Civitas libera

Një Civitas libera (qytet i lirë, civitas libera, urbs liberae condicionis; ἐλευθέρα καὶ αὐτόνομος πόλις)[1] ishte një qytet vetë-qeverisës gjatë periudhave Helenistike dhe Perandorake Romake. Statusi ju jepej nga mbreti ose perandori, që gjithësesi mbikëqyrte punët e qytet nëpërmjet epistates ose curator të tij (greqisht: epimeletes) përkatësisht. Mjaft qytete autonome kishin gjithashtu të drejtën për të nxjerë monedha qytetare që bartnin emrin e qytetit.

Historia

Shembuj të qyteteve të lira përfshijnë Amfipolisin, i cili pas vitit 357 p.e.s. qëndroi përgjithmonë qytet i lirë dhe autonom brenda Mbretërisë Maqedonase;[2] dhe ka të ngjarë edhe Kasandrea dhe Filipi.

Nën sundimin Seleucid, qytete të shumta gëzonin autonomi dhe nxirnin monedha; disa prej tyre, si Seleucia dhe Tarsusi, vijuan të ishin qytete të lira, edhe pas pushtimit romak nga Pompeu. Nikopoli gjithashtu u bë një civitas libera nga Augusti, themeluesi i tij.[3] Selaniku pas Betejës së Filipit, u bë një civitas libera në vitin 42 p.e.s., kur ai mori anën e fitimtarëve.[4] Athina, një qytet i lirë me ligjet e veta, i kërkoi Adrianit të caktonte ligje të reja, të cilat ai i modeloi sipas atyre të nxjera nga Drakoni dhe Soloni.[5]

Autonomi ose autonomoi ishte emri që u jepnin grekët atyre shteteve që qeveriseshin nga ligjet e tyre[6] dhe nuk ishin subjekte të ndonjë pushteti të huaj.[7] Ky titull ju dha atyre qyteteve edhe nga romakët, që u lejuan të gëzonin ligjet e veta dhe të zgjidhnin magjistratët e tyre.[8] Ky lejim konsiderohej një privilegj i madh dhe shënjë nderimi; dhe në këtë kuadër janë gjetur të rregjistruara në monedha dhe medalje (p.sh.: Metropolis autonom i antiokianëve).[9]

Shiko gjithashtu

Citime fundfaqeje

  1. ↑ IG II² 3301 - ἡ πόλις Παλέων τῆς Κεφαληνίας ἐλευθέρα καὶ αὐτόνομος διὰ ἐπιμελητοῦ qyteti Pale (i paleanëve) (Paliki modern) në Kefalonia nderon Trajanin.
  2. ↑ Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond; Guy Thompson Griffith; Frank William Walbank (1979). A History of Macedonia (në anglisht). Vëll. II: 550-336 B.C. Clarendon Press. fq. 351. ISBN 978-0-19-814814-2.
  3. ↑ Arnold Hugh Martin Jones (1940). The Greek city from Alexander to Justinian (në anglisht). Claredon Press. fq. 129. ISBN 978-0-19-814256-0. {{cite book}}: Mospërputhje ISBN / Datë (Ndihmë!)
  4. ↑ George Gillanders Findlay (2009) [1904]. The Epistles of Paul the Apostle to the Thessalonians (në anglisht). Kessinger Publishing. fq. 10. ISBN 978-1-10425959-4.
  5. ↑ Frank Frost Abbott (2007). Municipal Administration in the Roman Empire (në anglisht). Read Books. fq. 412. ISBN 978-1-4067-3900-8.
  6. ↑ William Smith; William Wayte; G. E. Marindin, red. (1890). "Autonomi". A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (në anglisht). Londër: John Murray.
  7. ↑ Tukididi. Historitë, v. 18, 27 ; Ksenofoni. Hellenica v. 1. § 31.)
  8. ↑ Omnes suis legibus et judiciis usae autonomian adeptae, revixerunt. Ciceroni. Ad Atticum. vi. 2.
  9. ↑ Ezechiel Spanheim (1671). Dissertationes de praestantia et usu numismatum antiquorum (në latinisht). Amsterdam: Danielem Elsevirium. fq. 789.

Bibliografia

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.