Linia kolejowa nr 413

Linia nr 413

Człuchów – Przechlewo
Dane podstawowe
Zarządca	PKP PLK
Numer linii	413
Długość	25,420[1] km
Rozstaw szyn	1435 mm
Sieć trakcyjna	brak
Prędkość maksymalna	50[2] km/h
Linia kolejowa 413 w pobliżu przystanku Czosnowo, widok w stronę stacji Człuchów
Przebieg Legenda eksploatowana / istniejąca   zlikwidowana / rozebrana lub planowana kolej metro lub kolej lekka stacja kolejowa/stacja metra przystanek stacja bez ruchu pasażerskiego ładownia, posterunek ruchu itp przystanek częściowo używany koniec linii odcinek odcinek w tunelu odcinek na estakadzie wiadukt most tunel pod wodą zmiana kilometrażu granica państwowa / inna mijanka przejazd kolejowo-drogowy przeprawa promowa     odcinek zelektryfikowany   -0,568 15,318 210 ↑ Runowo Pomorskie 0,000 Człuchów 210 ← Chojnice 6,901 Kiełpin 10,474 Polnica 17,581 Czosnowo rzeka Brda 20,642 Sąpolno Człuchowskie 24,689 Przechlewo 24,852 Koniec linii rzeka Lipczynka 30,516 Nowa Wieś Człuchowska 36,228 Nowa Brda rzeka Brda 41,921 Bielsko Pomorskie 46,234 Koczała 50,517 Łękinia 405 → Piła Główna 55,065 Słosinko 405 ↓ Ustka

Linia kolejowa nr 413 – jednotorowa, niezelektryfikowana linia kolejowa znaczenia miejscowego łącząca stację Człuchów ze stacją Przechlewo^[1].

Pierwotnie linia kończyła się na stacji Słosinko i miała długość 55,065 km^[3].

W pobliżu przystanku Sąpolno Człuchowskie znajduje się zakład czyszczący cysterny kolejowe^[4].

W 1902 roku zbudowano linię kolejową z Człuchowa przez Przechlewo do Słosinka, ponieważ droga z Człuchowa do Miastka przez Szczecinek była za długa. W tamtym okresie na tej trasie kursowały cztery pary pociągów^[3]. Oprócz obsługi ruchu pasażerskiego linia stanowiła szlak transportu drewna z tartaków w Bielsku, Przechlewie i Nowej Wsi^[5]. Znaczenie linii wzrosło, gdy w latach 1920-1939 region ten stał się obszarem przygranicznym z tzw. Polskim Korytarzem.

1 listopada 1938 roku w pobliżu przystanku Nowa Brda miał miejsce wypadek kolejowy. Nadjeżdżająca od strony Człuchowa drezyna w gęstej mgle zderzyła się z pociągiem jadącym z przeciwnej strony. W wyniku zderzenia drezyna spłonęła, a cztery podróżujące nią osoby zginęły, wśród nich także szef dyrekcji pomorskiej niemieckich kolei państwowych Konrad Vogler. Katastrofę upamiętniono pomnikiem w miejscu zdarzenia w formie niewielkiej betonowej steli z inskrypcją K.V. + 3 M. 1.11.1938^[6.1].

Podczas operacji pomorskiej część obiektów inżynieryjnych na linii została zniszczona. Wycofujące się wojska niemieckie wysadziły most w Nowej Brdzie, co spowodowało utworzenie się z gruzów zapory na Brdzie^[6.2].

Po 1945 roku ruch kolejowy na odcinku Człuchów-Słosinko został wznowiony. Latem 1946 roku po linii kursowała jedna para pociągów, natomiast około lat 50. liczba ta urosła do 3 par dziennie. W 1990 roku przewozy pasażerskie zredukowano do dwóch par dziennie. 1 sierpnia 1991 roku cała linia została zamknięta dla ruchu pasażerskiego, a 15 grudnia 1992 roku również odcinek Przechlewo-Słosinko zamknięto dla ruchu towarowego. Po roku 2000 pozostały fragment linii został ostatecznie wyłączony z eksploatacji, a od 2006 roku rozpoczęto demontaż odcinka Przechlewo - Słosinko. We wrześniu 2022 roku rozpoczęły się prace mające na celu przywrócenie przejezdności na odcinku Człuchów - Przechlewo, natomiast przywracanie przejezdności na tym odcinku zakończyło się w lipcu 2023 roku. Ponowne otwarcie dla ruchu towarowego nastąpiło dnia 25 lipca 2023 roku^[3].

• 1 września 1902 otwarcie pierwszego odcinka linii (Człuchów - Czosnowo) dla ruchu towarowego oraz pasażerskiego^[3].

• 1 października 1902 otwarcie odcinka Nowa Brda - Słosinko dla ruchu towarowego oraz pasażerskiego^[3].

• 1 listopada 1902 otwarcie ostatniego odcinka Czosnowo - Nowa Brda wraz z uruchomieniem stacji w Przechlewie. Dzięki temu odcinkowi linia uzyskała pełną przejezdność od Człuchowa do Słosinka dla przejazdów towarowych oraz pasażerskich.^[3]

• 1 sierpnia 1991 nastąpiło zamknięcie całej długości linii dla ruchu pasażerskiego^[3].

• 15 grudnia 1992 zamknięto również odcinek Przechlewo - Słosinko dla ruchu towarowego^[3].

• W 2006 roku odcinek Przechlewo - Słosinko został oficjalnie zlikwidowany.^[3]

• W roku 2014 regularny ruch towarowy na odcinku Człuchów - Przechlewo został wygaszony^[3].

• 16 czerwca 2018 po linii przejechał pociąg turystyczny, po którym ruch pozostawał wstrzymany aż do roku 2023.

• We wrześniu 2022 roku rozpoczęto udrażnianie linii w celu przywrócenia przejazdów towarowych^[3].

• 25 lipca 2023 linia odzyskała przejezdność na odcinku Człuchów - Przechlewo i wraz z zakończeniem prac związanych z udrażnianiem oficjalnie przywrócono ruch towarowy na tymże odcinku^[3].

• 14 kwietnia 2024 odbył się kolejny przejazd turystyczny na odcinku Człuchów – Przechlewo, zorganizowany przez Kujawsko-Pomorskie Stowarzyszenie Rozwoju Transportu Publicznego. Spalinowa jednostka trakcyjna SA138-005 przewoźnika Polregio dwukrotnie pokonała trasę tam i z powrotem z licznymi pasażerami^[7][8][9].

• 21 czerwca 2024 na linii po raz kolejny pojawił się pociąg specjalny "WIEWÓRKA", który przejechał w relacji Chojnice-Człuchów-Przechlewo-Człuchów-Szczecinek. Przejazd organizowany był przez firmę TurKol^[10].

• 
  Przystanek kolejowy Kiełpin
• 
  Przystanek kolejowy Polnica
• 
  Przystanek kolejowy Czosnowo
• 
  Most kolejowy nad Brdą w Sąpolnie
• 
  Przystanek kolejowy Sąpolno Człuchowskie
• 
  Stacja kolejowa Przechlewo
• 
  Most kolejowy nad Lipczynką
• 
  Pomnik katastrofy kolejowej pod Nową Brdą 1 listopada 1938 r.
• 
  Most kolejowy w Nowej Brdzie
• 
  Most kolejowy nad Modrą