Linia kolejowa nr 97

Linia nr 97

Skawina – Żywiec
Dane podstawowe
Zarządca	PKP PLK
Numer linii	97
Tabela SRJP	135, 137
Długość	82,708[1] km
Rozstaw szyn	1435 mm
Sieć trakcyjna	3000 V DC
Prędkość maksymalna	100 km/h
Linia nr 97 w Żywcu; widok w kierunku Skawiny
Historia
Rok otwarcia	1884
Rok elektryfikacji	1974 (Skawina – Sucha Beskidzka) 1983 (Sucha Beskidzka – Lachowice) 1989 (Lachowice – Żywiec)
Przebieg Legenda eksploatowana / istniejąca   zlikwidowana / rozebrana lub planowana kolej metro lub kolej lekka stacja kolejowa/stacja metra przystanek stacja bez ruchu pasażerskiego ładownia, posterunek ruchu itp przystanek częściowo używany koniec linii odcinek odcinek w tunelu odcinek na estakadzie wiadukt most tunel pod wodą zmiana kilometrażu granica państwowa / inna mijanka przejazd kolejowo-drogowy przeprawa promowa     odcinek zelektryfikowany   94 ↑ Kraków Płaszów -0,683 15,473 Skawina 0,635 16,118 rzeka Skawinka (90m) 94 ← Oświęcim 0,811 44 Skawina ul.J.Piłsudskiego 0,9 Skawina Zakłady Metalurgiczne 1,2 Skawina SZKS 2,564 953 droga we wsi Rzozów 2,872 Rzozów Centrum 4,082 Rzozów 5,080 Radziszów Centrum 7,213 Radziszów 9,013 Wola Radziszowska Lipki 10,340 Wola Radziszowska 12,440 Podolany 14,627 Leńcze 18,777 Przytkowice 20,744 953 droga we wsi Zebrzydowice 20,940 621 ← Bielsko-Biała Główna 117 ← Bielsko-Biała Główna 953 Kalwaria ul.Mickiewicza 22,252 Kalwaria Zebrzydowska Lanc. 22,442 -0,188 Kalw. Zebrzyd. Lanc. R17 22,884 52 Kalwaria ul.Krakowska 28,994 Stronie 33,115 Stryszów 35,700 Dąbrówka Jezioro Mucharskie 103 ← Trzebinia 37,375 rzeka Skawa (130m) 37,795 54,382 Skawce 304 39,922 28 droga we wsi Tarnawa Dolna 40,759 Zembrzyce Sucha Beskidzka Północ 625 → Sucha Beskidzka Południe 44,739 rzeka Stryszawka (52m) 98 → Chabówka 46,239 0,000 Sucha Beskidzka 49,882 rzeka Stryszawka (35m) 50,404 Stryszawa 51,759 946 droga we wsi Stryszawa 52,479 Lachowice 55,200 Lachowice Centrum 58,607 Kurów Suski 61,801 Hucisko 63,685 ↑ ↓ 65,100 Pewel Wielka 67,485 Pewel Wielka Centrum 70,252 Jeleśnia 70,456 945 droga we wsi Jeleśnia 71,725 945 droga we wsi Pewel Mała 73,859 Pewel Mała Fabryka Śrub 78,159 Żywiec Sporysz 78,741 945 Żywiec ul.Kopernika 80,088 Tartak 80,398 rzeka Soła (135m) 139 ← Katowice 82,025 76,479 Żywiec 139 ↓ Zwardoń

Linia kolejowa nr 97 Skawina – Żywiec – jednotorowa, zelektryfikowana linia kolejowa o długości 82,708 km, otwarta w 1884 roku. Linia była częścią Galicyjskiej Kolei Transwersalnej.

Początek elektryfikacji linii nastąpił w latach 70., kiedy zelektryfikowano odcinek Skawina – Sucha Beskidzka, na którym sieć trakcyjną oddano do użytku 17 lipca 1974 roku^[2.1]. Dalsza elektryfikacja linii postępowała w latach 80., kiedy w dniu 29 września 1983 roku oddano do użytku sieć trakcyjną na odcinku Sucha Beskidzka – Lachowice^[2.2]. Ostatnim zelektryfikowanym odcinkiem były Lachowice – Żywiec, na którym sieć trakcyjną oddano do użytku w dniu 26 października 1989 roku i tym samym zakończono elektryfikację linii^[2.3].

