Chwalibożyce

Chwalibożyce
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Oława

Liczba ludności (2022)

371[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-200[2]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0879340

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oława, na dole znajduje się punkt z opisem „Chwalibożyce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Chwalibożyce”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Chwalibożyce”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Chwalibożyce”
Ziemia50°52′07″N 17°18′56″E/50,868611 17,315556[3]
Kościół św. Antoniego w Chwalibożycach na rycinie z połowy XVIII w. autorstwa Friedricha Bernharda Wernera

Chwalibożyce (niem. Frauenhain)[4] – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.[5]

Informacje ogólne

Wieś znajduje się 7,5 kilometra od Oławy,[4] na trasie drogi łączącej Oławę z Grodkowem.[6]

We wsi znajdują się dwa sklepy spożywczo-przemysłowe.[7][8]

Podział administracyjny

W okresie pruskim Chwalibożyce były siedzibą gminy, a we wsi znajdował się urząd stanu cywilnego.[4] Od 1816 r. wieś znajdowała się w powiecie oławskim rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk,[9] a od 1919 r. znajdowała się na terenie wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.[10]

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś wchodziła w skład gminy Godzikowice.[11] W latach 1954-1959 wieś wchodziła w skład gromady Osiek,[12][13] a w latach 1960-1972 wieś należała do gromady Godzikowice.[14] Od 1972 r. wieś należy do gminy wiejskiej Oława.[15][16][17] Do 1975 r. wieś wchodziła w skład powiatu oławskiego województwa wrocławskiego.[18] W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.[19]

Historia

Wieś z XIII w. o układzie owalnicy z dodatkową nawsią. W 1230 r. uzyskała lokację na prawie niemieckim od zakonu templariuszy,[4] i podlegała komandorii w Oleśnicy Małej.[20] W 1230 r. wieś miała powierzchnię 36 łanów, z czego 4 były wolnymi łanami należącymi do sołtysa, a 3 łany stanowiły własność kościelną (Widmut). W 1294 r. templariusze są wspomniani jako właściciele wsi, a wieś miała powierzchnię 38 łanów, z czego 32 były łanami czynszowymi.[4]

Na początku XIV w., po likwidacji zakonu templariuszy Chwalibożyce należały do książąt brzeskich i oławskich, którzy są wspomniani jako jej właściciele w 1364, 1390 i 1458 r. Po zajęciu Śląska przez Prusy w wyniku wojen śląskich w połowie XVIII w. wieś należała do pruskiego urzędu królewskiego (Stifts-Amt) w Brzegu, choć w 1830 r. jako właściciel wsi jest wspomniany urząd królewski w Oławie. W 1783 r. we wsi jest wspomniany kościół ewangelicki i szkoła, która w 1830 r. miała jednego nauczyciela. W 1830 r. we wsi jest wspomniany przytułek dla ubogich.[4]

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Chwalibożyce nosiły następujące nazwy[4]:

  • do 1364 r.: Wowrinhayn lub Wowrinhain
  • 1378 r.: Frouwenhain
  • 1390 r.: Frawnhain
  • 1783 r.: Frauenhayn
  • do 1945 r.: Frauenhain (niemiecka nazwa wsi)
  • do 1945 r.: Frowuń (polska nazwa wsi, wspomniana w tomie II Słownika geograficznego Królestwa Polskiego wydanego w 1881 r.)[6]
  • od 1945 r.: pierwotnie Frowuń (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej),[21] obecnie Chwalibożyce.[4][5]

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Frauenhain" do grupy nazw wsi wywodzących się od funkcji wsi albo budynków rządowych lub publicznych w nim się znajdujących.[22]

Gospodarka

W pierwszej połowie XIX w. we wsi znajdowały się karczma, kuźnia, gorzelnia, młyn z wiatrakiem, urząd celny, 17 przędzalni lnu, 13 zakładów rzemieślniczych i sklep. W 1845 r. we wsi odnotowano hodowlę 866 owiec merynosów i 222 sztuk bydła, uprawę tytoniu i lnu oraz działalność pszczelarską. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 677 ha, z czego pola uprawne stanowiły 615 ha, łąki 32 ha, a lasy 1 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 42,60 marek niemieckich za hektar pola, 26,24 marek za hektar łąki i 9,40 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 677 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 40,51 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Łukowicach Brzeskich (Laugwitz),[4] a także w Jaczkowicach (Jätzdorf).[9]

Teraźniejszość

Wieś posiada sieć wodociągową i jest skanalizowana.[23]

We wsi znajduje się kościół św. Antoniego, będący kościołem filialnym rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny w Osieku, należącej do dekanatu Oława archidiecezji wrocławskiej.[24] We wsi znajduje się też cmentarz komunalny.[25]

