Ius civile

Ius civile është ajo pejsë e të drejtës romake të rrjedhur nga mos maiorum, nga XII Tabelat dhe nga interpretatio e tyre, për tu zhvilluar pastaj në periudhën klasike nëpërmjet juristëve të lashtë.

Ajo përbën evoluimin laik të Ius Quiritium, e drejta më e vjetër e romakëve, ngushtësisht e lidhur me fenë dhe e zbuluar nga pontefeksët.[1]

Drejtë fundit të periudhës paraklaske edhe e drejta e dalë nga një lex apo nga një plebishit, kishte përfunduar duke u përfshirë te ius civile, ndërsa përgjatë shekullit I p.e.s. ai do të përfshinte edhe të drejtën e rrjedhur nga një senatus consultum apo nga një constitutio principis, të konsideruara akte me forcë e ligjit.[2]

Por ius civile është shprehje skajshmërisht e ndryshueshme, domethënia e së cilës varion sipas shprehjes të cilës i kundërvihet.

Ius civile dhe ius gentium

Në kundërvënie me ius gentium, E drejta romake që zbatohej edhe te të huajtë, ius civile identifikohej me të gjithë të drejtën në fuqi në civitas, që do të zbatohej vetëm ndaj qytetarëve romakë.[3]

Në këtë këndvështrim te ius civile do të përfshiheshin edhe ato klauzola të edikeve pretoriane që zbatoheshin vetëm për qytetarët romakë.

Ius civile dhe ius honorarium

Në dallim me ius honorarium, e drejta e krijuar nga pretori, nëpërmjet veprimtarisë së tij juridike, ius civile është e drejta e krijuar rregullisht në mënyrat e parashikuara për të prodhuar të drejtën në përgjithësi (ligje, plebishite, senatus consultum, constitutio principis).

Në këtë këndvështrim edhe ius gentium bën pjesë te ius civile.

Shiko gjithashtu

Citime fundore

  1. ↑ Gaius (1904). Edward Poste; E. A. Whitttuck (red.). Gai Institvtiones or Institutes of Roman Law By Gaius (PDF) (në anglisht). A. H. J. Greenidge. Claredon Press. fq. 13–18.
  2. ↑ Gaius (1904). Edward Poste; E. A. Whitttuck (red.). Gai Institvtiones or Institutes of Roman Law By Gaius (PDF) (në anglisht). A. H. J. Greenidge. Claredon Press. fq. 1–13.
  3. ↑ Gaius (1904). Edward Poste; E. A. Whitttuck (red.). Gai Institvtiones or Institutes of Roman Law By Gaius (PDF) (në anglisht). A. H. J. Greenidge. Claredon Press. fq. 18–20.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.