Limes Alutanus
Limes Alutanus[1] ishte një kufi lindor i fortifikuar i provincës romake të Dakisë i ndërtuar nga perandori romak Adrian për të ndaluar pushtimet dhe sulment nga lindja.[2]
Ai ishte pjesë e sistemit kufitar të Limes Dacicus.[3] Ai u ndërtua përgjatë lumit Olt (latinisht Alutus) dhe përfshinte një vallum në drejtimin veri-jug në krahun lindor të lumit.
Të paktën dymbëdhjetë deri në gjashtëmbëdhjetë fortesa janë rregjistruar te Tabula Peutingeriane, shumica e të cilave janë konfirmuar nga hulumtimet arkeologjike, duke nisur nga veriut:[4][5][6]
Në vitet 249–250, gotët do të depërtonin në Limes Alutanus dhe do të shkatërronin castrum në Slăveni, që duket se nuk u banua deri vonë, pasi monedhat e fundit të zbuluara datojnë nga viti 258.[7]
Lista e fortesave
Tabula Peutingeriane dëshmon midis dymbëdhjetë dhe gjashtëmbëdhjetë fortesa, shumë prej të cilave janë konfirmuar arkeologjikisht. Nga veriu në jug ato janë:[5][6]
- Castra e Cincșor-it
- Castra e Feldioarës
- Caput Stenarum (Boiţa, Sibiu)
- Pons Vetus (Câineni, Vâlcea)
- Râul Vadului
- Praetorium II (Racovița)
- Praetorium I (Copăceni)
- Arutela (pika "Poiana Bivolari", afër qytezës së Călimăneşti)
- Castra Traiana (Sânbotin, Vâlcea)
- Buridava (Stolniceni, Vâlcea)
- Pons Aluti (Ioneştii Govorei)
- Rusidava (Drăgăşani)
- Acidava (castra) (Enoşeşti)
- Romula (Reşca)
Nën një program të Komisionit Rumun të Limes (Comisiei Naţionale Limes – CNL), në vitin 2016 u nis rregjistrimi dhe hartografimi i limes me qëllim përshtatjen e dokumentimit të limes në Rumani me normat evropiane, me mendimin e përfshirjes së tyre të mundshëm në listën e vendeve të trashëgimisë botërore.[8][9]
Shiko gjithashtu
- Dakia
- Dakët
- Burebista
- Dioqeza e Dakisë
- Rumania parahistorike
- Limes
- Agentes in rebus
- Agger
- Anijet Romake
- Arkitektura Romake
- Arsimi në Romën e lashtë
- Arti romak
- Arx
- Bujqësia në Romën e lashtë
- Burgus
- Castellum
- Castra
- Cirku Romak
- Claustra Alpium Iuliarum
- Contio
- Cursus honorum
- Çitadela
- Dominati (Roma)
- Domus
- Dux
- E drejta romake
- Ekonomia Romake
- Feja romake
- Festivalet Romake
- Filozofia e lashtë romake
- Frumentarii
- Harku i Triumfit
- Honesta missio
- Honestiores dhe humiliores
- Iliro-romakët
- Institucionet politike të Romës së lashtë
- Insula (ndërtesë)
- Insula (hapsirë urbane)
- Itinerari
- Kalendari Romak
- Kleisoura (distrikt bizantin)
- Klima e Romës së Lashtë
- Kohorta (njësi ushtarake)
- Kolona e Fitores
- Kolonia Romake
- Kopshtet romake
- Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
- Kultura e Romës së lashtë
- Kuzhina antike romake
- Larja në Romën e Lashtë
- Legjioni romak
- Limes Britannicus
- Limes Dacicus
- Limes Danubii
- Limes Moesicus
- Limes Pannonicus
- Limes Porolissensis
- Limes Sarmatiae
- Limes Transalutanus
- Lista e toponimeve latine në Ballkan
- Lista e kolonive romake
- Llaçi romak
- Lupanari
- Magjistratët romakë
- Magister militum Ilirikum
- Mansio
- Mare Nostrum
- Marina Romake
- Martesa në Romën e lashtë
- Mitologjia romake
- Mjekësia Romake
- Moda e flokëve në Romën e lashtë
- Monarkia romake
- Mos maiorum
- Muret e lashta të Durrësit
- Muret mbrojtëse romake
- Muri i Antoninit
- Muri i Hadrianit
- Muri i Trajanit
- Notitia Dignitatum
- Novus homo
- Optimates dhe populares
- Pallatet perandorake të Romës
- Pax Romana
- Perandoria Romake
- Peregrinus
- Peripli
- Periudha e Ngrohtë Romake
- Pronoia
- Principati (Roma)
- Republika Romake
- Romanitas
- Romanizimi (kulturor)
- Rrugët romake
- Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
- Shtatë Kodrat e Romës
- Shtetësia Romake
- Skllavëria në Romën e lashtë
- Soli (hyjni)
- Spektaklet Romake
- SPQR
- Tabula Peutingeriane
- Tempulli Romak
- Teknologjia në Romën e lashtë
- Të Drejtat Latine
- Thermae
- Tirones
- Traditat romake të emërtimit
- Triumfi Romak
- Turma (njësi ushtarake)
- Ujësjellësi Romak
- Ura romake
- Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
- Ushtria Romake
- Valetudinarium
- Vallum
- Veshjet në Romën e lashtë
- Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
- Vigiles
- Vila Romake
- Zjarrfikja në Romën e Lashtë
Referime
- ↑ Limes Transalutanus
- ↑ Mihai Vinereanu (City University, Nju Jork, SUA) Originea geto-daca a limbii române Arkivuar 27 janar 2010 tek Wayback Machine
- ↑ Limes Romania Project
- ↑ "Judeţul Vâlcea". vbleotu.ro (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 31 janar 2009.
- 1 2 "Judetul Valcea - scurt istoric". clubromania.ro (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 24 janar 2009.
- 1 2 Bejan, Adrian (1998). Dacia Felix - Istoria Daciei Romane (PDF) (në rumanisht). fq. 42. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 15 mars 2012 – nëpërmjet Litere.uvt.ro.
- ↑ Christian Körner (2002). Philippus Arabs: ein Soldatenkaiser in der Tradition des antoninesch-severischen Prinzipats (në gjermanisht). Walter de Gruyter. fq. 153.
- ↑ Raport anual de Programul Naţional Limes. (2016)
- ↑ projektet e propozuara në UNESCO
Bibliografia
- Bejan, Adrian (1998). Dacia Felix - Istoria Daciei Romane (PDF) (në rumanisht). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 15 mars 2012 – nëpërmjet Litere.uvt.ro.
- Christian Körner (2002). Philippus Arabs: ein Soldatenkaiser in der Tradition des antoninesch-severischen Prinzipats (në gjermanisht). Walter de Gruyter.
- Mihai Vinereanu (City University, Nju Jork, SUA) Originea geto-daca a limbii române Arkivuar 27 janar 2010 tek Wayback Machine
- Cristian M. Vlădescu; Gheorghe Poenaru-Bordea (1972). Un segment din Limes Alutanus: Fortificaţiile romane din jurul masivului Cozia (në rumanisht). Consiliul culturii şi Educaţiei socialiste.