J.E.J., Vibrational Properties of Hydrogen Astatide, HAt, „Zeitschrift für Naturforschung A”, 59 (3), 2014, s. 133–135, DOI: 10.1515/zna-2004-0306 (ang.).
↑ G.L.G.L. Johnson G.L.G.L., R.F.R.F. Leininger R.F.R.F., E.E. Segrè E.E., Chemical Properties of Astatine. I, „Journal of Chemical Physics”, 17, 1949, s. 1–10, DOI: 10.1063/1.1747034 (ang.).
↑ E.H.E.H. Appelman E.H.E.H., E.N.E.N. Sloth E.N.E.N., M.H.M.H. Studier M.H.M.H., Observation of Astatine Compounds by Time-of-Flight Mass Spectrometry, „Inorganic Chemistry”, 5 (5), 1966, s. 766–769, DOI: 10.1021/ic50039a016 (ang.).
1 2 J.R.J.R. Grover J.R.J.R., C.R.C.R. Iden C.R.C.R., H.V.H.V. Lilenfeld H.V.H.V., Reactions of chlorine and bromine with hydrogen astatide, „Journal of Chemical Physics”, 64, 1976, s. 4657–4671, DOI: 10.1063/1.432050 (ang.).

[Appelman-1] 1 2 3 4 E.H.E.H. Appelman E.H.E.H., In Syntheses of Hydrogen Astatide, [w:] Inorganic Reactions and Methods. The Formation of Bonds to Hydrogen, J.J.J.J. Zuckerman (red.), A.P.A.P. Hagen (red.), cz. 1, Wiley-VCH, 1986 (seria Inorganic Reactions and Methods, t. 1), s. 100–101, DOI: 10.1002/9780470145159.ch59, ISBN 978-0-470-14536-4 (ang.).

[Baran-2] 1 2 Enrique J.E.J. Baran Enrique J.E.J., Vibrational Properties of Hydrogen Astatide, HAt, „Zeitschrift für Naturforschung A”, 59 (3), 2014, s. 133–135, DOI: 10.1515/zna-2004-0306 (ang.).

[Johnson-3] G.L.G.L. Johnson G.L.G.L., R.F.R.F. Leininger R.F.R.F., E.E. Segrè E.E., Chemical Properties of Astatine. I, „Journal of Chemical Physics”, 17, 1949, s. 1–10, DOI: 10.1063/1.1747034 (ang.).

[Appelman2-4] E.H.E.H. Appelman E.H.E.H., E.N.E.N. Sloth E.N.E.N., M.H.M.H. Studier M.H.M.H., Observation of Astatine Compounds by Time-of-Flight Mass Spectrometry, „Inorganic Chemistry”, 5 (5), 1966, s. 766–769, DOI: 10.1021/ic50039a016 (ang.).

[Grover-5] 1 2 J.R.J.R. Grover J.R.J.R., C.R.C.R. Iden C.R.C.R., H.V.H.V. Lilenfeld H.V.H.V., Reactions of chlorine and bromine with hydrogen astatide, „Journal of Chemical Physics”, 64, 1976, s. 4657–4671, DOI: 10.1063/1.432050 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]