30 grudnia 2014 PKP PLK podpisały z firmą Skanska umowę na budowę linii kolejowej nr 625 Sucha Beskidzka Północ – Sucha Beskidzka Południe (łącznicy pomiędzy liniami 97 i 98) oraz nowego przystanku Sucha Beskidzka Zamek. Dzięki tej łącznicy pociągi z Krakowa do Zakopanego będą mogły minąć stację Sucha Beskidzka, na której dochodzi do zmiany kierunku jazdy^[3][4][5][6]. Budowa łącznicy zakończyła się pod koniec 2016 roku^[5], a jej uruchomienie miało miejsce 11 czerwca 2017^[7].

Pod koniec maja 2017 PKP PLK podpisały ze swoją spółką zależną – PNUIK – umowę na modernizację linii na całej długości wraz z budową nowego przystanku Radziszów Centrum i zaprojektowanie łącznicy w Kalwarii Zebrzydowskiej z linią nr 117^[8]. 22 marca 2018, ze względu na prace modernizacyjne, wprowadzono na linii zastępczą komunikację autobusową^[9].

W czerwcu 2024 PKP PLK podpisały ze Strabagiem umowę na modernizację linii na odcinku Sucha Beskidzka – Żywiec. Umowa objęła m.in. wymianę 35 km torów i sieci trakcyjnej, modernizację peronów, przepustów i przejazdów kolejowo-drogowych^[10].

W listopadzie 2024 rozpoczęły się zasadnicze prace budowlane na odcinku Sucha Beskidzka – Żywiec. W ramach inwestycji przebudowywane są tory, sieć trakcyjna oraz urządzenia sterowania ruchem kolejowym. Modernizowane są również stacje i przystanki, w tym Żywiec Sporysz, a także budowany jest nowy przystanek Żywiec Amfiteatr. Przebudowie podlega także infrastruktura inżynieryjna, w tym przepusty, mosty i wiadukt. Zakończenie inwestycji planowane jest na grudzień 2026 roku^[11].

Linia na użytkowanych odcinkach jest klasy C3 (z wyjątkiem odcinka Sucha Beskidzka – Hucisko, gdzie linia jest klasy B2); maksymalny nacisk osi wynosi 221 kN dla lokomotyw oraz 196 kN dla wagonów (od Suchej Beskidzkiej do Huciska – maksymalny nacisk osi 204 kN dla lokomotyw oraz 177 kN dla wagonów), a maksymalny nacisk liniowy wynosi 71 kN (od Suchej Beskidzkiej do Huciska – 63 kN) (na 1 metr bieżący toru). Sieć trakcyjna jest typu C120-2C oraz jest przystosowana, w zależności od odcinka, do maksymalnej prędkości do 110 km/h; obciążalność prądowa wynosi 1725 A, a minimalna odległość między odbierakami prądu wynosi 20 m. Linia wyposażona jest w elektromagnesy samoczynnego hamowania pociągów^[12].

Od 2010 do 2014 roku Małopolski Zakład Przewozów Regionalnych nie realizował przewozów pasażerskich pociągami osobowymi w relacji Sucha Beskidzka – Żywiec – Sucha Beskidzka. Po linii kursował sezonowo pociąg Interregio Giewont relacji Częstochowa – Zakopane^[13]. 9 stycznia 2015 r. uruchomiono pilotażowe połączenia Przewozów Regionalnych w ww. relacji w liczbie czterech pociągów tygodniowo. Zostały one ponownie zawieszone w grudniu tego samego roku. Od grudnia 2016 roku w rozkładzie jazdy 2016/2017 przywrócono weekendowe połączenia PolRegio Sucha Beskidzka – Żywiec wraz z uruchomieniem pociągu Pilsko w relacji Kraków Główny – Żywiec^[14]. Spółka PKP Intercity w rozkładzie jazdy 2016/2017 uruchomiła (na odcinku Żywiec – Sucha Beskidzka) pociąg TLK Halny do Zakopanego^[15]. W rozkładzie jazdy 2016/2017 uruchomiono także pilotażowe pociągi sezonowe do Zakopanego spółki Koleje Śląskie^[16]. Duże zainteresowanie podróżnych przełożyło się na uruchomienie połączenia także w rozkładzie jazdy 2017/2018^[17].