Bezirk Śniatyn

Powiat Śniatyn
Bezirk Śniatyn
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł kołomyjski

Siedziba

Śniatyn

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

5,1 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


29.927

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

24 (w tym 1 miasto)

brak współrzędnych

Bezirk Śniatyn – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Śniatyn.

Historia

Bezirk Śniatyn utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Śniatyn objął obszar o wielkości 5,1 mil², zamieszkany przez 29.927 ludzi i podzielony na 24 gminy katastralne, w tym jedno miasto (Śniatyn). Wszedł w skład cyrkułu kołomyjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2]. Na północy, należące do Bezirk Gwoździec gminy Krasnostawce, Toporowce i Targowica, wdzierały się specyficznym ramieniem w głąb Bezirk Śniatyn. Od południa i wschodu graniczył z Księstwem Bukowiny, stanowiącym kraj koronny Cesarstwa Austrii.

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Śniatyn wszedł wtedy w skład nowych powiatów śniatyńskiego i horodeńskiego (vide podział w tabeli poniżej)[4][5]. 19 czerwca 1867 gminę Podwysoka przeniesiono z powiatu horodeńskiego do powiatu śniatyńskiego[6].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Śniatyn w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Śniatyn (M) 5574 10175 śniatyński
2 Przerwa śniatyński
3 Podwysoka 3002 1168 horodeński[7]
4 Zadubrowce 2542 1039 śniatyński
5 Hańkowce 4396 1013 śniatyński
6 Albinówka 300 218 śniatyński
7 Lubkowce 608 639 śniatyński
8 Stecowa 5691 1624 śniatyński
9 Rusów 2729 874 śniatyński
10 Mikulińce 1914 465 śniatyński
11 Kułaczyn 217 245 śniatyński
12 Budyłów 1420 722 śniatyński
13 Załucze nad Czeremoszem 2978 1511 śniatyński
14 Zawale 1698 1291 śniatyński
15 Kniaże 2374 1069 śniatyński
16 Drahasymów 699 483 śniatyński
17 Potoczek 1680 732 śniatyński
18 Uście 2323 727 śniatyński
19 Bełełuja 1801 885 śniatyński
20 Karłów 999 1304 śniatyński
21 Tuława 862 548 śniatyński
22 Wołczkowce 3861 1778 śniatyński
23 Orelec 1520 520 śniatyński
24 Widynów 1562 897 śniatyński

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. ↑ Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Verordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau
  7. ↑ 19 czerwca 1867 włączono do powiatu śniatyńskiego.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.