We wsi znajduje się świetlica wiejska, budowana w latach 2017-2018 oraz 2020-2021 i otwarta w 2023 r.[26][27][28][29]

We wsi funkcjonuje publiczna szkoła podstawowa.[30] Szkoła ta funkcjonuje od 1994 r. i zrzesza uczniów pochodzących z Chwalibożyc, Godzikowic, Jankowic Małych i Owczar.[31] We wsi istnieje także Niepubliczny Zespół Wychowania Przedszkolnego, prowadzony przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Oława i funkcjonujący przy szkole podstawowej w Chwalibożycach.[32]

We wsi znajduje się klub piłki nożnej LKS Burza (znany też jako "Burza-Dombud") Chwalibożyce.[33][34][35] Klub ten został założony w 2002 r., a osobowość prawną uzyskał w 2006 r.[35] Klub ten w sezonie 2026/27 brał udział w meczach klasy B w grupie Wrocław V, a od sezonu 2013/14 do sezonu 2015/16 brał udział w meczach klasy okręgowej w grupie Wrocław.[34]

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[36]:

Ponadto według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się, oprócz kościoła św. Antoniego, następujące zabytki[37]:

  • historyczny układ ruralistyczny wsi
  • cmentarz poewangelicki przy kościele św. Antoniego
  • domy mieszkalne nr 10, 11 i 20
  • dom mieszkalno-gospodarczy nr 43
  • transformator

Demografia

W 1783 r. wieś zamieszkiwało 289 osób. W 1819 r. Chwalibożyce zamieszkiwało 337 osób, w 1830 r. 380 osób, w 1845 r. 476 osób, w 1871 r. 536 osób, w 1885 r. 543 osoby, a w 1895 r. 562 osoby. W 1905 r. wieś miała 502 mieszkańców, w 1925 r. 451 mieszkańców, w 1935 r. 450 mieszkańców, a cztery lata później 449 mieszkańców.[4] W 2001 r. w Chwalibożycach mieszkały 392 osoby, w 2011 r. 369 osób,[38] a w 2022 r. 371 osób.[39]

W 1925 r. na 451 mieszkańców wsi 209 było mężczyznami, a 242 kobietami. We wsi mieszkało 317 ewangelików i 134 katolików. Ewangelicy mieli własny zbór w Chwalibożycach (Frauenhain), a katolicy należeli do parafii w Osieku (Hennersdorf).[4]

Liczba ludności Chwalibożyc

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-03].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 161 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 16906.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Frauenhain Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-08-04] (niem.).
  5. 1 2 Sołectwa » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  6. 1 2 Filip Sulimierski, Frowuń, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II (Derenek – Gżack), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1881, s. 415 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  7. ↑ ABC, Chwalibożyce 18, Chwalibożyce 55-200, numer telefonu [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  8. ↑ U Doroty, Chwalibożyce 10, Chwalibożyce 55-200 - Spożywczy, Przemysłowy - Sklep, numer telefonu [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  9. 1 2 Frauenhain 2), [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 503 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  10. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-08-04] (niem.).
  11. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  13. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  14. ↑ Uchwała Nr 25 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 1959 r. w sprawie zniesienia, utworzenia, zmiany granic oraz przeniesienia siedzib niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 34), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad
  15. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  16. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  17. ↑ 1973 - powstanie gminy Oława » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  18. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  19. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  20. ↑ Radosław Biel, Co kryje dziedziniec w dawnej komandorii templariuszy w Oleśnicy Małej? [online], Archeologia Żywa, 1 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  21. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  22. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 117 [dostęp 2026-08-04] (pol. • niem.).
  23. ↑ Woda, kanalizacja » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  24. ↑ Osiek, [w:] Archidiecezja Wrocławska, www.archidiecezja.wroc.pl [dostęp 2026-08-04] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-03] (pol.).
  25. ↑ Cmentarze komunalne » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  26. ↑ Powstaje nowa świetlica w Chwalibożycach - Olawa24.pl [online], olawa24.pl, 20 lipca 2017 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  27. ↑ Trwa budowa świetlicy w Chwalibożycach » Gmina Oława [online], Gmina Oława, 23 stycznia 2018 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  28. ↑ Świetlica w Chwalibożycach z nowym wykonawcą - Olawa24.pl [online], olawa24.pl, 19 sierpnia 2020 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  29. ↑ Joanna Szulżyk, Uroczyste otwarcie świetlicy w Chwalibożycach » Gmina Oława [online], Gmina Oława, 12 listopada 2023 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  30. ↑ SP Chwalibożyce » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  31. ↑ XX-lecie naszej szkoły- Szkoła dawniej i dziś [online], spchwalibozyce.pl [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  32. ↑ Przedszkola niepubliczne » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  33. ↑ Adam Basiński, Burza Chwalibożyce [online], Piłkarskie Ligi 24, 4 sierpnia 2025 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  34. 1 2 Skarb - Burza Chwalibożyce [online], www.90minut.pl [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  35. 1 2 Historia klubu - Burza-Dombud Chwalibożyce [online], burzachwalibozyce.futbolowo.pl [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  36. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 134. [dostęp 2012-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  37. ↑ Wykaz zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu - dawne województwo wrocławskie (dostęp 2026-08-04)
  38. ↑ Liczba mieszkańców gminy Oława, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej, bip.gminaolawa.pl, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-04] (pol.).
  39. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-03].

