Linia kolejowa nr 230

Linia kolejowa nr 230

Wejherowo – Garczegorze
Dane podstawowe
Zarządca	PKP PLK
Numer linii	230
Tabela SRJP	445
Długość	63,001[1] km
Rozstaw szyn	1435 mm
Sieć trakcyjna	3 kV
Prędkość maksymalna	0[2] km/h
Przystanek kolejowy w Obliwicach
Przebieg Legenda eksploatowana / istniejąca   zlikwidowana / rozebrana lub planowana kolej metro lub kolej lekka stacja kolejowa/stacja metra przystanek stacja bez ruchu pasażerskiego ładownia, posterunek ruchu itp przystanek częściowo używany koniec linii odcinek odcinek w tunelu odcinek na estakadzie wiadukt most tunel pod wodą zmiana kilometrażu granica państwowa / inna mijanka przejazd kolejowo-drogowy przeprawa promowa     odcinek zelektryfikowany   202 ↑ Gdańsk Główny 0,436 Wejherowo 202 → Stargard Wejherowo ul. I Bryg. Woj. Pol. 6E28 2,106 Wejherowo Cementownia Bolszewka 4,779 Orle 7,390 Góra Pomorska 9,939 Zamostne 12,317 Rybno Kaszubskie 230A ← Żarnowiec EJ 14,499 Słuszewo 16,679 Kostkowo 20,378 Lisewo Kaszubskie 23,314 Gniewino 25,050 Strzebielinko Lęborskie 26,985 Toliszczek 29,529 Prusewo 32,417 Lublewo Lublewo Lęborskie 213 34,765 Osieki Lęborskie 37,606 Choczewo 41,1 Choczewko 42,387 Kurowo 43,6 Przebędowo Lęborskie Przebędowo 213 46,405 Zwartowo 48,1 Zwartówko 49,801 Gościęcino 52,369 Tawęcino 54,5 Karlikowo 55,107 Rekowo Lęborskie 59,762 Obliwice 62 Janisławiec 229 ← Łeba Garczegorze 214 63,437 Garczegorze 229 ↓ Pruszcz Gdański

Linia kolejowa nr 230 – wyłączona z eksploatacji linia kolejowa Wejherowo–Garczegorze.

Pierwszy odcinek linii kolejowej, z Wejherowa do Prusewa, został udostępniony do ruchu 25 listopada 1902 roku. Drugi odcinek, biegnący z Prusewa do Choczewa, został otwarty 18 września 1905 roku. Ostatnim trzecim etapem była budowa odcinka z Choczewa do Garczegorza, na którym ruch rozpoczął się 7 maja 1910 roku. Za realizację projektu była odpowiedzialna spółka Lenz & Co z siedzibą w Berlinie. Dla zarządzania kapitałem przeznaczonym na powstanie linii założono dwie spółki akcyjne Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-Garzigar^[3].

Od 1920 do 1939 roku linię przedzielała granica polsko-niemiecka na rzece Redzie. Z uwagi na ten fakt w okresie tym funkcjonowały dwie niezależne od siebie linie kolejowe Wejherowo-Zamostne po stronie polskiej oraz Rybno-Garczegorze po stronie niemieckiej. Odcinek Wejherowo-Zamostne został otwarty dopiero 1 października 1923 roku. Z uwagi na wygórowane zdaniem strony polskiej rządania spółki Kleinbahn Neustadt-Prüssau zrezygnowano z jej pośrednictwa w prowadzeniu ruchu a tym samym z przewozów transgranicznych. Ciekawostką jest, że otwarcie linii poprzedził wniosek poselski w sejmie w sprawie jej reaktywacji z 8 marca 1923 roku^[4][5]. Po stronie niemieckiej, w 1932 roku, doszło do zerwania współpracy z firmą Lenz & Co i wejścia kolei w skład Zrzeszenia Kolei Tylnopomorskich^[6]. Dla spółek Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-Garzigar posiadamy dla okresu międzywojennego statystykę dotycząca taboru oraz personelu kolejowego. Pierwsza z nich dysponowała 3 parowozami, 3 wagonami osobowymi, 5 wagonami towarowymi i 1 wagonem bagażowym; natomiast spółka Kleinbahn Chottschow-Garzigar 2 parowozami, 5 wagonami osobowymi, 8 wagonami towarowymi i 4 wagonami bagażowymi. Na linii Rybno-Garczegorze pracowało 43 pracowników^[7].

W okresie II wojny światowej ruch był prowadzony jedynie na odcinku Rybno-Garczegorze, z uwagi na spór okupacyjnej landratury w Wejherowie ze spółką państwową Koleje Pomorskie, która przejęła majątek spółek Kleinbahn Neustadt-Prüssau i Kleinbahn Chottschow-Garzigar w 1940 roku^[8].

Po II wojnie światowej ruch na całej linii przywrócono po odbudowie mostów w Zamostnym i Bolszewie w lipcu 1946 roku^[9]. W związku z planowaną budową elektrowni szczytowo-pompowej i pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej nad Jeziorem Żarnowieckim, w latach 80. XX w. zbudowano i zelektryfikowano odgałęzienie do stacji Elektrownia Jądrowa Żarnowiec w postaci linii kolejowej 230A, co wiązało się również z elektryfikacją odcinka Wejherowo-Rybno Kaszubskie. Według służbowego rozkładu jazdy, ruch po zelektryfikowanej bocznicy rozpoczęto 1 czerwca 1986 roku^[10][11].

Zmiana ustroju po 1989 roku oraz zaprzestanie budowy elektrowni atomowej w 1990 roku miały ogromny wpływ na funkcjonowanie tej linii. Ruch pasażerski zawieszono 31 maja 1992 roku^[12]. Już po zamknięciu ruchu pasażerskiego odcinek linii 230 między Wejherowem a Rybnem oraz linii 230A do Czymanowa wykorzystano dla przewozów uczestników przystanku Woodstock w lipcu 1995 roku. Ruchu towarowego zaprzestano ostatecznie w 2004 roku^[13].

29 października 2025 roku, Polskie Linie Kolejowe S.A ogłosiły plany rewitalizacji linii^[14]. Postępowanie przetargowe na wyłonienie wykonawcy robót budowlanych rozpoczęło się w kwietniu 2026 roku^[15]. Na linii 230 zostaną odbudowane lub zbudowane w nowych miejscach stacje i przystanki: Wejherowo Cementownia, Orle, Góra Paradyż, Rybno Kaszubskie, Bolszewo Północne, Kniewo, Kostkowo i Gniewino. Linia zostanie zelektryfikowana (w przypadku odcinka Wejherowo – Rybno Kaszubskie – ponownie; co ciekawe, przeprowadzona w latach 80. XX wieku pierwsza elektryfikacja również miała związek z budową elektrowni jądrowej – przerwaną w 1990 r. inwestycją w Żarnowcu)^[16].

• Wywiad z Leszkiem Lewińskim na portalu EJ Żarnowiec