Bezirk Rohatyn

Powiat Rohatyn
Bezirk Rohatyn
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł brzeżański

Siedziba

Rohatyn

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

7,5 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


25.542

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

42 (w tym 1 miasto i 4 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Rohatyn – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Rohatyn.

Historia

Bezirk Rohatyn utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Rohatyn objął obszar o wielkości 7,5 mil², zamieszkany przez 25.542 ludzi i podzielony na 42 gminy katastralne, w tym jedno miasto (Rohatyn) i cztery miasteczka (Firlejów, Podgrodzie, Podkamień i Stratyn). Wszedł w skład cyrkułu brzeżańskiego, jako jeden z jego ośmiu powiatów[2]. Gminy Ujazd i Wierzbołowce przeniesiono przed 1867 rokiem do Bezirk Bursztyn[3].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów[1][4]. Obszar zniesionego Bezirk Rohatyn wszedł wtedy w skład nowych powiatów rohatyńskiego i przemyślańskiego (vide podział w tabeli poniżej)[3][5]. 1 sierpnia 1878 gminy włączone do powiatu przemyślańskiego przeniesiono do powiatu rohatyńskiego, przez co cały obszar dawnego Bezirk Rohatyn znalazł się ostatecznie w granicach powiatu rohatyńskiego[6].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Rohatyn w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Rohatyn (M) 609 3703 rohatyński
2 Babińce i Kutce 1969 1386 rohatyński
3 Potok 1972 459 rohatyński
4 Stratyn (m) 1174 569 rohatyński
5 Stratyn Dorf 1631 784 rohatyński
6 Dubryniów 4913 1069 rohatyński
7 Puków 3497 537 rohatyński
8 Podwinie 687 319 rohatyński
9 Żołczów 2506 542 rohatyński
10 Danilcze 407 rohatyński
11 Załanów 1943 654 rohatyński
12 Dziczki 4645 385 rohatyński
13 Jahłusz 241 rohatyński
14 Załuże 2213 320 rohatyński
15 Sołoniec 266 rohatyński
16 Wierzbołowce[7] 977 416 rohatyński
17 Zalipie 928 307 rohatyński
18 Zawadówka rohatyński
19 Podgrodzie (m) 3472 887 rohatyński
20 Podburze 873 242 rohatyński
21 Wyspa 1501 497 rohatyński
22 Lubsza 1021 259 rohatyński
23 Mełna 2114 243 rohatyński
24 Jawcze 2950 706 rohatyński
25 Czercze 1690 934 rohatyński
26 Ruda 1342 349 rohatyński
27 Cześniki 4875 794 rohatyński
28 Łopuszna 335 rohatyński
29 Honoratówka rohatyński
30 Firlejów (m) 3223 985 przemyślański[8]
31 Józefów przemyślański[8]
32 Kleszczówna 2665 512 przemyślański[8]
33 Lipica Górna 5055 945 rohatyński
34 Obelnica 832 269 rohatyński
35 Putiatyńce 2352 786 rohatyński
36 Łuczyńce 2086 872 rohatyński
37 Babuchów 1614 509 rohatyński
38 Koniuszki 3230 731 rohatyński
39 Ujazd[7] 492 250 rohatyński
40 Podkamień (m) z Prybeniem 1758 1036 rohatyński
41 Fraga 1190 463 rohatyński
42 Bieńkowce 1444 574 rohatyński

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. 1 2 Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. 1 2 Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. 1 2 Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  4. ↑ Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI: 10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  5. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. ↑ Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)
  7. 1 2 Przeniesiono przed 1867 rokiem do Bezirk Bursztyn.
  8. 1 2 3 1 sierpnia 1878 włączono do powiatu rohatyńskiego.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.