Bibliografia

  • Die combin. Parochieen Frauenhain, Heidau u. Hünern, [w:] F. G. Eduard Anders, Statistik der Evangelischen Kirche in Schlesien, Glogau 1848, s. 222-223
  • Josef Brier, Die Aussetzung von […] Frauenhain, "Briegische Heimatblätter, II. Folge", nr. 60-61 (1938), s. 238 i 241
  • Karl Langner, Frauenhain, wirtschaftlich und kulturell gesehen, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 5/1962, s. 19
  • Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów)
  • Karl Buschbeck, Die evangelischen Kirchen und Gemeinden im Ohlauer Land, Ulm 1968, s. 12
  • Klaus Paul, Stamm- und Nachfahrenliste Paul aus Frauenhain, Kr. Ohlau, "Archiv ostdeutscher Familienforscher", nr. VI/13 (lipiec 1976), s. 386-390 i 394
  • Der Paul-Hof in Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 9/1976, s. 15; nr. 11/1976, s. 9 i nr. 12/1976, s. 11
  • Gerhard Bock, Die evangelische Schule zu Frauenhain 1746-1790, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/1982, s. 4 i nr. 10/1982, s. 5
  • Johannes Renner, Das Vatergrab zu Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1982, s. 4
  • Erich Woitelle, Frauenhain, Erinnerungen an 1945, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 3/1996, s. 21 i nr. 4/1996, s. 20-22
  • Erich Woitelle, Erinnerungen an die Erntezeit, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/1996, s. 22
  • Erich Woitelle, Erlebnisse im Winter, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/1997, s. 22
  • Linus Hellwig, Hennersdorf, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/1997, s. 24
  • Heinz Quester, Predigergeschichte des Kirchenkreises Ohlau in Schlesien, "Jahrbuch für Schlesische Kirchengeschichte", t. 76/77 (1997/98), s. 385-388
  • Erich Woitelle, Frauenhain, wirtschaftlich und kulturell gesehen, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 10/1998, s. 17 i nr. 11/1998, s. 22
  • Erich Woitelle, Erlebnisse eines Fünfzehnjährigen (Sechzehnjährigen) in Frauenhain 1946, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/1999, s. 20; nr. 3/1999, s. 23; nr. 4/1999, s. 21; nr. 5/1999, s. 20; nr. 6/1999, s. 17; nr. 7/1999, s. 20; nr. 8/1999, s. 29; nr. 9/1999, s. 25 i nr. 1/2000, s. 23
  • Gerhard Vierling, Die Heimat meiner Mutter und ihrer Vorfahren Frauenhain/Klein-Oels, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/1999, s. 18; nr. 7/1999, s. 21; nr. 8/1999, s. 30; nr. 9/1999, s. 26; nr. 10/1999, s. 20 i nr. 11/1999, s. 22
  • Heinz Quester, Ergänzungen zur Predigergeschichte des Kirchenkreises Ohlau in Schlesien, "Jahrbuch für schlesische Kirchengeschichte, Neue Folge", t. 79, Stuttgart 2000, s. 165
  • Erich Woitelle, Wer waren in unserer Kinder- und Jugendzeit die sogenannten „Hauptpersonen“ im Dorf?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2000, s. 25
  • Erich Woitelle, Wer kennt sie noch, die schriftsprachlichen und mundartlichen Bezeichnungen von und um Frauenhain?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 3/2001, s. 22
  • Erich Woitelle, 55 Jahre fern der Heimat, Die Tage der Vertreibung aus unserer Heimat, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/2001, s. 18
  • Erich Woitelle, Frauenhain, Daten unserer altehrwürdigen Kirche, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2001, s. 24
  • Gerhard Vierling, Käthe und Manfred Scholz, Manfred Riedel, Einweihung der Gedenktafel für unsere verstorbenen Heimatfreunde, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2002; s. 21; nr. 8/2002, s. 22 i nr. 9/2002, s. 25
  • Heinz Quester, Zur Geschichte der evangelischen Kirchengemeinden des Kirchenkreises Ohlau in Schlesien, "Jahrbuch für Schlesische Kirchengeschichte", t. 82, Stuttgart 2003, s. 260-264
  • Edeltraud Kiesewetter, Erinnerungen an Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2003, s. 22
  • Erich Woitelle, Wie entstand der Namen Frauenhain und wie entwickelte sich unser ehemaliger Heimatort?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2004, s. 23
  • Erich Woitelle, So erlebten wir Kinder den Winter in Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2005, s. 20 i nr. 2/2005, s. 21
  • Erich Woitelle, Bewohner von Frauenhain am 23. Januar 1945, am Tage der Flucht vor der näherrückenden Russischen Front, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2005, s. 22
  • Erich Woitelle, Erinnerungen an die Erntezeit, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2005, s. 21 i nr. 8/2005, s. 21
  • Gisela Libowsky, Meine Flucht 1945 von Ohlau nach Berlin, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2006, s. 20
