Insula (hapsirë urbane)
Fjala latine insula (tekstualisht ishull; forma në shumës: insulae) përdorej në qytetet romake për të përshkruar ose një bllok banesash në planin e një qyteti (d.m.th. një hapsirë urbane e rrethuar nga katër rrugë)[1] ose më vonë një llojë ndërtesë apartmentesh që zinte një bllok të tillë urban specifikisht në Romë dhe Ostian e afërt.[2][3] Lloji i fundi i insulae ishin të njohura të ishin të prirura ndaj zjarrit, rrënimit dhe sëmundjet.[4]
Një plan standard qyteti romak[5] bazohej në një plan rrjet drejtëkëndor rrugësh (të vendosura në kënd të drejtë me njëra-tjetrën).[6] Ai bazohej mbi modelet e qyteteve të lashta greke, të përshkruara nga Hipodamosi i Miletit. U përdor veçanërisht kur themeloheshin qytete të reja, p.sh.: në Roman coloniae.
Rrugët e secilit qytet dizenjonin decumani (rrugët me drejtim lindje–perëndim) dhe cardines (rrugët me drejtim veri–jug). Rrugët kryesore, decumanus maximus dhe cardo maximus, priteshin në ose pranë forumit, përreth të cilit vendoseshin ndërtesat më të rëndësishme publike.
Shiko gjithashtu
- Imbreks dhe tegula
- Rendet arkitekturorë
- Stili arkitekturor
- Planifikimi urban
- Urbanizimi
- Zona urbane
- Arkitektura Romake
- Agger
- Arsimi në Romën e lashtë
- Arti romak
- Marina Romake
- Mare Nostrum
- Anijet Romake
- Shtetësia Romake
- Tempulli Romak
- Insula (ndërtesë)
- Domus
- Llaçi romak
- Vila Romake
- Arx
- Bujqësia në Romën e lashtë
- Cirku Romak
- Contio
- Cursus honorum
- Çitadela
- Dominati (Roma)
- E drejta romake
- Ekonomia Romake
- Feja romake
- Festivalet Romake
- Fëmijëria në Romën e lashtë
- Filozofia e lashtë romake
- Harku i Triumfit
- Honesta missio
- Honestiores dhe humiliores
- Institucionet politike të Romës së lashtë
- Kalendari Romak
- Kleisoura (distrikt bizantin)
- Klima e Romës së Lashtë
- Kolonia Romake
- Koloseumi
- Kolumbarium
- Kopshtet romake
- Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
- Kultura e Romës së lashtë
- Kuzhina antike romake
- Larja në Romën e Lashtë
- Limes
- Limes Alutanus
- Limes Danubii
- Limes Moesicus
- Limes Pannonicus
- Limes Porolissensis
- Limes Sarmatiae
- Limes Transalutanus
- Lista e toponimeve latine në Ballkan
- Lista e kolonive romake
- Ludi
- Legjioni romak
- Magjistratët romakë
- Magister militum Ilirikum
- Mansio
- Martesa në Romën e lashtë
- Mitologjia romake
- Moda e flokëve në Romën e lashtë
- Monarkia romake
- Mos maiorum
- Muret e lashta të Durrësit
- Muret mbrojtëse romake
- Muri i Hadrianit
- Muri i Trajanit
- Notitia Dignitatum
- Novus homo
- Optimates dhe populares
- Pax Romana
- Perandoria Romake
- Periudha e Ngrohtë Romake
- Principati (Roma)
- Republika Romake
- Romanitas
- Romanizimi (kulturor)
- Rrugët romake
- Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
- Shtatë Kodrat e Romës
- Skllavëria në Romën e lashtë
- Soli (hyjni)
- Spektaklet Romake
- SPQR
- Teknologjia në Romën e lashtë
- Thermae
- Traditat romake të emërtimit
- Triumfi Romak
- Ura romake
- Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
- Ushtria Romake
- Vallum
- Veshjet në Romën e lashtë
- Vigiles
- Zjarrfikja në Romën e Lashtë
Referime
- ↑ Chaitanya Iyyer (1 dhjetor 2009). Land Management (në anglisht). Global India Publications. fq. 147. ISBN 978-93-80228-48-8.
- ↑ Gregory S. Aldrete (2004). Daily Life in the Roman City: Rome, Pompeii and Ostia (në anglisht). Greenwood Publishing Group. fq. 78–80. ISBN 978-0-313-33174-9.
- ↑ Stephen L. Dyson (1 gusht 2010). Rome: A Living Portrait of an Ancient City (në anglisht). Johns Hopkins University Press. fq. 217–9. ISBN 978-1-4214-0101-0.
- ↑ Goldsworthy, Adrian (28 gusht 2014). Augustus: First Emperor of Rome (në anglisht). Yale University Press. fq. 19. ISBN 978-0-300-21666-0.
- ↑ Macaulay, David (1974). City: A Story of Roman Planning and Engineering (në anglisht). Boston: Houghton-Mifflin.
- ↑ "Roman Engineers: A Plan for a Small Roman City". jaysromanhistory.com (në anglisht).
Bibliografia
- Gregory S. Aldrete (2004). Daily Life in the Roman City: Rome, Pompeii and Ostia (në anglisht). Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-33174-9.
- Stephen L. Dyson (1 gusht 2010). Rome: A Living Portrait of an Ancient City (në anglisht). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0101-0.
- Goldsworthy, Adrian (28 gusht 2014). Augustus: First Emperor of Rome (në anglisht). Yale University Press. ISBN 978-0-300-21666-0.
- Chaitanya Iyyer (1 dhjetor 2009). Land Management (në anglisht). Global India Publications. ISBN 978-93-80228-48-8.
- Macaulay, David (1974). City: A Story of Roman Planning and Engineering (në anglisht). Boston: Houghton-Mifflin.
Lidhje të jashtme
