Kwas arsenowy

Kwas arsenowy
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
podst.	trihydroksyarsanon
addyt.	trihydroksydooksydoarsen
wodor.	triwodoro(tetraoksydoarsenian)
	Inne nazwy i oznaczenia
półsyst.	kwas arsenowy
Stocka	kwas arsenowy(V)
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezwodny kwas arsenowy nie daje się wyizolować, hemihydrat ma postać przezroczystych do białych, higroskopijnych, bezwonnych kryształów
Wzór chemiczny	H3AsO4
• zapis Hilla	AsH3O4
• inne wzory	(OH)3AsO
Masa molowa	141,94 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	7778-39-4
PubChem	234
InChI
	InChI=1S/AsH3O4/c2-1(3,4)5/h(H3,2,3,4,5)
	InChIKey
	DJHGAFSJWGLOIV-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	2,5 g/cm³ (hemihydrat); ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	bardzo dobrze rozpuszczalny (hemihydrat)
	w innych rozpuszczalnikach
	bardzo dobrze rozpuszczalny w etanolu (hemihydrat)
Temperatura topnienia	36,1 °C (hemihydrat)
Wartości pK	pKa1 2,26; pKa2 6,76; pKa3 11,29;
Budowa
Typ hybrydyzacji i VSEPR	sp³
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H301, H312, H314, H331, H350, H361, H410
Zwroty P	P202, P273, P280, P284, P304+P340, P312
Numer RTECS	CG0700000
Dawka śmiertelna	LD50 48 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Podobne związki
Inne aniony	kwas fosforowy, kwas azotowy
Podobne związki	kwas arsenawy
Pochodne	arseniany, np. arsenian sodu
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas arsenowy, nazwa Stocka: kwas arsenowy(V), H₃AsO₄ – nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów tlenowych. Jest kwasem trójprotonowym o mocy zbliżonej do kwasu fosforowego (pK_a 2,26, 6,76 i 11,29^[2]). Jest silnie trujący.

Otrzymywanie

Roztwory kwasu arsenowego otrzymać można przez rozpuszczenie bezwodnika arsenowego (pentatlenku diarsenu) w wodzie:

As₂O₅ + 3H₂O ⇌ 2H₃AsO₄

Poprzez odwodnienie (np. dekatlenkiem tetrafosforu) reakcja ulega odwróceniu. Inną reakcją otrzymywania kwasu arsenowego jest utlenianie arsenu albo tritlenku diarsenu za pomocą stężonego kwasu azotowego:

As + 5HNO₃ → 5NO₂ + H₂O + H₃AsO₄

As₂O₃ + 4HNO₃ + H₂O → 4NO₂ + 2H₃AsO₄

Właściwości

Kwas arsenowy jest silnie higroskopijny. W temperaturze −30 °C stabilne są jego dwa hydraty: H₃AsO₄·½H₂O oraz H₃AsO₄·2H₂O. Przy podgrzewaniu do 100 °C powstaje związek o stosunku As₂O₅:H₂O = 3:5. Po przekroczeniu 300 °C powstaje bezwodny As₂O₅. Bezwodny kwas arsenowy nie został dotąd uzyskany.

Przypisy

1 2 3 Arsenic acid, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 500006 [dostęp 2025-03-02] (niem. • ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-48, 5-87, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).

[GESTIS-1] 1 2 3 Arsenic acid, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 500006 [dostęp 2025-03-02] (niem. • ang.).

[CRC-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-48, 5-87, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).

[1]

[2]