  • Erich Woitelle, Was hat sich in Frauenhain seit 1946 verändert?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 3/2006, s. 18 i nr. 4/2006, s. 21
  • Erich Woitelle, Schriftsprachlich und mundartlich, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2006, s. 21
  • Das Kriegsende am 8.5.1945 – und was danach kam, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2007, s. 16 i nr. 3/2007, s. 21
  • Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 45
  • Erich Woitelle, Silvester in der alten Heimat, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2008, s. 32
  • Erich Woitelle, Wie viele Denkmäler sind noch in unserer Heimat erhalten?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2009, s. 23
  • Erich Döring, Das Schicksal unseres Heimatfreundes Erich Beutner, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/2009, s. 24
  • Ursula Schraml, Aus meinem Leben, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2010, s. 14
  • Erich Woitelle, Sitten und Gebräuche in Frauenhain, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2010, s. 18
  • Erich Woitelle, Ortsplan von Frauenhain, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2010, s. 15
  • Carmen Langner-Proskawetz, Erlebnisse ihrer Eltern Hans und Brunhilde Langner 1944/45, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 8/2010, s. 21
  • Erich Woitelle, Erinnerungen an Flucht und Vertreibung, "Heimatbatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2011, s. 22
  • Erich Woitelle, Entstehung und Entwicklung unseres ehemaligen Heimatortes Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2011, s. 18
  • Erich Woitelle, Skizze von Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 5/2011, s. 21-22
  • Erich Woitelle, Bauernhöfe in der alten Heimat, damals und heute, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/2011, s. 19-20
  • Erich Woitelle, Jugenderinnerungen in und um Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/2011, s. 25 i nr. 1/2012, s. 19
  • Erich Woitelle, Frauenhain im Wandel der Zeit, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2012, s. 19 i nr. 3/2012, s. 20
  • Erich Woitelle, Erinnerungen, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2012, s. 20
  • Karl Haschke, Erlebnisse eines Bürgermeisters und Treckführers im Januar 1945, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2013, s. 30 i nr. 2/2013, s. 15
  • Erich Woitelle, Unser schönes Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 9/2013, s. 24-26
  • Erich Woitelle, Als beim Landwirt Beutner in Frauenhain die Scheune brannte, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/2013, s. 21-22
  • Erich Woitelle, Erinnerungen, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2014, s. 24
  • Erich Woitelle, Einschulung, erster Schultag und Eintritt ins Berufsleben, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2014, s. 23-24
  • Erich Woitelle, Erinnerungen an meine Kindergartenzeit in Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2014, s. 24
  • Erich Woitelle, „Schlendern“ wir heute einmal in Gedanken durch „unser Frauenhain“, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/2014, s. 17
  • Erich Woitelle, „Unter der blühenden Linde“, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2014, s. 20
  • Hubertus Unfried, Erlebnisse eines Heimatvertriebenen Januar 1945, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 10/2014, s. 21
  • Erich Woitelle, Der Monat Januar erinnert uns wieder, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2015, s. 25-26
  • Erich Woitelle, Erinnerungen eines 14jährigen 1945/48, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2015, s. 22-23
  • Erich Woitelle, Rückkehr und versuchter Wiederaufbau, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2015, s. 18
  • Erich Woitelle, Sitten und Gebräuche in Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2016, s. 20-21
  • Erich Woitelle, Wieviele Denkmäler sind noch in unserer alten Heimat vorhanden?, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/2017, s. 22-23
  • Erich Woitelle, Das Schicksal unseres Heimatfreundes Erich Beutner, aufgezeichnet von Erich Döring, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2017, s. 20
  • Winfried Rochner, 1952 als Erinnerungsjahr, eingesandt von A. Marks, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 5/2017, s. 1-3
  • Erich Woitelle, Meine Erinnerungen an Frauenhain, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 6/2017, s. 19
  • Erich Woitelle, Als beim Landwirt Beutner in Frauenhain die Scheunen brannten, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 7/2017, s. 21

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.