Octan sodu

Octan sodu
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwne kryształy lub granulki
Wzór Hilla	C2H3NaO2
Inne wzory	CH3COONa
Masa molowa	82,03 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	127-09-3 (bezwodny); 6131-90-4 (trihydrat)
PubChem	517045
DrugBank	DB09395
SMILES
	CC(=O)[O-].[Na+]
InChI
	InChI=1S/C2H4O2.Na/c1-2(3)4;/h1H3,(H,3,4);/q;+1/p-1
	InChIKey
	VMHLLURERBWHNL-UHFFFAOYSA-M
Właściwości
	Gęstość
	1,528 g/cm³; ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	50,4 g/100 g (20 °C); 246 g/l;
	w innych rozpuszczalnikach
	etanol: dość trudno
Temperatura topnienia	328 °C (bezwodny)
Temperatura rozkładu	58 °C (trihydrat)
Wartość pK	pKb 9,25
Budowa
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Substancja nie jest klasyfikowana jako; niebezpieczna według kryteriów GHS.
	NFPA 704
	1 1 0
Temperatura zapłonu	powyżej 250 °C (zamknięty tygiel)
Numer RTECS	AJ4300010
Dawka śmiertelna	LD50 3530 mg/kg (szczur, doustnie)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Octan sodu – organiczny związek chemiczny z grupy octanów, dobrze rozpuszczalna w wodzie sól kwasu octowego i zasady sodowej. Jako sól słabego kwasu i mocnej zasady, w roztworach wodnych ulega częściowej odwracalnej hydrolizie z wytworzeniem odczynu zasadowego:

CH₃COONa + H₂O ⇌ CH₃COOH + Na⁺ + OH⁻

Ze względu na hydrolizę, w obecności wilgoci octan sodu lekko pachnie kwasem octowym.

Otrzymywanie

Octan sodu otrzymuje się w reakcji kwasu octowego z węglanem sodu lub wodorotlenkiem sodu^[6]:

Na₂CO₃ + 2CH₃COOH → 2CH₃COONa + CO₂↑ + H₂O

NaOH + CH₃COOH → CH₃COONa + H₂O

Zastosowanie

Jest stosowany jako dodatek do żywności o numerze E262 jako regulator kwasowości i konserwant^[7]. Roztwór octanu sodu to składnik aktywny ogrzewaczy termicznych, wykorzystywanych jako ogrzewacze do rąk czy kompresy. Są to różnego kształtu pojemniki z tworzywa sztucznego, wypełnione przesyconym (w temperaturze pokojowej) roztworem octanu sodu, który pobudzony bodźcem mechanicznym krystalizuje, wydzielając ciepło.

Przypisy

1 2 3 4 5 David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-89, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
1 2 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .
1 2 3 4 Sodium Acetate anhydrous (nr W302406) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-04-14].
↑ Octan sodu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: W302406 [dostęp 2012-04-14] .
↑ Sodium Acetate anhydrous (nr W302406) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-04-14]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Sodium acetate, [w:] PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 852, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).
↑ Paulina Styś-Nowak: Octan sodu (E262). 2023-02-02. s. vitapedia.pl. [dostęp 2024-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-24)].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[CRC-1] 1 2 3 4 5 David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-89, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).

[FPX-2] 1 2 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .

[W302406pl-3] 1 2 3 4 Sodium Acetate anhydrous (nr W302406) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-04-14].

[SA-4] Octan sodu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: W302406 [dostęp 2012-04-14] .

[W302406en-5] Sodium Acetate anhydrous (nr W302406) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-04-14]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[Patnaik-6] Sodium acetate, [w:] PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 852, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).

[vita-7] Paulina Styś-Nowak: Octan sodu (E262). 2023-02-02. s. vitapedia.pl. [dostęp 2024-12-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-24)].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]